Florun (F) \u00f6teki maddeler \u00fcst\u00fcndeki etkisi XVI. y\u00fczy\u0131lda dikkati \u00e7ekmi\u015fti. Ama, t\u00fcm elementlerin en etkini olan bu elementin yal\u0131t\u0131lmas\u0131 1886 y\u0131l\u0131na kadar ger\u00e7ekle\u015ftirilemedi. \u00dc\u00e7 y\u00fcz y\u0131ldan uzun s\u00fcre boyunca, farkl\u0131 yeteneklerdeki kim-yac\u0131lar bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi bo\u015fu bo\u015funa denediler ve dokundu\u011fu her \u015feyle \u015fiddetli tepkimelere giren bu gaz\u0131 uysalla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in g\u00f6sterdikleri \u00e7abalar, \u00e7o\u011funlukla ac\u0131kl\u0131 sonu\u00e7lar verdi.<\/p>\n
Kimyadaki \u00f6teki b\u00fcy\u00fck adlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra isve\u00e7li Cari Scheele ve \u0130ngiliz Sir Humphry Davy de hidroflorik asitle ilgili deneyler yapt\u0131lar. Ancak bu i\u015fin onuru XIX. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda elementsel floru yal\u0131tmay\u0131 ba\u015faran Frans\u0131z kimyac\u0131s\u0131 Ferdinand Moissan\u2019\u0131n (1906 Nobel kimya \u00f6d\u00fcl\u00fc) oldu.<\/p>\n
Atom say\u0131s\u0131 9 olan florun ticari \u00fcretiminde h\u00e2l\u00e2, Moissan y\u00f6nteminin farkl\u0131 uygulamalar\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Hem flor hem de klor, halojen ailesinin \u00fcyeleridirler ve normal hallerinde gazd\u0131rlar. Gaz halindeki flor, u\u00e7uk sar\u0131 renktedir ve her bir milyar hava b\u00f6l\u00fcm\u00fcne yirmi b\u00f6l\u00fcm gibi \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck oranlarda bulunsa bile, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 belli eden kendine \u00f6zg\u00fc k\u00f6t\u00fc bir kokusu vard\u0131r. Flor, t\u00fcm elementlerin en etkin olan\u0131d\u0131r. Ger\u00e7ekten, hi\u00e7 bir inorganik yada organik madde, onun sald\u0131r\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131\u015f\u0131k de\u011fildir. Bu seyrek raslanan birle\u015fme g\u00fcc\u00fc nedeniyle, elementsel flor, do\u011fada hi\u00e7 bir zaman serbest halde bulunmaz; buna kar\u015f\u0131l\u0131k, florspat (CaF\u0131) ve kriyolit (Na3AlF6) mineralleri halinde yayg\u0131nd\u0131r, \u00f6teki mineraller, onun bu yay\u0131nma modelini tamamlar ve yerkabu\u011funda bol bulunan elementler \u00e2ras\u0131nda floru 13. s\u0131raya \u00e7\u0131kar\u0131rlar.<\/p>\n
Hem flor hem de klor, sanayide elektrolizle \u00fcretilir. Bunun yan\u0131- s\u0131ra, bazen, indirgenlerin etkileyebilece\u011fi klor\u00fcrden de klor \u00fcretilir; ama bu y\u00f6ntemle yap\u0131lan \u00fcretimi, d\u00fcnya \u00fcretiminin yaln\u0131zca k\u00fc\u00e7\u00fck bir y\u00fczdesini olu\u015fturur. Klor \u00fcretiminin en yayg\u0131n ve en ucuz ham maddesi oldu\u011fundan, sodyum klor\u00fcr, bu gaz\u0131n \u00fcretiminde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck oranda kullan\u0131l\u0131r. En yal\u0131n t\u00fcrden bir tepkimede, elektrolizlenen sodyum klor\u00fcr sulu \u00e7\u00f6zeltisi, klor ile sodyum hidroksit \u00e7\u00f6zeltisini verir.<\/p>\n
Klor\u00fcrler aras\u0131nda hem sanayi hem de insan fizyolojisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan en \u00f6nemli olan\u0131 sodyum klor\u00fcrd\u00fcr. Bu tuz, ham madde olarak say\u0131s\u0131z i\u015flemlerde yer al\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n beslenmesinde, bedenin hassas elektrolit dengesini sa\u011flamak i\u00e7in gereklidir.<\/p>\n
\u00d6nem bak\u0131m\u0131ndan, sodyum klo- r\u00fcrden sonra, hidrojen klor\u00fcr gelir. Bu bile\u015fik, sulu \u00e7\u00f6zelti halinde bulundu\u011fu zaman, \u00e7o\u011funlukla hidroklorik asit (HCl) ad\u0131yla bilinir. Gaz haliyle \u00e7ok tahri\u015f edici ve renksizdir; suda da \u00e7ok kolay \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcr. Ger\u00e7ekten, bir hacim su, 500 hacim HCl\u2019den fazlas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcnd\u00fcrebilir. Bir anhidrit olan HCl metallerle tepkimez. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, \u00e7\u00f6zeltideyken, mineral asitlerinin en ba\u015fta gelenlerindendir (s\u00fclf\u00fcrik asidin yan\u0131s\u0131ra) ve s\u0131radan metallerin \u00e7o\u011fuyla tepkiyerek klor\u00fcrleri o- lu\u015fturur. Bu olgu, kendi ba\u015f\u0131na, hidroklorik asitin sanayideki \u00f6nemini a\u00e7\u0131klamaya yeterlidir.<\/p>\n
Bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra, insan midesinin i\u00e7erikleri, \u00f6nemli oranda HCl kapsar. Midedeki normal hidroklorik asit yo\u011funlu\u011fu, kuma\u015f\u0131 tahrip etmeye yeterlidir. Bu ger\u00e7ek, mide duvarlar\u0131n\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlar.<\/p>\n
Oksiklor\u00fcrler aras\u0131nda en \u00f6nemlilerinden biri, hipoklorit\u2019 lerdir. Bu t\u00fcr bile\u015fikler, suda gaz halinde bulunan kloru a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 i\u00e7in, dokuma ve ka\u011f\u0131t sanayisinde a\u011fart\u0131c\u0131 olarak geni\u015f oranda kullan\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n
\u00d6teki \u00f6nemli inorganik klor bile\u015fikleri klorik ve perklorik asitlerin tuzlar\u0131d\u0131r: Kioratlar ve perkloratlar. Patlay\u0131c\u0131larla kibritlerin \u00fcretiminde kullan\u0131lan bu bile\u015fikler, oksijenin ba\u015fl\u0131ca kayna\u011f\u0131d\u0131rlar. Sodyum klorat (NaCi03) etkili bir zararl\u0131 bitki \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
Organo-klor bile\u015fiklerinin listesi olduk\u00e7a uzundur (\u00f6zellikle, klorun da bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011fu t\u00fcm plastikleri de sayarsak). Bu y\u00f6nden en iyi tan\u0131nan bile\u015fi\u011fi, polivinil klor\u00fcr\u2019d\u00fcr (PVC).<\/p>\n
Organik bire\u015fimde klor, indirgeme ve yerine koyma tepkimelerinde ba\u015f rol\u00fc oynar, ikinci t\u00fcr\u00fcnde, baz\u0131 organik bile\u015fiklerdeki hidrojenin yerine klor konarak, yapay kau\u00e7uk elde edilir.<\/p>\n
Hidrojen kapsayan organik bile\u015fiklerdeki hidrojenin yerini alabi. lece\u011fi \u00f6nerildi\u011finden beri, flor art\u0131k organik kimyada en \u00f6nemli yeri almaktad\u0131r. Durum b\u00f6yle olunca organo-flor bile\u015fiklerinin say\u0131s\u0131 kolayca binleri a\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
G\u00fcnl\u00fck d\u00fczeyde florun ba\u015fl\u0131ca asiti olan hidroflorik (florhidrik) asit, (HF, inorganik bir asit) ampullerin \u00abbuzlu\u00bb g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc vermek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Bildi\u011fimiz cam\u0131n ana \u00f6\u011fesi olan silisle tepkiyen tek asittir.<\/p>\n
Flor ve bile\u015fiklerinden birka\u00e7\u0131, n\u00fckleer enerji sanayisi i\u00e7in gerekli olan uranyumun \u00fcretiminde kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Florun (F) \u00f6teki maddeler \u00fcst\u00fcndeki etkisi XVI. y\u00fczy\u0131lda dikkati \u00e7ekmi\u015fti. Ama, t\u00fcm elementlerin en etkini olan bu elementin yal\u0131t\u0131lmas\u0131 1886 y\u0131l\u0131na kadar ger\u00e7ekle\u015ftirilemedi. \u00dc\u00e7 y\u00fcz y\u0131ldan uzun s\u00fcre boyunca, farkl\u0131…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92],"tags":[2977],"class_list":["post-8130","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim","tag-flor"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8130"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8130"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8130\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8131,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8130\/revisions\/8131"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8130"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8130"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8130"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}