{"id":8210,"date":"2016-01-06T23:46:34","date_gmt":"2016-01-06T21:46:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=8210"},"modified":"2017-09-22T12:38:45","modified_gmt":"2017-09-22T10:38:45","slug":"saturnu-kim-kesfetti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=8210","title":{"rendered":"Sat\u00fcrn\u00fc kim ke\u015ffetti"},"content":{"rendered":"<p>G\u00fcne\u015f sistemimizde \u00e7\u0131plak g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclebilen be\u015f gezegen bulunmatad\u0131r. Bu be\u015f gezegen J\u00fcpiter, Ven\u00fcs, Mars, Merk\u00fcr ve Sat\u00fcrn&#8217;d\u00fcr.\u00a0Sat\u00fcrn gezegeni herhangi bir alet kullan\u0131lmadan,\u00a0g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclebildi\u011fi i\u00e7in \u00e7ok eski zamanlardan beri g\u00f6kbilimi ile u\u011fra\u015fan bilim adamlar\u0131 taraf\u0131ndan biliniyor ve inceleniyordu.<\/p>\n<p>1781 y\u0131l\u0131nda Uran\u00fcs ke\u015ffedildi. Uran\u00fcs\u2019\u00fcn ke\u015ffine\u00a0kadar, Sat\u00fcrn\u2019\u00fcn gezegenler sisteminin en d\u0131\u015f\u0131nda yer alan gezegen oldu\u011fu kabul ediliyordu.<\/p>\n<p>J\u00fcpiter\u2019den \u00e7ok daha az parlak olan Sat\u00fcrn, g\u00fcne\u015f \u00e7evresinde bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc 29,5 y\u0131lda tamamlayarak, tutulum boyunca uzun yolunu yava\u015f yava\u015f a\u015far. G\u00fcne\u015ften ortalama uzakl\u0131\u011f\u0131, J\u00fcpiter\u2019inkinin hemen hemen iki kat\u0131d\u0131r: Yakla\u015f\u0131k 1 milyar 418 milyon km.<\/p>\n<p>Sat\u00fcrn\u2019\u00fcn \u00e7ap\u0131, g\u00f6zlemcinin gezegene olan uzakl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, 14-20 saniye aras\u0131nda de\u011fi\u015fir. Sat\u00fcrn, J\u00fcpiter kadar b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu halde, g\u00f6zlem uzakl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok fazla oldu\u011fu i\u00e7in Mars kadar bile b\u00fcy\u00fck g\u00f6r\u00fcnmez. Bununla birlikte, halkalar\u0131n\u0131n \u00e7ap\u0131 kendisininkinden \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu i\u00e7in, teleskopla kolayca g\u00f6zlenebilir.<\/p>\n<p>1610 y\u0131l\u0131nda\u00a0<strong>Galileo Galilei<\/strong>, teleskobunu Sat\u00fcrn\u2019\u00fcn \u00fcst\u00fcne odakla\u015ft\u0131rd\u0131 ve bu gezegenin son derece tuhaf bir g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc oldu\u011funu buldu. \u0130lkel ara\u00e7lar\u0131 ona yaln\u0131zca, iki yan\u0131nda g\u00f6k cisimlerine benzer iki \u015fey bulunan k\u00fcresel bir gezegenin belirsiz g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc veriyorlard\u0131. Bu g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f, akl\u0131n\u0131n kar\u0131\u015fmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Sat\u00fcrn\u2019\u00fcn J\u00fcpiter gibi iki uydusu\u00a0varsa, bunlar neden gezegenin kendi b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne oranla b\u00f6ylesine iriydiler? Ve neden onun \u00e7evresinde d\u00f6nm\u00fcyorlard\u0131? Birka\u00e7 y\u0131l sonra Sat\u00fcrn\u2019\u00fc g\u00f6zlemlerken gezegeni g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde Galilei\u2019nin kafas\u0131 daha kar\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Galilei\u2019nin sorular\u0131 birka\u00e7 y\u0131l sonra yan\u0131tland\u0131. 1655\u2019te HollandalI g\u00f6kbilimci <strong>Christiaan Huygens<\/strong>, Galilei\u2019nin kulland\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7la Sat\u00fcrn\u2019\u00fc g\u00f6zlemlerken gezegenin \u00e7evresinde son derece b\u00fcy\u00fck bir halka g\u00f6rd\u00fc. 1675\u2019te \u0130talyan g\u00f6kbilimci G. D. Cassini, b\u00fcy\u00fctme g\u00fcc\u00fc 1 olan daha da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7 kullanarak, bu halkan\u0131n koyu bir \u00e7izgiyle birbirinden ayr\u0131lan iki par\u00e7adan olu\u015ftu\u011funu farketti (buna Cassini ayr\u0131m\u0131 ad\u0131 verildi). Daha sonra, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc teleskoplar\u0131n bulunmas\u0131yla, Sat\u00fcrn\u2019\u00fcn \u00fc\u00e7 halkas\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Halkalar, gezegeni ekvatorundan \u00e7evreleyerek Sat\u00fcrn\u2019\u00fcn elips bi\u00e7imini gizlerler. Sat\u00fcrn\u2019\u00fcn diski, kutuplarda J\u00fcpiter\u2019in oldu\u011fundan \u00e7ok daha bas\u0131kt\u0131r hatt\u00e2 gezegenler sisteminin en bas\u0131k olan\u0131d\u0131r. Ekvatorunun \u00e7ap\u0131 121 000 km kadarken, kutup \u00e7ap\u0131 108 000 km\u2019dir. Bu gezegenin ortalama \u00e7ap\u0131n\u0131n y\u00fczde 10\u2019unu rahatl\u0131kla a\u015fan bir farkt\u0131r. Ancak, gezegene teleskopla bakarken, bu bas\u0131kl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rmek kolay de\u011fildir; \u00e7\u00fcnk\u00fc, Sat\u00fcrn\u2019\u00fcn halkalar\u0131, geni\u015f olan \u00e7apa paraleldirler ve gezegenin oldu\u011fundan daha uzun izlenimini vermesini sa\u011flayacak bir g\u00f6z aldatmacas\u0131na yol a\u00e7acak bir konumdad\u0131rlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcne\u015f sistemimizde \u00e7\u0131plak g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclebilen be\u015f gezegen bulunmatad\u0131r. Bu be\u015f gezegen J\u00fcpiter, Ven\u00fcs, Mars, Merk\u00fcr ve Sat\u00fcrn&#8217;d\u00fcr.\u00a0Sat\u00fcrn gezegeni herhangi bir alet kullan\u0131lmadan,\u00a0g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclebildi\u011fi i\u00e7in \u00e7ok eski zamanlardan beri g\u00f6kbilimi ile&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92],"tags":[3005],"class_list":["post-8210","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim","tag-saturn"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8210"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8210"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8210\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8601,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8210\/revisions\/8601"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8210"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8210"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8210"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}