{"id":8297,"date":"2013-01-07T02:15:19","date_gmt":"2013-01-07T00:15:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=8297"},"modified":"2017-03-23T23:07:31","modified_gmt":"2017-03-23T21:07:31","slug":"ucagi-kim-icat-etti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=8297","title":{"rendered":"U\u00e7a\u011f\u0131 kim icat etti"},"content":{"rendered":"<p>\u0130nsano\u011flunun belki de en ola\u011fan\u00fcst\u00fc ser\u00fcveni u\u00e7u\u015ftur. Bu d\u00fc\u015f, g\u00fc\u00e7lenen yan\u0131lsamalar ve efsanelerle beslenseydi, ortaya \u00e7\u0131kan engellere kar\u015f\u0131n insan, iki y\u00fczy\u0131l \u00f6nce havada do\u011fard\u0131. Karada ve su \u00fczerinde hareket edebilmek i\u00e7in insan, ara\u00e7lar\u0131n\u0131 geli\u015ftirirken, bir dereceye kadar sadece do\u011fa \u00fczerinde d\u00fczeltme yapmas\u0131 gerekecekti, fakat u\u00e7mak i\u00e7in de do\u011fay\u0131 fethetmek zorundayd\u0131. Bug\u00fcn bunun bilimsel bir ger\u00e7ek oldu\u011funu biliyoruz. Kanatl\u0131 yarat\u0131klara g\u00f6re insan, a\u011f\u0131rd\u0131r ve kendi g\u00fcc\u00fcyle u\u00e7abilmesi i\u00e7in kaslar\u0131 taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen g\u00fcc\u00fc, bedenine oranla yetersizdir. Ayn\u0131 neden, insanlara ait ara\u00e7lar\u0131 \u00e7ekmek veya ta\u015f\u0131mak i\u00e7in kullan\u0131lan b\u00fct\u00fcn yarat\u0131klar i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Yery\u00fcz\u00fcnden havalanmas\u0131 mekanik ayg\u0131tlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fir ve bunlar ancak bilimsel ve teknolojik bilginin, ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 gibi, u\u00e7 dereceye ula\u015fmas\u0131yla geli\u015ftirilebilir.<\/p>\n<p>U\u00e7u\u015f sorununun bilimsel incelemesinin yine de bir habercisi vard\u0131r: Leonarda da Vinci. Vinci, ger\u00e7ekte kuramsal ve uygulama olanaklar\u0131n\u0131n \u00e7ok fakir oldu\u011fu bir devirde u\u011fra\u015f verdi ve parlak zekas\u0131 sorunun birden \u00e7ok y\u00f6n\u00fcne \u0131\u015f\u0131k tutmay\u0131 ba\u015fard\u0131.<\/p>\n<p>\u0130nsan u\u00e7u\u015funun son ba\u015far\u0131s\u0131, havadan daha hafif olan bir bulu\u015fla de\u011fil, havadan daha a\u011f\u0131r olan u\u00e7akla olmu\u015ftur. Bir u\u00e7a\u011f\u0131n u\u00e7u\u015funun temeli olan fizik yasalar\u0131, havadan daha hafif olan bir hava ta\u015f\u0131t\u0131n\u0131n havalan\u0131n;\u2019 y\u00f6ntemini y\u00f6nlendirenlerden daha fazla karma\u015f\u0131kt\u0131r. Balonda oldu\u011fu gibi, u\u00e7a\u011f\u0131 havaland\u0131ran statikten \u00e7ok dinamik bir olayd\u0131r. Bunun nedeni, kanatlar\u0131n bi\u00e7iminden ileri gelir. Kanatlar havada ileriye do\u011fru hareket ediyormu\u015f gibi bir diren\u00e7 yarat\u0131r ve bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de \u201casans\u00f6r\u201d olarak bilinen yukar\u0131ya do\u011fru kalk\u0131\u015f bi\u00e7imini al\u0131r. Havalanmak ve orada kalmak i\u00e7in u\u00e7ak, asans\u00f6r\u00fc kendi a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fczerinde tutacak bir h\u0131za sahip olmal\u0131d\u0131r. Hava direncini yenmek ve u\u00e7a\u011f\u0131 ileri do\u011fru hareket edecek bi\u00e7imde tutmak i\u00e7in kullan\u0131lan ilk ara\u00e7 pervanedir. Bu, bir motor taraf\u0131ndan i\u015fletilir ve bir hava tabakas\u0131n\u0131 geriye iter. Etki ve tepki ilkesiyle havay\u0131 geriye iter, b\u00f6ylece tak\u0131l\u0131 oldu\u011fu u\u00e7akla birlikte ileriye do\u011fru hamle yapar.<\/p>\n<p>Di\u011fer ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131na g\u00f6re u\u00e7ak, tarihteki \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ok ge\u00e7 yapm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca kuramdan, uygulamaya ge\u00e7i\u015fi de uzun s\u00fcrede olmu\u015ftur. 1809\u2019da G. Cayley bu ula\u015f\u0131m bi\u00e7iminin t\u00fcm ana \u00f6zelliklerini ta\u015f\u0131yan bir <a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/ucagi-kim-buldu\/\">u\u00e7ak <\/a>tasarlad\u0131: iki sert kanat, g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f bir pervane, bir g\u00f6vde ve d\u00fcmenler. Fakat bu u\u00e7ak hi\u00e7bir zaman ger\u00e7ekle\u015fmedi. Cayley\u2019in giri\u015fimlerini, hemen hemen bir y\u00fczy\u0131l s\u00fcren bir seri k\u00f6t\u00fc talihli bir \u00f6nc\u00fcler toplulu\u011funun ba\u015far\u0131s\u0131z \u00e7abalar\u0131 izledi. F. du Temple, A. Pendud, V. Tatin, C. Ader, F. Philips, H. Maxim, ve H. Langley gibi. 1881 \u2013 1886 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda plan\u00f6r\u00fcn yard\u0131rn\u0131yla ger\u00e7ekten u\u00e7an ilk insan, Alman O. Lilienthal\u2019di.<\/p>\n<p>Talih en sonunda Amerikal\u0131 <strong>Wilbur\u00a0Wright <\/strong>ve<strong> Orville Wright karde\u015fler&#8217;<\/strong>e g\u00fcld\u00fc. 14 Aral\u0131k 1903\u2019te ba\u015far\u0131s\u0131z bir denemeden sonra, 17 Aral\u0131k\u2019ta oniki saniye s\u00fcren ilk g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f u\u00e7u\u015fu ba\u015fard\u0131lar.<\/p>\n<p>Bu andan, sonra havac\u0131l\u0131k s\u0131n\u0131rlamalar ve s\u0131\u00e7ramalarla ilerledi. 1906\u2019da L. Bleriok ortalama 41 km, 1909\u2019da 75 km. h\u0131zla u\u00e7tu. Ayn\u0131 y\u0131l, W. Wright yere inmeden 62 km. ve daha sonra 124 km.lik u\u00e7u\u015fu ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Daha sonra 1909\u2019da, H. Farman, 200 km.lik bir mesafeyi ve Bl\u00e9riot Man\u015f\u2019\u0131 27 dakikada ge\u00e7ti (H. Lathams\u2019\u0131n denizde son bulan giri\u015fiminden \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fen bir ba\u015far\u0131d\u0131r).<\/p>\n<p>\u0130lk u\u00e7ak kereste ve yelken bezi ile elde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ve \u00e7o\u011fu kez pilot kabini ve g\u00f6vdeden yoksundu. Bleriot\u2019un u\u00e7u\u015fundan sonra Alpleri ge\u00e7i\u015f, Leghorn -Bastia ge\u00e7i\u015fi, Tunus-Roma gibi daha uzun ve 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na giden y\u0131llarda yap\u0131lan di\u011fer bir\u00e7ok u\u00e7u\u015flardan sonra, u\u00e7ak end\u00fcstri de ciddi olarak ele al\u0131nmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ilk d\u00f6rt y\u0131l\u0131 boyunca u\u00e7ak b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla geli\u015ftirildi. Pervanelerin t\u00fcrlerinde d\u00fczeltmeler yap\u0131ld\u0131, yap\u0131lar\u0131 kuvvetlendirildi, inceltildi ve \u00f6zellikle radyal tipi yeni motorlar tak\u0131ld\u0131. H\u0131zlar\u0131 200 km.ye y\u00fckseltildi ve 1000 km.yi a\u015fan u\u00e7u\u015flar yap\u0131ld\u0131. 1919 y\u0131l\u0131nda ilk Atlantik a\u015f\u0131r\u0131 u\u00e7u\u015flar ger\u00e7ekle\u015ftirildi. \u00c7e\u015fitli konaklama noktalar\u0131yla birlikte 6800 km.yi kapsayan bu t\u00fcr ilk u\u00e7u\u015f, 1919 May\u0131s\u2019\u0131nda d\u00f6rt motorlu askeri Curtis deniz u\u00e7a\u011f\u0131yla yap\u0131ld\u0131 ve Newfoundland\u2019den havalan\u0131p Plymounth\u2019a indi. Bunu izleyen on y\u0131lda sivil havac\u0131l\u0131k olduk\u00e7a geli\u015ftirildi. U\u00e7aklar art\u0131k t\u00fcm\u00fcyle metalden yap\u0131l\u0131yordu (geni\u015fleyen hafif metal end\u00fcstrisine uyarak) ve daha b\u00fcy\u00fck, daha rahat ve daha g\u00fcvenilir duruma geldikleri gibi bu arada d\u00fczenli y\u00fck ve yolcu hizmetleri de kuruldu.<\/p>\n<p>Bu yeni ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131n g\u00f6sterisi i\u00e7in daha cesur ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc u\u00e7u\u015flar yap\u0131ld\u0131. 1927 May\u0131s\u2019\u0131nda C.A. Lindberg, New York\u2019tan Paris\u2019e hi\u00e7 durmadan ilk u\u00e7u\u015fu yapt\u0131. Ayn\u0131 y\u0131l\u0131n yaz\u0131nda R.E. Byrd, Kuzey Kutbu\u2019nun \u00fczerinden u\u00e7tu. Yine ayn\u0131 y\u0131lllarda \u00e7e\u015fitli g\u00f6steri niteli\u011finde, uzun u\u00e7u\u015flar gittik\u00e7e s\u0131kla\u015ft\u0131. Teknik g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re, g\u00fcvenlik ve yap\u0131sal nedenlerden \u00f6t\u00fcr\u00fc bir ve \u00fc\u00e7l\u00fc motorlardan, ikili ve d\u00f6rtl\u00fc motorlara bir ge\u00e7i\u015f oldu. Motorlar\u0131n kendileri de bir seri d\u00fczeltmelerden ge\u00e7tiler.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsano\u011flunun belki de en ola\u011fan\u00fcst\u00fc ser\u00fcveni u\u00e7u\u015ftur. Bu d\u00fc\u015f, g\u00fc\u00e7lenen yan\u0131lsamalar ve efsanelerle beslenseydi, ortaya \u00e7\u0131kan engellere kar\u015f\u0131n insan, iki y\u00fczy\u0131l \u00f6nce havada do\u011fard\u0131. Karada ve su \u00fczerinde hareket edebilmek&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5603,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[827],"class_list":["post-8297","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gezi","tag-ucak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8297"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8297"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8297\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8577,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8297\/revisions\/8577"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5603"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8297"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8297"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}