{"id":8312,"date":"2014-01-07T02:48:36","date_gmt":"2014-01-07T00:48:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=8312"},"modified":"2017-02-18T13:28:47","modified_gmt":"2017-02-18T11:28:47","slug":"zoolojiyi-kim-buldu-kurucusu-kim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=8312","title":{"rendered":"Zoolojiyi kim buldu, kurucusu kim"},"content":{"rendered":"<p>Zooloji hayvanlar\u0131 inceleyen bir bilimdir. \u00c7ok say\u0131da de\u011fi\u015fik hayvan t\u00fcrlerinin bulunmas\u0131 ve bu t\u00fcrlerin her birinin de\u011fi\u015fik a\u00e7\u0131lardan incelenebilirli\u011fi, zoolojinin birbiriyle yak\u0131n ili\u015fkisi bulunan bir\u00e7ok b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131lmas\u0131na neden olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bu b\u00f6l\u00fcmler \u015funlard\u0131r: \u00c7o\u011funlukla a\u00e7\u0131mlama yoluyla t\u00fcm hayvan v\u00fccudunun anatomik incelemesini yaparak, h\u00fccreleri ve dokular\u0131 tek tek \u00e7\u00f6z\u00fcmleyen <strong>Morfoloji<\/strong>; de\u011fi\u015fik organlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imlerini ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkilerini inceleyen <strong>Fizyoloji<\/strong>; canl\u0131n\u0131n yumurta durumundan ba\u015flayarak geli\u015fimini izleyen, organlar\u0131n geli\u015fen g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerini ve farkl\u0131la\u015fmalar\u0131n\u0131 tan\u0131mlayan <strong>Embriyoloji<\/strong>; hayvanlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131, beslenmelerini ve genellikle son derece karma\u015f\u0131k olan \u00fcreme y\u00f6ntemlerini inceleyen <strong>Etoloji<\/strong>; bir organizmayla \u00e7evresi aras\u0131ndaki ili\u015fkileri inceleyen <strong>Ekoloji<\/strong>; ve son olarak da, kal\u0131tsal karakterlerin, bir ku\u015faktan gelecek ku\u015fa\u011fa aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 belirleyen yasalarla ilgilenen <strong>Genetik<\/strong>.<\/p>\n<p>Zoolojinin ilk g\u00f6revi, de\u011fi\u015fik t\u00fcrlerin belirlenmesi ve tan\u0131mlanmas\u0131 ve de\u011fi\u015fik t\u00fcrler aras\u0131ndaki farklar\u0131n yorumlanmas\u0131d\u0131r. Bununla birlikte hayvanlar d\u00fcnyas\u0131na ili\u015fkin bilginin d\u00fczenlenmesine, basit ve evrensel bir s\u0131n\u0131fland\u0131rma y\u00f6nteminin tan\u0131t\u0131m\u0131yla ba\u015flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Carl Linnaeus<\/h2>\n<p>Hayvanlar\u0131n modern s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131 <strong>Carl Linnaeus<\/strong>\u00a0taraf\u0131ndan \u00f6nerilen y\u00f6ntem izlenerek, s\u0131rad\u00fczen temelinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. En alt basamakta, derece derece hayvanlar alemine t\u0131rmanan ve kategoriler bi\u00e7iminde k\u00fcmelenmi\u015f olan t\u00fcrler bulunmaktad\u0131r. Benzer t\u00fcrler bir cinste, benzer cinsler familyalarda, benzer familyalar da tak\u0131mlarda toplan\u0131rlar. Tak\u0131mlar daha sonra s\u0131n\u0131flarda, s\u0131n\u0131flar da t\u00fcr ya da filumlarda k\u00fcmele\u015fmektedirler. Bug\u00fcn bilinen filumlar (yumu\u015fak\u00e7alar, halkal\u0131lar, kordoklar vb. gibi, toplam 20 kadar), hayvanlar\u0131n olduk\u00e7a de\u011fi\u015fik ya\u015fam bi\u00e7imlerini simgelerler. Ba\u015fka bir deyi\u015fle her filum, bu filumun i\u00e7inde belirlenen \u00e7e\u015fitli s\u0131n\u0131flara, familyalar ve t\u00fcrlerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan \u00f6zg\u00fcn bir yap\u0131sal d\u00fczene sahiptir.<\/p>\n<p>19.yy.\u2019\u0131n ba\u015flar\u0131nda ya\u015fayan ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 anatominin temellerini atm\u0131\u015f olan Frans\u0131z zoolog <strong>George Cuvier<\/strong>, bir\u00e7ok durumlarda yaln\u0131zca birka\u00e7 kemi\u011fin hayvan\u0131n iskeletini ve b\u00f6ylece genel g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc yeniden olu\u015fturmak i\u00e7in yeterli olaca\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ger\u00e7ekte her hayvan, ya\u015famak i\u00e7in i\u00e7inde bulundu\u011fu \u00e7evrenin istemlerine kar\u015f\u0131l\u0131k vermek zorundad\u0131r. \u00d6te yandan, \u00e7evre hep ayn\u0131 kalmay\u0131p, zaman i\u00e7inde s\u00fcrekli de\u011fi\u015fikliklere u\u011framaktad\u0131r. Bu de\u011fi\u015fikliklerden baz\u0131lar\u0131, hayvan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkilemektedir: g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam, \u0131\u015f\u0131k ve karanl\u0131k de\u011fi\u015fimleri, kuruluk ve nemlilik farklar\u0131, rahatl\u0131k ve avlanma tehlikeleri gibi. Bunlar herhangi bir sosyal guruptaki baz\u0131 bireylerin, akrabalar\u0131ndan daha etkili bir bi\u00e7imde ba\u015f edebilecekleri sorunlard\u0131r. Zamanla \u00e7evre ko\u015fullar\u0131na daha iyi uyabilen bu bireylerin, ya\u015fama ve arkalar\u0131nda torunlar b\u0131rakabilme \u015fanslar\u0131 daha b\u00fcy\u00fck olacakt\u0131r. Bu bireyler ayn\u0131 zamanda, kendilerini benzerlerinden daha \u015fansl\u0131 duruma getiren \u00f6zellikleri d\u00f6llerine de ge\u00e7ireceklerdir.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n her k\u00f6\u015fesindeki hayvan topluluklar\u0131, evrimin ba\u015f temsilcisi Darwin taraf\u0131ndan alg\u0131lanm\u0131\u015f olan bu do\u011fal se\u00e7imin ilkelerine ba\u011fl\u0131 kalm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zooloji hayvanlar\u0131 inceleyen bir bilimdir. \u00c7ok say\u0131da de\u011fi\u015fik hayvan t\u00fcrlerinin bulunmas\u0131 ve bu t\u00fcrlerin her birinin de\u011fi\u015fik a\u00e7\u0131lardan incelenebilirli\u011fi, zoolojinin birbiriyle yak\u0131n ili\u015fkisi bulunan bir\u00e7ok b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131lmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Bu&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8518,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92],"tags":[3059,3058,3033],"class_list":["post-8312","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","tag-carl-linnaeus","tag-george-cuvier","tag-zooloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8312"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8312"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8312\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8519,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8312\/revisions\/8519"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8518"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8312"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8312"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8312"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}