{"id":8450,"date":"2017-02-09T14:58:04","date_gmt":"2017-02-09T12:58:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=8450"},"modified":"2017-02-09T15:00:08","modified_gmt":"2017-02-09T13:00:08","slug":"zili-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=8450","title":{"rendered":"Zili kim buldu"},"content":{"rendered":"<p>Bir zil basit bir \u00e7\u0131nlama sesi \u00e7\u0131kartan vurmal\u0131 \u00e7alg\u0131d\u0131r. \u00c7o\u011fu zil konik yuvarlak \u015fekle sahip genelde d\u00f6kme metalden imal edilmi\u015ftir. \u00dcst orta k\u0131sm\u0131ndan sallanan yine metal ucu top \u015feklinde \u00e7ubu\u011fu vard\u0131r. Kenarlar\u0131na vurdu\u011funda tek bir tonda titre\u015fimden kaynaklanan bir ses olu\u015fturmaktad\u0131r.\u00a0K\u00fc\u00e7\u00fck ziller\u00a0da seramik veya camdan da yap\u0131labilir. Ziller, k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck elbise aksesuarlar\u0131ndan, tonlarca\u00a0a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa sahip 5 metre boyundaki kilise \u00e7anlar\u0131na kadar de\u011fi\u015fir.\u00a0\u00c7anlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131\u00a0sistemine kampanoloji denir.<\/p>\n<p>Tarihsel olarak, zil ve \u00e7an dini rit\u00fceller ile ili\u015fkilendirilmi\u015ftir. Dini hizmetler ve ibadetler i\u00e7in topluluklar\u0131 bir araya getirmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131rlar. Zamanla, \u00f6nemli olaylar\u0131 veya insanlar\u0131 anmak i\u00e7in de \u00e7anlar \u00e7al\u0131nd\u0131\u00a0ve bar\u0131\u015f ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kavramlar\u0131yla ili\u015fkilendirildi.<\/p>\n<h2>Zili kim icat etti<\/h2>\n<p>\u00c7anlar\u0131n en eski arkeolojik bulgular\u0131 M.\u00d6. 3. biny\u0131ldan kalm\u0131\u015ft\u0131r ve Neolitik \u00c7in&#8217;in Yangshao k\u00fclt\u00fcr\u00fcne kadar uzan\u0131r. Arkeolojik alanlarda \u00e7anak \u00e7\u00f6mlekten yap\u0131lm\u0131\u015f klaka \u00e7anlar\u0131 bulunmu\u015ftur. En eskileri \u00e7anak \u00e7\u00f6mlek yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan malzemelerden daha sonra metalden yap\u0131lan ziller haline gelmi\u015ftir. Bat\u0131 Asya&#8217;da ilk ziller\u00a0M.\u00d6. 1000&#8217;de g\u00f6r\u00fcl\u00fcrler.<\/p>\n<p>\u0130lk metal ziller, biri Taosi mevkiinde, di\u011feri de Erlitou mevkiinde M.\u00d6. 2000 y\u0131llar\u0131na aittir. \u0130lk\u00a0\u00e7anlar, metal sesi \u00fcretirken yaln\u0131zca \u00f6nemli bir role sahip olmakla kalmaz, tart\u0131\u015fmas\u0131z bir bi\u00e7imde \u00f6nemli bir k\u00fclt\u00fcrel rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. Shang Hanedanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde (M.\u00d6. 1600 &#8211; c. 1050) \u00e7an t\u00fcrlerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla birlikte, farkl\u0131\u00a0i\u015flevlere sahip olmu\u015ftur.\u00a0Shang ve Zhou sitlerinde, at arabas\u0131 di\u015flilerinin bir par\u00e7as\u0131 olarak ve k\u00f6peklerin yaka-\u00e7anlar\u0131 olarak da bulunurlard\u0131.<\/p>\n<p>Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda, \u00e7an\u0131n ortak bi\u00e7imi bir kule veya \u00e7an cote i\u00e7ine as\u0131lan bir kilise \u00e7an\u0131 veya kasaba \u00e7an\u0131d\u0131r. Bu t\u00fcr \u00e7anlar, sabit olarak konumland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir kiri\u015fe monte edilerek ileri geri sal\u0131ncaklar. As\u0131l\u0131 olan \u00e7anlar, normalde bir \u00e7eki\u00e7le ya da bazen bir iple sal\u0131n\u0131m hareketi ile ses \u00e7\u0131karmas\u0131 sa\u011flanmaktayd\u0131.<\/p>\n<p>Japon Shintoist ve Budistler Dini t\u00f6renlerde ziller kullan\u0131l\u0131r. &#8220;So\u011fuk&#8221; ve &#8220;ferahlat\u0131c\u0131&#8221; anlam\u0131na gelen homofondaki Suzu, i\u00e7ten ses \u00fcreten metal peletler i\u00e7eren k\u00fcresel \u00e7anlard\u0131r. Yar\u0131 k\u00fcre \u015feklinde \u00e7an, d\u0131\u015far\u0131da vurulan Kane zilidir. B\u00fcy\u00fck ask\u0131l\u0131 tap\u0131nak \u00e7anlar\u0131 bonsh\u014d olarak bilinir.<\/p>\n<p>Orta\u00e7a\u011fdan kalma \u00e7anlar ve ziller bronzdan yap\u0131lamaktayd\u0131.\u00a0Avrupa&#8217;da 4. veya 5. y\u00fczy\u0131llarda\u00a0zillerin geleneksel metali olan bronza %23 oran\u0131nda kalay kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0\u00c7an metali olarak bilinen bu ala\u015f\u0131m\u0131 en iyi yapanlar T\u00fcrk ve \u00c7inliler olarak bilinmektedir.<\/p>\n<p>\u00c7anlar saatler ile de ili\u015fkilendirilir, saati zil sesi ile belirtir. Ger\u00e7ekten, ingilizce saat\u00a0anlam\u0131na gelen &#8220;clock&#8221; kelimesi, Latince \u00e7an veya zil anlam\u0131na gelen &#8220;cloca&#8221; kelimesinden gelmektedir. Saat kulelerindeki \u00e7an sesleri uzak mesafelerden duyulabilir. Ki\u015fisel kullan\u0131m i\u00e7in\u00a0saatlerin \u00e7ok pahall\u0131 oldu\u011fu zamanlarda saat kuleleri \u00f6zellikle \u00f6nemliydi. Bir\u00e7ok dilde ayn\u0131 s\u00f6zc\u00fck hem saat, hem de zil anlam\u0131na gelebilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir zil basit bir \u00e7\u0131nlama sesi \u00e7\u0131kartan vurmal\u0131 \u00e7alg\u0131d\u0131r. \u00c7o\u011fu zil konik yuvarlak \u015fekle sahip genelde d\u00f6kme metalden imal edilmi\u015ftir. \u00dcst orta k\u0131sm\u0131ndan sallanan yine metal ucu top \u015feklinde \u00e7ubu\u011fu&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8451,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[3047,3046],"class_list":["post-8450","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-toplum","tag-can","tag-zil"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8450"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8450"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8450\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8453,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8450\/revisions\/8453"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}