Ak\u0131ll\u0131 telefon, bilgisayar i\u015fletim sisteminin \u00f6zelliklerini mobil kullan\u0131m i\u00e7in kullan\u0131\u015fl\u0131 hale getiren ve di\u011fer \u00f6zelliklerle birle\u015ftiren geli\u015fmi\u015f mobil i\u015fletim sistemine sahip bir cep telefonu t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.\u00a0Genellikle cep boyutunda olan ak\u0131ll\u0131 telefonlar, tipik olarak bir cep telefonunun \u00f6zelliklerini, \u00f6rne\u011fin sesli aramalar\u0131, k\u0131sa mesajlar\u0131 ve ki\u015fisel dijital asistanlar (PDA) gibi di\u011fer dijital mobil cihazlar\u0131n \u00f6zellikleri ile birle\u015ftirirler.\u00a0Etkinlik takvimi, medya oynat\u0131c\u0131, video oyunlar\u0131, GPS navigasyon, dijital kamera ve dijital video kamera gibi \u00f6zelliklere sahiptir.\u00a0Ak\u0131ll\u0131 telefonlar \u0130nternet’e eri\u015febilir ve Google Play Store veya Apple App Store gibi yerlerden indirilen \u00e7e\u015fitli \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilir. \u00d6n y\u00fczeyinde grafik kullan\u0131c\u0131 aray\u00fcz\u00fcne sahip bir renkli ve dokunmatik ekran\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
Telefon <\/a>ve bilgi i\u015flem teknolojilerini birle\u015ftiren cihazlar ilk \u00f6nce 1909 y\u0131l\u0131nda Nikola Tesla<\/strong><\/a> taraf\u0131ndan konsept olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. 1971\u00a0ve 1974 y\u0131llar\u0131nda Theodore Paraskevakos<\/strong> ak\u0131ll\u0131 telefon ile ilgili ilk patentleri alm\u0131\u015ft\u0131r. Paraskevakos, ilk olarak telefonlarda bilgi, veri i\u015fleme ve g\u00f6rsel ekran kavramlar\u0131n\u0131 tan\u0131tt\u0131. 1971’de Alabama’n\u0131n Huntsville kentinde Boeing’de \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, uzaktan di\u011fer cihazlarla\u00a0ileti\u015fim kurabilen bir verici ve al\u0131c\u0131 yapt\u0131. Ancak ak\u0131ll\u0131 telefonlara \u00f6zg\u00fc kablosuz bir cihazda genel ama\u00e7l\u0131 PDA uygulamalar\u0131 hen\u00fcz mevcut de\u011fildi. Ak\u0131ll\u0131 telefonlar\u0131n \u00f6zg\u00fcn ve tarihi \u00e7al\u0131\u015fma modelleri halen Paraskevakos’a aittir.<\/p>\n PDA \u00f6zelliklerini i\u00e7eren ilk dokunmatik ak\u0131ll\u0131 cep telefonu<\/a> 1992’de Frank Canova<\/strong> taraf\u0131ndan IBM’de \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken geli\u015ftirildi.\u00a0Bu cihaz COMDEX bilgisayar end\u00fcstrisi fuar\u0131nda sergilenen bir prototipti. PDA \u00f6zelliklerini ve haritalar, hisse senedi raporlar\u0131 ve haberler gibi vizyoner mobil uygulamalar\u0131 i\u00e7eriyordu. 1994 y\u0131l\u0131nda BellSouth taraf\u0131ndan Simon Personal Communicator<\/strong> ad\u0131 alt\u0131nda rafine edilmi\u015f bir versiyon t\u00fcketicilere pazarland\u0131. 1994 y\u0131l\u0131nda piyasaya s\u00fcr\u00fclmemi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, Simon, d\u00fczg\u00fcn bir “ak\u0131ll\u0131 telefon” olarak an\u0131lacak olan ilk ticari cihazd\u0131. Simon, h\u00fccresel telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesi yapabilmenin\u00a0yan\u0131nda, faks ve e-posta g\u00f6nderebilir ve alabilir ve dokunmatik ekran ekran\u0131n\u0131 kullanarak bir adres defteri, takvim, randevu zamanlay\u0131c\u0131, hesap makinesi, d\u00fcnya saat saati ve not defterini i\u00e7ermekteydi. “Ak\u0131ll\u0131 telefon” terimi ilk defa, 1995 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda \u00a0AT & T\u00a0taraf\u0131ndan \u00fcretilen PhoneWriter Communicator\u00a0cihaz\u0131n\u0131 tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n Ak\u0131ll\u0131 telefonlar 2000’li y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131nda yayg\u0131nla\u015ft\u0131. 2012 y\u0131l\u0131ndan itibaren \u00fcretilenlerin \u00e7o\u011funda y\u00fcksek h\u0131zda mobil geni\u015f bant 4G LTE, hareket sens\u00f6rleri ve mobil \u00f6deme \u00f6zellikleri vard\u0131r. 2012 y\u0131l\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyre\u011finde d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir milyar ak\u0131ll\u0131 telefon kullan\u0131ld\u0131. Global ak\u0131ll\u0131 telefon sat\u0131\u015flar\u0131, 2013 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda normal cep telefonlar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f rakamlar\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131.<\/p>\n 1990’lar\u0131n ortalar\u0131nda bir\u00e7ok cep telefonu<\/a> kullan\u0131c\u0131s\u0131, Palm OS, BlackBerry OS veya Windows CE \/ Pocket PC gibi i\u015fletim sistemlerinin ilk s\u00fcr\u00fcmlerini \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran ayr\u0131 bir PDA cihaz\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131. Bu i\u015fletim sistemleri daha sonra mobil i\u015fletim sistemlerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Mart 1996’da Hewlett-Packard OmniGo 700LX’i, Nokia 2110 telefonunu ROM tabanl\u0131 yaz\u0131l\u0131mla destekleyen bir HP 200LX palmtop PC’yi piyasaya sundu.<\/p>\n A\u011fustos 1996’da Nokia, Nokia 2110’a dayanan ve Geoworks’un PEN \/ GEOS 3.0 i\u015fletim sistemine entegre edilmi\u015f PDA’l\u0131 bir dijital cep telefonu olan Nokia 9000 Communicator’\u0131 piyasaya s\u00fcrd\u00fc. Haziran 1999’da Qualcomm, entegre bir Palm PDA ve \u0130nternet ba\u011flant\u0131s\u0131 olan bir CDMA dijital PCS Smartphone “pdQ Smartphone” u piyasaya sundu.<\/p>\n Ericsson Mobile Communications’\u0131n Ericsson R380 (2000) bir “ak\u0131ll\u0131 telefon<\/em>” olarak pazarlanan ilk cihaz olarak tarihe ge\u00e7ti. Bu cihaz bir cep telefonunun ve PDA’n\u0131n i\u015flevlerini birle\u015ftiriyordu ve s\u0131n\u0131rl\u0131 bir Web taramas\u0131n\u0131 bir kalem kullanarak bir diren\u00e7li dokunmatik ekranla destekledi.<\/p>\n Bug\u00fcnk\u00fc Android, iOS ve BlackBerry tabanl\u0131 telefonlardan \u00f6nceki ak\u0131ll\u0131 telefonlar genellikle Symbian i\u015fletim sistemini kulland\u0131. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta Psion taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen Symbian, 2010’un son \u00e7eyre\u011fine kadar d\u00fcnyan\u0131n en yayg\u0131n ak\u0131ll\u0131 telefon<\/a> i\u015fletim sistemiydi.<\/p>\n 1999 y\u0131l\u0131nda, Japon firmas\u0131 NTT DoCoMo, bir \u00fclkede\u00a0seri olarak \u00fcretilen ilk ak\u0131ll\u0131 telefonu piyasaya s\u00fcrd\u00fc.\u00a0Bu telefonlar, 9.6 kbit \/ s’e kadar veri iletim h\u0131zlar\u0131 sa\u011fl\u0131yor ve\u00a0i-modunda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.\u00a0I-mode’un y\u00fckseli\u015fi NTT DoCoMo’nun 2001 y\u0131l\u0131 sonunda yakla\u015f\u0131k 40 milyon abone kazanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu.<\/p>\n Japonya<\/a> d\u0131\u015f\u0131ndaki ak\u0131ll\u0131 telefonlar, 2002’de Danger Hiptop’un piyasaya sunulmas\u0131na kadar nadir g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, T-Mobile Sidekick olarak bilinen cihaz ile ABD’de \u0131l\u0131ml\u0131 bir ba\u015far\u0131\u00a0yakalad\u0131. Daha sonra, 2000’li y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131nda, Microsoft’un Windows Mobile tabanl\u0131 cihazlar\u0131\u00a0ABD’de i\u015f d\u00fcnyas\u0131 kullan\u0131c\u0131lar\u0131 aras\u0131nda pop\u00fclarite kazanmaya ba\u015flad\u0131. BlackBerry, ABD’de ba\u015far\u0131l\u0131 olan ilk marka oldu. 2006 y\u0131l\u0131nda ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yap\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fi nedeniyle Amerika<\/a>l\u0131 kullan\u0131c\u0131lar “CrackBerry” terimini kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u015eirket ilk olarak GSM BlackBerry 6210, BlackBerry 6220 ve BlackBerry 6230 cihazlar\u0131n\u0131 2003 y\u0131l\u0131nda piyasaya s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n Symbian, 2000’li y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131nda ve sonlar\u0131nda Avrupa’daki en pop\u00fcler ak\u0131ll\u0131 telefon i\u015fletim sistemiydi. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta, Nokia’n\u0131n Symbian cihazlar\u0131, Windows Mobile ve BlackBerry cihazlar\u0131na benzer \u015fekilde i\u015f odakl\u0131yd\u0131. 2006 y\u0131l\u0131ndan itibaren Nokia, Nseries\u00a0ile e\u011flence odakl\u0131 ak\u0131ll\u0131 telefonlar \u00fcretmeye ba\u015flad\u0131. 2003 y\u0131l\u0131nda Motorola, Linux<\/a>‘u kullanan ilk ak\u0131ll\u0131 telefonu A760\u00a0piyasaya sundu.<\/p>\n 2007 ba\u015f\u0131nda Apple Inc., \u00e7oklu dokunmatik bir aray\u00fcz kullanan ilk ak\u0131ll\u0131 telefonlardan biri olan iPhone’u tan\u0131tt\u0131. IPhone, o s\u0131rada ak\u0131ll\u0131 telefonlara \u00f6zg\u00fc kalem, klavye ya da tu\u015f tak\u0131m\u0131 yerine parmakla kullan\u0131lan b\u00fcy\u00fck bir dokunmatik ekran kullan\u0131lmas\u0131 nedeniyle dikkat \u00e7ekiciydi.<\/p>\n\u0130lk Dokunmatik Telefon<\/h3>\n
Symbian i\u015fletim sistemi<\/h4>\n
iPhone<\/a><\/h2>\n
Android<\/h2>\n