{"id":8793,"date":"2018-01-11T14:25:32","date_gmt":"2018-01-11T12:25:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=8793"},"modified":"2018-09-28T00:03:17","modified_gmt":"2018-09-27T22:03:17","slug":"dunyayi-degistiren-10-icat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=8793","title":{"rendered":"\u0130nsanl\u0131k tarihindeki en \u00f6nemli 10 bulu\u015f"},"content":{"rendered":"

D\u00fcnyay\u0131 De\u011fi\u015ftiren 10 \u0130cat<\/h2>\n

\u0130catlarla ilgilenen hemen hemen herkes mucitlerin d\u00fcnyas\u0131 nas\u0131ld\u0131 diye merak etmi\u015ftir. Bir konsept, mekanizma veya makine m\u00fckemmel bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131ncaya d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f, ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, planlanm\u0131\u015f, tasarlanm\u0131\u015f, denenmi\u015f, olmam\u0131\u015f yeniden denenmi\u015ftir. Bu olaylar dizisi ya\u015fan\u0131rken belki y\u00fczy\u0131llar ge\u00e7iyor. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftiren bir bulu\u015flar san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar kolay ortaya \u00e7\u0131km\u0131yor.<\/p>\n

Bir icad\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in en uzun zaman ve en \u00e7ok emek harcanan k\u0131s\u0131m d\u00fc\u015f\u00fcnce b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirecek bir icat i\u00e7in birden fazla dahi insan gerekiyor.<\/p>\n

En \u00f6nemli icatlar<\/h2>\n

D\u00fcnyada de\u011fi\u015ftiren bu 10 bulu\u015fu okudu\u011funuzda g\u00f6rece\u011finiz gibi her biri, y\u0131llarca y\u0131l \u00f6nce, ba\u015fka mucitler taraf\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f, yap\u0131lm\u0131\u015f daha \u00f6nceki bulu\u015flar \u00fczerine kurulmu\u015ftur. Her yeni icad\u0131n sorunlar\u0131 vard\u0131r ne zaman ki bu sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fclebilecek ba\u015fka bir mucit gelinceye kadar. Bu nedenle bir \u00e7ok icat asl\u0131nda ilk yapan\u0131n de\u011fil, ba\u015far\u0131l\u0131 olan\u0131n ad\u0131yla an\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

10 – Pulluk (Saban<\/a>)<\/h3>\n

\"saban\"<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde hayat\u0131m\u0131z\u0131 dolduran i\u015fi\u0131lt\u0131l\u0131, elektronik bulu\u015flar\u0131n baz\u0131lar\u0131na k\u0131yasla, pulluk pek heyecan verici bir icat gibi g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor olabilir. Saban veya pulluk topra\u011f\u0131 s\u00fcrmek,\u00a0 tar\u0131msal g\u0131dalar\u0131 dikim\u00a0yeti\u015ftirmek i\u00e7in haz\u0131r hale getirmek i\u00e7in topra\u011f\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131lan basit bir alettir. Fakat pulluk muhtemelen di\u011fer icatlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 dolayl\u0131 yoldan sa\u011flayan \u00f6nemli bir bulu\u015ftur.<\/p>\n

Pullu\u011fu kimin ve ne zaman icat etti\u011fi bilinmiyor. Muhtemelen d\u00fcnyan\u0131n birka\u00e7 farkl\u0131 b\u00f6lgesinde ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak geli\u015fti ve tarih \u00f6ncesi \u00e7a\u011flarda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir kan\u0131t bulunmaktad\u0131r. Pullu\u011fun icad\u0131 \u00f6ncesinde insanlar avc\u0131 ve toplay\u0131c\u0131lard\u0131. Hayatlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yaln\u0131zca bir mevsimden di\u011ferine, hayatta kalacak kadar yiyecek bulmaya ay\u0131r\u0131lard\u0131. Yeti\u015ftirilebilen bitkiler insan hayat\u0131na istikrar kazand\u0131rd\u0131, \u00d6ncesinde elle \u00e7apalanan topraktan elde edilen yiyecekler olduk\u00e7a k\u0131s\u0131tl\u0131yd\u0131. Pulluk, i\u015fin daha kolay ve h\u0131zl\u0131 yap\u0131larak topraktan daha \u00e7ok verim al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n

Pullu\u011fun tasar\u0131m\u0131nda yap\u0131lan iyile\u015ftirmeler, \u00e7ift\u00e7ili\u011fi o kadar verimli hale getirdi ki insanlar\u0131n hayatta kalmalar\u0131 i\u00e7in gerekli olandan \u00e7ok daha fazla \u00fcr\u00fcn hasat edebilmesini sa\u011flad\u0131. \u0130htiya\u00e7 falzas\u0131 olan g\u0131dalar mal veya hizmetler i\u00e7in de\u011fi\u015f toku\u015f arac\u0131 olarak kullan\u0131ld\u0131. Ticaret geli\u015fti.<\/p>\n

Ticaretin geli\u015fmesi; \u00fcr\u00fcnlerin saklanma y\u00f6ntemlerini, yaz\u0131l\u0131 dili, say\u0131 sistemlerini onlar\u0131 koruyacak askeri y\u00f6ntemlerin de\u011fi\u015fmesine ve gelimesine neden oldu. Ticaret faaliyetleri artt\u0131k\u00e7a \u015fehirler b\u00fcy\u00fcd\u00fc. \u0130nsan hayat\u0131n\u0131n uzamas\u0131na ve sa\u011fl\u0131k ile ilgili problemlerin azalmas\u0131na vesile oldu. Pullu\u011fun insan uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 yads\u0131namaz bir ger\u00e7ek olarak kar\u015f\u0131m\u0131zda durmaktad\u0131r.<\/p>\n

9 – Tekerlek<\/a><\/h3>\n

\"tekerlegin-icadi\"<\/p>\n

Tekerlek o kadar eski icat ki, ilk \u00f6nce onu kimin icat etti\u011fini bilmenin bir yolu yok. Bulunan en eski tekerlek ve aks mekanizmas\u0131, Slovenya’n\u0131n Ljubljana yak\u0131nlar\u0131nda ve yakla\u015f\u0131k milattan \u00f6nce 3100 y\u0131llar\u0131na kadar dayan\u0131yor.<\/p>\n

Tekerlek, \u00f6zellikle at arabalar\u0131yla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, mallar\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 daha h\u0131zl\u0131 ve daha verimli hale getirdi. Bununla birlikte, tekerlek yaln\u0131zca nakliye i\u00e7in kullan\u0131lmad\u0131 tabii ki… Tekerlek d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftiren bir \u00e7ok icada \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti.<\/p>\n

On binlerce ba\u015fka icat tekerlek sayesinde meydana geldi. Antik k\u00fclt\u00fcrlerin bile \u00f6rne\u011fin su \u00e7arklar\u0131, de\u011firmenler gibi karma\u015f\u0131k makinalar yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Di\u015flilerin, \u00e7arklar\u0131n, kranklar\u0131n ve kasnaklar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in tekerleklere ihtiya\u00e7 bulunuyor. Modern teknoloji, kimya ve t\u0131bbi ara\u015ft\u0131rmalar, elektrik motorlar\u0131 ve i\u00e7ten yanmal\u0131 motorlar, jet motorlar\u0131, enerji santralleri ve say\u0131s\u0131z di\u011ferleri tekerle\u011fin \u00e7al\u0131\u015fma prensibine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

8 – Matbaa<\/a><\/h3>\n

\"matbaanin-icadi\"<\/p>\n

Bu listede yer alan bir\u00e7ok icat gibi, matbaa icat edildi\u011fi y\u0131llardan \u00e7ok daha \u00f6nce bulunmu\u015ftu. 1430’lu y\u0131llarda matbaay\u0131 icat etti\u011fine inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z adam\u00a0 Johann Gutenberg\u00a0 asl\u0131nda mevcut teknolojileri geli\u015ftirdi, verimli, faydal\u0131 ve herkes taraf\u0131ndan kullan\u0131labilir hale getirdi. D\u00fcnyada zaten ka\u011f\u0131t ve toplu bask\u0131 vard\u0131 – \u00c7inliler 11. y\u00fczy\u0131lda ka\u011f\u0131t ve toplu bask\u0131 yap\u0131yorlard\u0131. Ancak \u00c7in dilinin karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 di\u011fer memleketlere yay\u0131lmas\u0131n\u0131 ve pop\u00fcler hale gelmesini k\u0131s\u0131tlad\u0131. Marco Polo, \u00e7inlilerden g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc matbaa fikrini 1295 y\u0131l\u0131nda Avrupa’ya getirdi. Fakat de\u011feri anla\u015f\u0131lamad\u0131.<\/p>\n

Gutenberg, toplu bask\u0131 fikrini zeytinya\u011f\u0131 ve \u015farap \u00fcretimi i\u00e7in kullan\u0131lan bir vidal\u0131 pres makinas\u0131 ile birle\u015ftirdi. Ayr\u0131ca daha \u00f6nce kullan\u0131lan elle oyulmu\u015f ah\u015fap harflerden \u00e7ok daha dayan\u0131kl\u0131 metal bask\u0131 bloklar\u0131n\u0131 geli\u015ftirdi. Son olarak, m\u00fcrekkep ve ka\u011f\u0131t \u00fcretimindeki geli\u015fmeler, kitlesel bask\u0131 s\u00fcrecinde devrime yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n

Matbaa, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck miktarda bilginin bas\u0131lmas\u0131n\u0131, kay\u0131tl\u0131 hale gelmesini ve d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yay\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Kitaplar daha \u00f6nce a\u015f\u0131r\u0131 derecede pahall\u0131 ve sadece zenginlerin ula\u015fabildi\u011fi \u015feylerdi. Ancak kitlesel \u00fcretim fiyatlar\u0131 olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc ve kitap fakir halk\u0131n ula\u015fabilece\u011fi materyaller haline geldi. Matbaa bilginin yay\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan icat olarak binlerce icad\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.\u00a0Bilginin yay\u0131lmas\u0131, milyarlarca insana y\u00fczy\u0131llarca kendi bulu\u015flar\u0131n\u0131 yapmak i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 e\u011fitime ula\u015fma f\u0131rsat\u0131 verdi.<\/p>\n

7 – Buzdolab\u0131<\/a><\/h3>\n

\"buzdolabi\"<\/p>\n

Buzdolaplar\u0131, genellikle gazlar\u0131n s\u0131v\u0131ya ve s\u0131v\u0131dan gaza d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc s\u0131ras\u0131nda meydana gelen \u0131s\u0131 farklar\u0131ndan faydalan\u0131larak so\u011futma i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015ftirirler. Buzdolab\u0131n\u0131 tek bir ki\u015finin icat etti\u011fini s\u00f6ylemek olduk\u00e7a zordur. Modern buzdolab\u0131n\u0131n icad\u0131ndan yakla\u015f\u0131k 200 y\u0131l \u00f6nceden beri so\u011futma prensibi yayg\u0131n olarak biliniyordu ve bu sistem kademeli olarak geli\u015ftirildi. \u00d6rne\u011fin Oliver Evans’\u0131n 1805 y\u0131l\u0131nda icat etti\u011fi buzdolab\u0131, buhar s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma \u00fcnitesi sayesinde so\u011futma yap\u0131yordu. Carl von Linde’in 1876 tasar\u0131m\u0131 mutfa\u011f\u0131n\u0131zdaki modern buzdolab\u0131n\u0131n ger\u00e7ek \u00f6nc\u00fcs\u00fc olarak g\u00f6steriliyor. Albert Einstein<\/a> da dahil olmak \u00fczere d\u00fczinelerce mucit, buzdolab\u0131 tasar\u0131mlar\u0131 yapt\u0131. Bu tasar\u0131mlar y\u0131llar boyunca rafine edilip iyile\u015ftirildi.<\/p>\n

20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda, so\u011futma i\u00e7in do\u011fal buz toplanmas\u0131 yani hasat edilmesi yayg\u0131nd\u0131. Ancak bira fabrikalar\u0131 gibi b\u00fcy\u00fck sanayi kurulu\u015flar\u0131 buz yapma makineleri kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. Sanayi kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in buz hasat edilmesi I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’na kadar s\u00fcrd\u00fc. 1920’li y\u0131llarda g\u00fcvenli so\u011futma kimyasallar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi, ev buzdolaplar\u0131n\u0131n bir standart haline getirdi.<\/p>\n

Uzun y\u0131llar boyunca yiyecekleri so\u011fuk tutma ihtiyac\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcmleri, g\u0131da \u00fcretim end\u00fcstrisini ve insanlar\u0131n yeme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015ftirdi. Art\u0131k, en s\u0131cak yaz aylar\u0131nda bile taze et ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerine kolay eri\u015fime imkan\u0131na sahibiz. Yiyecekleri dondurarak y\u0131llarca saklayabiliyoruz. So\u011futma teknolojilerindeki geli\u015fim temelde buzdolab\u0131yla ayn\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma mant\u0131\u011f\u0131na sahip olan kliman\u0131n icat edilmesini sa\u011flad\u0131.<\/p>\n

6 – Buhar Motoru<\/a><\/h3>\n

\"buhar-motoru\"<\/p>\n

Buhar makinesinin icad\u0131ndan \u00f6nce, \u00e7o\u011fu \u00fcr\u00fcn elle \u00fcretilmekteydi. Su \u00e7arklar\u0131 ve hayvanlar\u0131n kullan\u0131m\u0131 end\u00fcstrinin insan g\u00fcc\u00fc haricinde kulland\u0131\u011f\u0131 yegane g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131yd\u0131. Uygarl\u0131k tarihinde en k\u0131sa s\u00fcrede belki de en b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fim olan Sanayi Devrimi, buhar motoru veya di\u011fer ad\u0131yla buhar makinesi sayesinde meydana geldi.<\/p>\n

Bir makinede g\u00fc\u00e7 \u00fcretmek i\u00e7in buhar kullanma konsepti binlerce y\u0131ld\u0131r vard\u0131, ancak Thomas Newcomen’in 1712’de icat etti\u011fi buhar motoru, o zamana kadarki icatlar i\u00e7inde end\u00fcstri i\u00e7in en kullan\u0131\u015fl\u0131 ve verimli motor oldu. 1769’da James Watt, buhar motorunun g\u00fcc\u00fcn\u00fc b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131ran ve bunu i\u015f yapmak i\u00e7in \u00e7ok daha pratik bir yol haline getiren yeni bir tasar\u0131m yaparak Newcomen’in buhar motorunu de\u011fi\u015ftirdi. Ayr\u0131ca, verim kazan\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131acak motorda d\u00f6nme hareketi \u00fcretmek i\u00e7in bir yol geli\u015ftirdi. Bu sayede, James Watt genellikle buhar makinesinin mucidi olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Newcomen ve Watt’\u0131n motorlar\u0131, pistonlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in buhar\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131ran vakumu kullan\u0131yordu.\u00a0 Bu nedenle onlar\u0131n motorlar\u0131 olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fckt\u00fc. Buhar s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n bas\u0131nc\u0131n\u0131 ilk kullanan Richard Trevithick oldu.\u00a0Richard Trevithick ve di\u011ferleri taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen, bir trene g\u00fc\u00e7 verecek kadar k\u00fc\u00e7\u00fck buhar motorlar\u0131na izin veren y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7l\u0131 buhar motoruydu. Buhar motorlar\u0131, fabrikalar\u0131n mallar\u0131n h\u0131zl\u0131 \u00fcretmelerini sa\u011flamakla kalmad\u0131 ayn\u0131 zamanda bu mallar\u0131 d\u00fcnyaya ta\u015f\u0131yan tren ve buharl\u0131 gemilere g\u00fc\u00e7 verdi.<\/p>\n

Buhar motoru, elektrik ve i\u00e7ten yanmal\u0131 motorlarla nakliye ve fabrika g\u00fcc\u00fc alanlar\u0131nda g\u00f6lgede b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olsa da, hala inan\u0131lmaz derecede \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. D\u00fcnyadaki bir\u00e7ok enerji santrali, buhar\u0131n k\u00f6m\u00fcr\u00fcn yanmas\u0131, do\u011falgaz veya n\u00fckleer reakt\u00f6r ile \u0131s\u0131t\u0131p \u0131s\u0131t\u0131lmamas\u0131 gibi durumlarda buhar t\u00fcrbinleri kullanarak elektrik \u00fcretmektedir.<\/p>\n

5 – \u0130leti\u015fim Teknolojileri<\/h3>\n

\"telefonun-icadi\"<\/p>\n

Telgraf<\/a>, Telefon<\/a>, Radyo<\/a> ve Televizyon<\/a>. Hepsi olduk\u00e7a de\u011ferli ve \u00f6nemli icatlar fakat \u00e7al\u0131\u015fma mant\u0131\u011f\u0131 ve elde edilen faydan\u0131n ortak olmas\u0131 nedeniyle bunlar\u0131 tek bir ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda toplayabiliriz.<\/p>\n

Telgraf ileti\u015fim teknolojisi geli\u015fiminin ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak kabul edilebilir. Samuel Morse<\/a>‘nin elektrikli telgraf\u0131<\/a> 1836’da icat etmesinden bu yana, artan fayda ve geli\u015fme s\u00fcrekli hale gelmi\u015ftir. Telefon, fikri basit\u00e7e Morse kodunda yaz\u0131lm\u0131\u015f bip sesleri yerine, ger\u00e7ek sesli ileti\u015fimin bak\u0131r kablolar \u00fczerinden g\u00f6nderilmesini sa\u011flayarak geli\u015ftirildi. Telgraf ve telefon ileti\u015fim y\u00f6ntemleri noktadan noktaya ve kapsaml\u0131 bir kablo altyap\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 gerektiriyordu.<\/p>\n

Elektromanyetik dalgalar kullanarak sinyalleri kablosuz olarak iletmek, d\u00fcnyadaki bir\u00e7ok mucit taraf\u0131ndan \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir konseptti. Guglielmo Marconi<\/a> ve Nikola Tesla<\/a>, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda bu konsepti geli\u015ftiren en \u00f6nemli bilim adamlar\u0131 oldu. Sonu\u00e7 olarak, ses kablosuz olarak iletilebilirken, m\u00fchendisler kademeli olarak g\u00f6r\u00fcnt\u00fc aktar\u0131m\u0131n\u0131 m\u00fckemmelle\u015ftirdi. Radyo ve televizyon, haberle\u015fmede yeni icatlar oldu. Tek bir yerden yay\u0131nlanan ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc milyonlarca ki\u015fiye ula\u015ft\u0131.<\/p>\n

\u0130leti\u015fim teknolojisindeki bu geli\u015fmeler d\u00fcnyay\u0131 etkili bir \u015fekilde k\u00fc\u00e7\u00fcltt\u00fc. Yakla\u015f\u0131k 120 y\u0131l boyunca, bir haberi duymak i\u00e7in haftalarca beklenen bir d\u00fcnyadan, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda meydana gelen olaylar\u0131, ger\u00e7ekle\u015ftik\u00e7e izleyebilece\u011fimiz bir hale geldik. Kitlesel iletilerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 bilgi d\u00fcnyam\u0131z\u0131 \u00e7ok geni\u015fletti ve birbirimizle olan etkile\u015fimimizin \u015feklini de\u011fi\u015ftirdi.<\/p>\n

4 – Otomobil<\/a><\/h3>\n

\"otomobil\"<\/p>\n

Buhar motorunun end\u00fcstriyi harekete ge\u00e7irdi\u011fi gibi, otomobil de insanlar\u0131 harekete ge\u00e7irdi. Ki\u015fisel ara\u00e7 fikirleri y\u0131llarca bir \u00e7ok mucit taraf\u0131ndan denendi ve yap\u0131ld\u0131. Fakat\u00a01885 y\u0131l\u0131nda i\u00e7ten yanmal\u0131 bir motordan g\u00fc\u00e7 alan Karl Benz’in Motorwagen’i ilk otomobil olarak kabul edildi. Henry Ford’un \u00fcretim s\u00fcrecindeki iyile\u015ftirmeleri ve etkin pazarlama fiyat\u0131 ve bir otomobil sahibi olma arzusunu \u00e7o\u011fu Amerikal\u0131’n\u0131n araba sahibi olmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Araba \u00f6nce Amerika’da ve Avrupa’da sonra t\u00fcm d\u00fcnyada yayg\u0131nla\u015ft\u0131.<\/p>\n

Otomobilin ticaret, toplum ve k\u00fclt\u00fcr \u00fczerindeki etkisi tahmin edildi\u011finden \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck oldu. \u00c7o\u011fumuz, arabam\u0131za atlayabilir ve istedi\u011fimiz yere gidebiliyoruz. Mesafeler art\u0131k sorun olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumda. \u015eehirler b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde otomobil ula\u015f\u0131m\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde tasarlanm\u0131\u015f ve in\u015fa edilmi\u015f durumda. Otoyollar ve otoparklar i\u00e7in ayr\u0131lan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck miktarda alan ve h\u00fck\u00fcmet hizmet harcama b\u00fct\u00e7elerinin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kaps\u0131yor. Otomobil end\u00fcstrisi d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda muazzam bir ekonomik b\u00fcy\u00fcmeye ve bunun yan\u0131nda petrol gibi fosil yak\u0131tlar\u0131n kullan\u0131m\u0131 \u00e7ok fazla kirlili\u011fe neden oldu.<\/p>\n

3 – Ampul<\/a><\/h3>\n

\"ampul\"<\/p>\n

Bu listenin ortak temas\u0131, d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftiren b\u00fcy\u00fck icatlar\u0131n tek bir mucitin elinden \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131, bir \u00e7ok ki\u015finin katk\u0131lar\u0131 oldu\u011fudur. Her bulu\u015f \u00f6nceki tasar\u0131mlar\u0131 kademeli olarak geli\u015ftirerek olu\u015fturulmu\u015ftur ve genellikle icad\u0131 yapan olarak an\u0131lan olan ki\u015fi, bunu ticari a\u00e7\u0131dan uygulanabilir hale getiren ilk ki\u015fidir. Ampul bunun en belirgin \u00f6rne\u011fidir. Herkes Thomas Edison’u elektrik ampul\u00fcn\u00fcn mucidi olarak biliyor, ancak 1870’lerde Edison akkor flamanl\u0131 ampul\u00fcn\u00fc geli\u015ftirdi\u011finde, d\u00fczinelerce insan benzer fikirler \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. Joseph Swan o d\u00f6nemde \u0130ngiltere’de de benzer bir \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131. Sonunda Edison ve Swan fikirlerini tek bir \u015firket olan Ediswan alt\u0131nda birle\u015ftirdi.<\/p>\n

Ampul\u00fcn kendisi, filament olarak bilinen y\u00fcksek diren\u00e7li bir tel vas\u0131tas\u0131yla elektrik iletimi mant\u0131\u011f\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Diren\u00e7 nedeniyle meydana gelen enerji, \u0131s\u0131 ve \u0131\u015f\u0131k olarak d\u0131\u015far\u0131 at\u0131l\u0131r. Cam ampul, filamenti bir vakumda veya at\u0131l gazla kapatarak yanmay\u0131 engeller.<\/p>\n

Ampul, insanlara gece veya karanl\u0131k yerlerde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na izin vererek d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirdi. Sanayi devrimi sonras\u0131 gece vardiyas\u0131 amp\u00fcl sayesinde olu\u015ftu. Vardiya sistemi sayesinde \u00fcretimde art\u0131\u015f meydana geldi. Asl\u0131nda, d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftiren her eve ve i\u015fletmeye elektrik vermek i\u00e7in in\u015fa edilen altyap\u0131yd\u0131.<\/p>\n

2 – Bilgisayar<\/a><\/h3>\n

\"bilgisayarin-icadi\"<\/p>\n

Bilgisayar, bilgi alan, onu bir \u015fekilde i\u015fleyen ve yeni bilgiler ortaya \u00e7\u0131karan bir makinedir. Modern bilgisayar\u0131n tek bir mucidi yok tabiki. Ancak \u0130ngiliz matematik\u00e7i Alan Turing’in fikirleri bilgisayar alan\u0131nda \u00e7ok etkili oldu. \u00d6rne\u011fin Charles Babbage<\/a>‘in fark makinesi<\/a> gibi mekanik hesaplama ayg\u0131tlar\u0131 1800’l\u00fc y\u0131llarda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. (eski \u00e7a\u011flarda bilgisayar kabul edilebilen nadir cihazlar da vard\u0131), ancak 20. y\u00fczy\u0131lda elektronik bilgisayarlar icat edildi.<\/p>\n

Bilgisayarlar inan\u0131lmaz bir h\u0131zla karma\u015f\u0131k matematik hesaplamalar yapabiliyorlar. Yetenekli programc\u0131lar\u0131n talimatlar\u0131 do\u011frultusunda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131nda, bilgisayarlar \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ba\u015far\u0131lar elde edebiliyorlar. Baz\u0131 y\u00fcksek performansl\u0131 askeri u\u00e7aklar, u\u00e7u\u015f kontrol\u00fcnde s\u00fcrekli bilgisayarla yap\u0131lan ayarlamalar olmadan u\u00e7amazlar. Bilgisayarlar, insan genomunun haritas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131. Uzay araclar\u0131n\u0131 y\u00f6r\u00fcngede tutmam\u0131z\u0131 sa\u011flad\u0131. T\u0131bbi test donan\u0131mlar\u0131n\u0131 kontrol etmemizi sa\u011flad\u0131. Filmlerde ve video oyunlar\u0131nda kullan\u0131lan karma\u015f\u0131k g\u00f6rsel animasyonlar\u0131 yapmam\u0131z\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

Bilgisayarlar, b\u00fcy\u00fck miktarda bilgi depolaman\u0131za ve istedi\u011fimi bir par\u00e7as\u0131n\u0131, istedi\u011fimiz zamanda ve an\u0131nda geri almam\u0131z\u0131 sa\u011fl\u0131yorlar. D\u00fcnyada \u015fu anda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z araba, makineler, elektrik santralleri, telefonlar gibi \u00e7o\u011fu \u015fey bilgisayar olmadan \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor.<\/p>\n

1 – \u0130nternet<\/a><\/h3>\n

\"internet\"<\/p>\n

T\u00fcm gezegeni kapsayan bir bilgisayar a\u011f\u0131 olan \u0130nternet, insanlar\u0131n d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerindeki herhangi bir bilgiye an\u0131nda eri\u015fmelerine imkan tan\u0131maktad\u0131r. \u0130\u015f, ileti\u015fim, ekonomi, e\u011flence ve hatta siyaset \u00fczerindeki etkileri olduk\u00e7a derindir. \u0130nternet, saban kadar d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirmemi\u015f olabilir, ancak muhtemelen buhar motoru veya otomobille e\u015fit seviyededir.<\/p>\n

ABD askeri ara\u015ft\u0131rma ve geli\u015ftirme kolu DARPA (Savunma \u0130leri Ara\u015ft\u0131rma Projeleri Ajans\u0131) 1960’lar\u0131n sonunda ARPANET’i kurdu. Bu bilgisayardan bilgisayara ba\u011flant\u0131 a\u011f\u0131, askeri ve akademik ara\u015ft\u0131rma ama\u00e7l\u0131yd\u0131. Di\u011fer bilgisayar a\u011flar\u0131, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde d\u00fcnyay\u0131 sarmaya ba\u015flad\u0131 ve 1970’lerin sonunda bilgisayar bilimcileri, herhangi bir a\u011fdaki bilgisayarlar\u0131n di\u011fer a\u011flardaki bilgisayarlarla ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak tek bir TCP \/ IP protokol\u00fc olu\u015fturdu. Vinton Cerf<\/strong>\u00a0TCP \/ IP protokol\u00fcn\u00fc icat eden ki\u015fi olmas\u0131 nedeniye internetin babas\u0131 olarak an\u0131lmaktad\u0131r. Asl\u0131nda bu, \u0130nternet’in do\u011fu\u015fuydu, ancak d\u00fcnyadaki di\u011fer \u00e7e\u015fitli a\u011flar\u0131n, yeni protokol\u00fc benimsemeleri 10 y\u0131l kadar s\u00fcrd\u00fc.\u00a0Tim Berners-Lee<\/strong>, \u0130ngiliz bilgisayar profes\u00f6r\u00fci 1989’da CERN laboratuvarlar\u0131nda HTML i\u015faretleme dilini geli\u015ftirerek D\u00fcnya \u00c7ap\u0131nda A\u011f olarak da tan\u0131mlanan World Wide Web (WWW) bilgi payla\u015f\u0131m sistemini kurdu ve sonras\u0131nda internet ger\u00e7ekten k\u00fcreselle\u015fti.<\/p>\n

\u0130nternet \u00f6yle g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bulu\u015f ki muhtemelen sadece d\u00fcnyaya olan ilk etkilerini g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131k. \u015eu anda evimizde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0131radan cihazlar bile internet a\u011f\u0131na ba\u011flanabiliyor. Bilgiyi b\u00f6ylesi bir verimlilikle da\u011f\u0131tma ve yeniden birle\u015ftirme yetene\u011fi, d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirecek ba\u015fka icatlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 oran\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n

Bunun yan\u0131nda, toplum bilimciler \u0130nternet \u00fczerinden ileti\u015fim kurma, \u00e7al\u0131\u015fma, oyun oynamak ve i\u015f yapma kabiliyetimizin artmas\u0131 nedeniyle \u00e7evremizle olan ba\u011flar\u0131m\u0131z\u0131 bozmas\u0131ndan ve sosyal olarak izole olmam\u0131za neden olaca\u011f\u0131nda korkuyorlar. Bu durumda interneti iyi yada k\u00f6t\u00fc y\u00f6nde nas\u0131l kullanaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 se\u00e7memiz \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

D\u00fcnyay\u0131 De\u011fi\u015ftiren 10 \u0130cat \u0130catlarla ilgilenen hemen hemen herkes mucitlerin d\u00fcnyas\u0131 nas\u0131ld\u0131 diye merak etmi\u015ftir. Bir konsept, mekanizma veya makine m\u00fckemmel bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131ncaya d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f, ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, planlanm\u0131\u015f, tasarlanm\u0131\u015f, denenmi\u015f, olmam\u0131\u015f…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8803,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3105],"tags":[2493],"class_list":["post-8793","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-icatlar","tag-icatlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8793"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8793"}],"version-history":[{"count":24,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8793\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12023,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8793\/revisions\/12023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8803"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8793"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8793"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8793"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}