{"id":8896,"date":"2018-02-08T03:11:32","date_gmt":"2018-02-08T01:11:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=8896"},"modified":"2018-09-27T20:17:20","modified_gmt":"2018-09-27T18:17:20","slug":"telgrafin-icadi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=8896","title":{"rendered":"Telgraf kim taraf\u0131ndan hangi tarihte icat edilmi\u015ftir"},"content":{"rendered":"<h2>Telgraf\u0131n icad\u0131 &#8211; Telgraf ne zaman icat edildi?<\/h2>\n<p><strong>Elektrikli telgraf<\/strong>, teller \u00fczerinden belirli bir lokasyona elektrik sinyalleri ileten ve bu sinyalleri bir mesaja \u00e7eviren, art\u0131k g\u00fcncel olarak kullan\u0131lmayan bir ileti\u015fim sistemidir.\u00a0Telgraf ileti\u015fim sitemlerinde bir devrim olarak adland\u0131r\u0131labilir. Bu yaz\u0131m\u0131zda telgraf ne zaman icat edildi,\u00a0telgraf nas\u0131l icat edilmi\u015f, ne gibi \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda bulunmu\u015f,\u00a0telgraf ba\u015fka hangi bulu\u015flar\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc olmu\u015ftur sorular\u0131na cevaplar bulabileceksiniz.<\/p>\n<h3>Telgraf nas\u0131l icat edildi<\/h3>\n<p>Elektriksiz telgraf, 1794&#8217;te Claude Chappe taraf\u0131ndan icat edildi. Sistem, g\u00f6rselli\u011fe dayan\u0131yordu ve semafor kullan\u0131l\u0131yordu. Bayraklarla ifade edilenbir alfabe sistemi vard\u0131. \u0130leti\u015fim kurabilmek i\u00e7in mesaj\u0131 yollayan ve alan ki\u015finin bayraklar\u0131 g\u00f6rebilmesi gerekiyord.\u00a0 Optik telgraf olarak adland\u0131r\u0131lan bu sistem bu makalenin odak noktas\u0131 olan elektrikli telgraf\u0131n icad\u0131ndan sonra neredeyse kullan\u0131lmaz oldu.<\/p>\n<p>1809&#8217;da Samuel Soemmering taraf\u0131ndan Bavyera&#8217;da basit bir telgraf icat edildi. Bu telgraf su alt\u0131nda bulunan alt\u0131n elektrodlu 35 adet tel kullan\u0131lmaktayd\u0131. Elektroliz yoluyla elde edilen gaz sayesinde mesaj 2.000 fit uzakta bulunan al\u0131c\u0131ya ula\u015ft\u0131r\u0131labildi. 1828&#8217;de ABD&#8217;deki ilk telgraf, Harrison Dyar taraf\u0131ndan icat edildi.\u00a0Bu sistem kimyasal olarak i\u015flenmi\u015f ka\u011f\u0131t bant\u0131 noktalar ve \u00e7izgiler \u015feklinde yakan bir elektrik k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131 mant\u0131\u011f\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<h3>Elektromanyetik ve Elektrom\u0131knat\u0131s<\/h3>\n<p>1825 y\u0131l\u0131nda \u0130ngiliz mucidi William Sturgeon (1783-1850), elektronik haberle\u015fmedeki b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 bir devrimin temelini olu\u015fturan elektrom\u0131knat\u0131s\u0131 icat etti. Elektrom\u0131knat\u0131s\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc, tek bir ak\u00fcden ald\u0131\u011f\u0131 elektrik ile 4,3 kg l\u0131k teller ile sar\u0131lm\u0131\u015f demir par\u00e7ay\u0131 kald\u0131rarak g\u00f6sterdi.\u00a0Elektrom\u0131knat\u0131s\u0131n ger\u00e7ek g\u00fcc\u00fc, kendisinden sonra gelen say\u0131s\u0131z bulu\u015fun ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131ndaki rol\u00fcnden gelmektedir.<\/p>\n<h3>Telgraf Sistemlerinin Ortaya \u00c7\u0131k\u0131\u015f\u0131<\/h3>\n<p>1830&#8217;da Joseph Henry (1797-1878) adl\u0131 bir Amerikal\u0131, William Sturgeon&#8217;un elektrom\u0131knat\u0131s\u0131n uzun menzilli ileti\u015fim i\u00e7in kullan\u0131labilecek olan potansiyelini g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p>1837&#8217;de Britanyal\u0131 fizik\u00e7iler William Cooke ve Charles Wheatstone, ayn\u0131 elektromanyetizma ilkesini kullanarak Cooke ve Wheatstone telgraf\u0131n\u0131 patentledi.<\/p>\n<h2>Telgraf ne zaman icat edildi<\/h2>\n<p>Elektrom\u0131knat\u0131s\u0131 ileti\u015fimde ba\u015far\u0131yla kullanan ve Joseph Henry &#8216;nin icad\u0131n\u0131 iyile\u015ftiren ki\u015fi Samuel Morse (1791-1872) oldu. Morse, telgraf\u0131 ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalara <b>1830 y\u0131l\u0131nda\u00a0<\/b>Joseph Henry&#8217;nin icad\u0131na dayanan bir temeli baz alarak yapmaya ba\u015flad\u0131. Morse&#8217;un telgraf \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 10 y\u0131l s\u00fcrd\u00fc ve\u00a0<strong>1840 y\u0131l\u0131nda<\/strong>, pratik ve ticari bir ba\u015far\u0131ya sahip olan bir telgraf sistemini icat etti.<\/p>\n<h3><a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/samuel-morse\/\">Telgraf\u0131n Mucidi Samuel Morse<\/a><\/h3>\n<p>1835&#8217;de New York \u00dcniversitesi&#8217;nde sanat ve tasar\u0131m e\u011fitimi al\u0131rken, Morse sinyallerin tellerle iletilebilece\u011fini kan\u0131tlad\u0131. Bir elektrom\u0131knat\u0131s\u0131n sapt\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ak\u0131m pulslar\u0131n\u0131 kulland\u0131 ve bir i\u015faret\u00e7iyi bir ka\u011f\u0131t \u015feride kodlar yazmak i\u00e7in hareket ettirdi. Bu kodlar ayn\u0131 zamanda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda kullan\u0131lan Mors Kodunun (Mors Alfabesi) icat edilmesini sa\u011flad\u0131.<\/p>\n<p>Ertesi y\u0131l, cihaz\u0131n\u0131 ka\u011f\u0131da nokta ve \u00e7izgiller \u015feklinde yazabilecek \u015fekilde geli\u015ftirdi. 1838&#8217;de halka bir g\u00f6steri yapt\u0131, bu g\u00f6steriye duyars\u0131z kalan Kongre ancak be\u015f y\u0131l sonra kendisine Washington&#8217;tan Baltimore&#8217;a 40 mil mesafede deneysel bir telgraf hatt\u0131 in\u015fa etmesi i\u00e7in 30.000 dolar b\u00fct\u00e7e verdi.<\/p>\n<p>Alt\u0131 y\u0131l sonra Kongre \u00fcyeleri, hen\u00fcz tam olarak bitmemi\u015f olan telgraf hatt\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde mesajlar\u0131n iletilebildi\u011fine tan\u0131k oldular. Hat Baltimore&#8217;a ula\u015fmadan \u00f6nce,\u00a0Whig partisi ulusal kongresini Baltimore&#8217;da d\u00fczenledi ve 1 May\u0131s 1844&#8217;te Henry Clay&#8217;i se\u00e7ti.\u00a0 Haber, Washington ve Baltimore aras\u0131nda elde ta\u015f\u0131nmas\u0131 i\u00e7in Annapolis Junction&#8217;a verildi. Morse&#8217;nin orta\u011f\u0131 Alfred Vail,\u00a0Annapolis Junction&#8217;dan ald\u0131\u011f\u0131 bu haberi telgraf arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile\u00a0 meclis binas\u0131na iletti. Bu elektrikli telgraf taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen ilk haber oldu.<\/p>\n<h3>\u0130lk Telgraf Mesaj\u0131<\/h3>\n<p>Birle\u015fik Devletler ba\u015fkenti eski Y\u00fcksek Mahkeme odas\u0131ndan &#8220;Morse Kodu&#8221; arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile Baltimore&#8217;daki orta\u011f\u0131na resmi olarak a\u00e7\u0131lan hat \u00fczerinden 24 May\u0131s 1844&#8217;de ilk mesaj\u0131 yollad\u0131.\u00a0Morse, bir arkada\u015f\u0131n\u0131n k\u0131z\u0131 Annie Ellsworth&#8217;dan mesaj\u0131n kelimelerini se\u00e7mesini istedi. Gen\u00e7 k\u0131z \u0130ncilden XXIII, 23 Numaral\u0131 ayeti se\u00e7ti: &#8220;Tanr\u0131n\u0131n ne i\u015fledi\u011fi?&#8221; Bu mesaj g\u00f6nderildikten sonra kar\u015f\u0131 tarafta bir ka\u011f\u0131t \u00fczaerinde nokta ve \u00e7izgiler belirmeye ba\u015flad\u0131.\u00a0Bu \u00e7izgi ve noktalardan olu\u015fan mesaj\u00a0bir operat\u00f6r taraf\u0131ndan normal yaz\u0131ya \u00e7evrildi.<\/p>\n<h3>Telgraf Yay\u0131l\u0131yor<\/h3>\n<p>Samuel Morse ve ortaklar\u0131 telgraf hatt\u0131n\u0131 Philadelphia ve New York&#8217;a uzatmak i\u00e7in yeni para kaynaklar\u0131 elde etti. Bu arada k\u00fc\u00e7\u00fck telgraf \u015firketleri Do\u011fu, G\u00fcney ve Orta Bat\u0131&#8217;da kurulmaya ve \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131.1851&#8217;de Western Union telgraf i\u015fine girdi. Western Union, ilk k\u0131talararas\u0131 telgraf hatt\u0131n\u0131 1861&#8217;de demiryolu hatlar\u0131na uygun \u015fekilde kurdu.<\/p>\n<p>Orijinal Morse telgraf\u0131, mesaj\u0131 ka\u011f\u0131da ba\u015fma \u00fczerine kurulmu\u015ftur. Fakat, zamanla mesaj g\u00f6nderen ve alan telgraf operat\u00f6rleri mesaj\u0131 duyar duymaz \u00e7evirir hale geldiler. E\u011fitimli bir Morse operat\u00f6r\u00fc dakikada 40 ila 50 kelime iletebilmekteydi. 1914 y\u0131l\u0131nda piyasaya s\u00fcr\u00fclen otomatik iletim sistemi, dakikada iletilen kelime say\u0131s\u0131n\u0131 iki kat\u0131na \u00e7\u0131kard\u0131. 1900 y\u0131l\u0131nda Kanadal\u0131 Fredrick Creed, Mors alfabesini metin haline getirmenin bir yolu olan Creed Telegraph System&#8217;i icat etti.<\/p>\n<h3>\u00c7oklu Telgraf, Teleprint\u00f6rler ve <strong>TELEX<\/strong><\/h3>\n<p>1913 y\u0131l\u0131nda Western Union, sekiz mesaj\u0131 ayn\u0131 anda tek bir tel \u00fczerinden (her y\u00f6nde d\u00f6rt) iletebilen \u00e7oklay\u0131c\u0131 geli\u015ftirdi. Teleprinter makineleri 1925 civar\u0131nda kullan\u0131ma girdi ve 1936&#8217;da Varioplex tan\u0131t\u0131ld\u0131. Bu, tek bir telin ayn\u0131 anda 72 iletim (her y\u00f6nde 36) ta\u015f\u0131yabilmesini sa\u011flad\u0131. \u0130ki y\u0131l sonra, Western Union, otomatik faks cihazlar\u0131n\u0131n ilkini tan\u0131tt\u0131. 1959&#8217;da Western Union, teleprinter hizmetine abone olan ki\u015filerin do\u011frudan birbirlerini aramas\u0131n\u0131 sa\u011flayan <strong>TELEX<\/strong>&#8216;i a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<h3>Telgraf\u0131n en b\u00fcy\u00fck rakibi <a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/telefonun-icadi\/\">Telefonun \u0130cad\u0131<\/a><\/h3>\n<p>1877 y\u0131l\u0131na kadar, t\u00fcm uzak mesafe ileti\u015fimi telgrafa ba\u011fl\u0131 idi. O y\u0131l rakip bir teknoloji geli\u015ftirildi ve bu da ileti\u015fimin y\u00fcz\u00fcn\u00fc tamamen de\u011fi\u015ftirecek olan telefondu. Telefon elektrik sinyallerini sese \u00e7evirdi. <a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/telefonun-icadi-gelisimi\/\">Telefonun icad\u0131 ve geli\u015fimi<\/a> telgraf\u0131n zamanla unutulmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/mors-alfabesini-kim-buldu\/\">Samuel Morse<\/a> <a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/telgrafi-kim-buldu\/\">telgraf\u0131n mucidi<\/a> olarak t\u00fcm d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc mucit olarak tarihe ge\u00e7ti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Telgraf\u0131n icad\u0131 &#8211; Telgraf ne zaman icat edildi? Elektrikli telgraf, teller \u00fczerinden belirli bir lokasyona elektrik sinyalleri ileten ve bu sinyalleri bir mesaja \u00e7eviren, art\u0131k g\u00fcncel olarak kullan\u0131lmayan bir ileti\u015fim&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8897,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1661,1806],"class_list":["post-8896","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-samuel-morse","tag-telgraf"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8896"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8896"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8896\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11998,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8896\/revisions\/11998"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8897"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8896"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8896"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8896"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}