{"id":9007,"date":"2018-02-09T20:57:59","date_gmt":"2018-02-09T18:57:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=9007"},"modified":"2018-05-09T14:16:25","modified_gmt":"2018-05-09T12:16:25","slug":"sanal-gerceklik-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=9007","title":{"rendered":"Sanal Ger\u00e7eklik kim buldu"},"content":{"rendered":"

Piyasada sanal ger\u00e7eklik g\u00f6zl\u00fcklerinin birden bire \u00e7o\u011falmas\u0131, \u00f6zellikle oyun d\u00fcnyas\u0131n\u0131n yeni bir d\u00f6neme girdi\u011fini g\u00f6steriyor. Asl\u0131nda Sanal Ger\u00e7eklik (Virtual Reality) yeni bir olgu gibi g\u00f6r\u00fcnse de, yakla\u015f\u0131k 50 y\u0131ld\u0131r teknoloji \u00fcretenlerin g\u00fcndeminde yer al\u0131yor.\u00a0ABD ordusu, NASA ve hatta Atari \u015firketi, insanlar\u0131n birbirleriyle etkile\u015fim kurabilece\u011fi yapay, bir duyusal \u00e7evre \u00fcretme \u00e7abalar\u0131 bu teknolojinin geli\u015fime olduk\u00e7a \u00f6nemli katk\u0131lar yapt\u0131.<\/p>\n

Sanal Ger\u00e7eklik nedir?<\/h2>\n

Tamamen bilgisayarla olu\u015fturulmu\u015f bir sanal ortamda g\u00f6rd\u00fcklerinizin, duyduklar\u0131n\u0131z\u0131n ve hatta dokunduklar\u0131n\u0131z\u0131n ger\u00e7ekmi\u015f duygusunu hissettiren bir teknolojidir. Sistem, sizin ger\u00e7ek d\u00fcnya ile olan g\u00f6rsel ve i\u015fitsel ba\u011flant\u0131n\u0131z\u0131 engelleyerek, ses, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ve di\u011fer duyusal geri bildirimleri kullanarak sizi sanal bir d\u00fcnyan\u0131n i\u00e7indeymi\u015f gibi hissetmenizi ve sanal d\u00fcnyaya kap\u0131l\u0131p gitmenizi sa\u011flamaktad\u0131r.\u00a0Genellikle, bir bilgisayar monit\u00f6r\u00fc veya sanal bir ger\u00e7eklik g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc yoluyla bunlar\u0131 ya\u015fat\u0131r. Deneyim ayn\u0131 zamanda stereo hoparl\u00f6rlerden gelen sesler, g\u00fc\u00e7 etkileri, titre\u015fim ve hareket yoluyla dokunma duyular\u0131n\u0131 taklit eden haptic teknolojisi i\u00e7ermektedir. Pozisyon izleme teknolojisi, 3 boyutlu bir alanda \u00e7evre ile hareket etkile\u015fimini olabildi\u011fince ger\u00e7ek\u00e7i hale getirir.<\/p>\n

\u0130lk Sanal Ger\u00e7eklik Denemeleri<\/h3>\n

1955 y\u0131l\u0131nda Morton Heilig adl\u0131 bir mucit, ki\u015fiyi filmin hikayesinin i\u00e7ine \u00e7ekmek i\u00e7in\u00a0\u201cexperience theater – deneyim tiyatrosu” kavram\u0131yla izleyenlerin duygular\u0131n\u0131 etkileyecek bir konsept ortaya att\u0131.<\/p>\n

1962’de, b\u00fcy\u00fck bir stereoskopik 3D ekran, stereo hoparl\u00f6rler ve aroma dif\u00fcz\u00f6r\u00fc \u00f6zellikli bir prototip<\/a> olan Sensorama’y\u0131 tan\u0131tt\u0131. Mekanizma i\u00e7inde oturan izleyiciler, hava t\u00fcneli efektinin ak\u0131ll\u0131ca kullan\u0131lmas\u0131 sayesinde r\u00fczgar\u0131n esmesini hissedebiliriyorlard\u0131. Heilig’in\u00a0zaman\u0131n\u0131n \u00f6tesinde olan bu fikri ileriye g\u00f6t\u00fcrmek i\u00e7in mali destek alamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftirilemedi.<\/p>\n

Sanal Ger\u00e7eklik G\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kim buldu?<\/h3>\n

1968 y\u0131l\u0131nda, bilgisayar grafiklerinin babas\u0131 olarak kabul edilen Ivan Sutherland, d\u00fcnyan\u0131n ilk sanal ger\u00e7eklik ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 icat etti. “Damokles’\u0131n K\u0131l\u0131c\u0131” olarak adland\u0131r\u0131lan cihaz asl\u0131nda bilgisayar yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 kullanarak basit bir grafik \u00e7izmeye yarayan ve kafaya tak\u0131lan bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme sistemiydi. Benzersiz bir izleme \u00f6zelli\u011fi vard\u0131. Kullan\u0131c\u0131n\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n konumunu temel alan ve kullan\u0131c\u0131 bak\u0131\u015f y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirdi\u011finde monitorde ona g\u00f6re hareketin izlendi\u011fi bir sistemdi. En b\u00fcy\u00fck dezavantaj\u0131, sistemin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck b\u00fcy\u00fck olmas\u0131 ve tavana as\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi idi.<\/p>\n

Atari VR \u00dcr\u00fcnleri<\/h3>\n

Grafik ortam\u0131 ile fiziksel etkile\u015fim duygusune etki etme yetene\u011fi, 1982 y\u0131l\u0131nda Atari’nin sanal ger\u00e7eklik b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 VR \u00fcr\u00fcnleri geli\u015ftirmek i\u00e7in kendi projelerini ba\u015flatana kadar gelmedi.\u00a0Ekip, el hareketlerini tespit eden ve onlar\u0131 elektrik sinyallerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren optik sens\u00f6rlerle g\u00f6m\u00fcl\u00fc olan DataGlove adl\u0131 bir cihaz\u0131 icat etti. Nintendo E\u011flence Sistemi i\u00e7in bir denetleyici aksesuar olan PowerGlove, bu teknolojiye dayanarak 1989 y\u0131l\u0131nda ticari olarak piyasaya s\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n

80’li y\u0131llarda ABD Hava Kuvvetleri, sava\u015f pilotlar\u0131n\u0131 e\u011fitmek i\u00e7in ger\u00e7ek bir kokpiti taklit eden S\u00fcper Kokpit adl\u0131, kafaya tak\u0131lan cihaz yapmak i\u00e7in erken VR teknolojisini kulland\u0131.<\/p>\n

Ayr\u0131 bir \u015fekilde NASA Sanal Ortam Deneyimi i\u00e7in Sanal Aray\u00fcz Ortam \u0130\u015f \u0130stasyonu veya VIEW’i geli\u015ftirdi. Sistem, kafaya tak\u0131lm\u0131\u015f bir ekran\u0131, DataGlove teknolojisini ve sens\u00f6rle donat\u0131lm\u0131\u015f tam g\u00f6vde giysisini entegre bir \u015fekilde kullan\u0131yordu. Kullan\u0131c\u0131n\u0131n t\u00fcm v\u00fccut hareketlerini ve konumunu bilgisayara aktar\u0131yordu.<\/p>\n

90’l\u0131 y\u0131llarda Sanal Ger\u00e7eklik<\/h3>\n

S\u0131radan kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in bir VR \u00fcr\u00fcn\u00fc sunmak i\u00e7in yap\u0131lan iddial\u0131 giri\u015fimler ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Bu kez Sanal ger\u00e7eklik uygulamalar\u0131 oyun oynayanlar\u0131 hedefliyordu.<\/p>\n

Hurrey’de bulunan IBM laboratuarlar\u0131n\u0131n deste\u011fiyle, 1985’den beri Loughborough \u00dcniversitesi’nde VR’yi ara\u015ft\u0131ran Dr. Jonathan Waldern\u00a0Computer Graphics 90 fuar\u0131nda bir par\u00e7as\u0131 olarak bir arcade Sanal Ger\u00e7eklik oyun sistemini sergiledi. Sanal ger\u00e7eklik sistemi, bir \u00e7ok oyunculu bir oyunu oynamak i\u00e7in bir stereoskopik ba\u015fl\u0131k, avu\u00e7i\u00e7i joystikler ve sistemin a\u011f yetene\u011finden olu\u015fuyordu. O tarihten sonra video oyun d\u00fcnyas\u0131 VR ile ilgilenmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

Japon oyun \u015firketi Sega, 1991’de oyun salonlar\u0131nda kullan\u0131lan Mega Drive konsolu i\u00e7in\u00a0 Sega VR sistemini duyurdu.\u00a0Bir y\u0131l sonra, Sega VR’\u0131n ev oyun konsollar\u0131 i\u00e7in \u00fcretti\u011fi ba\u015fl\u0131k setini piyasaya s\u00fcrd\u00fc. Hemen ard\u0131ndan piyasadaki di\u011fer firmalar taraf\u0131ndan Sega VR’a rakip olarak PC’lerde \u00e7al\u0131\u015fmak \u00fczere tasarlanm\u0131\u015f Forte VFX1, VR Helmet, Nintendo Virtual Boy ve ilk defa tek ba\u015f\u0131na \u00e7al\u0131\u015fan sanal ger\u00e7eklik g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc olan Sony Glasstron’\u0131 piyasaya s\u00fcrd\u00fc.\u00a0Bunlar\u0131n hepsi, hen\u00fcz tam olarak geli\u015fmemi\u015f bir teknolojyi kullanan farkl\u0131 tasar\u0131mlarda cihazlard\u0131. \u00d6rne\u011fin, Nintendo Virtual Boy cihaz\u0131, baz\u0131 kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 ve mide bulant\u0131s\u0131na neden olan d\u00fc\u015f\u00fck \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckl\u00fc bir ekranla piyasaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

Sanal Ger\u00e7eklik G\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc’ne yeniden ilgi duyulmaya ba\u015fland\u0131<\/h3>\n

90’l\u0131 y\u0131llarda ba\u015far\u0131s\u0131z cihazlar nedeniyle VR’ye olan ilgi kayboldu, sonraki on y\u0131l boyunca, Oculus VR adl\u0131 bir \u015firket, sitesi \u00fczerinden, Oculus adl\u0131 bir ticari sanal ger\u00e7eklik g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc setinin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in para toplamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bir 2013 y\u0131l\u0131na kadar s\u00fcren bir crowdfunding kampanyas\u0131 ba\u015flatt\u0131. Eski sistemlerin aksine, onlar taraf\u0131ndan \u00fcretilen prototip \u00e7ok daha k\u00fc\u00e7\u00fck hacimli ve daha geli\u015fmi\u015f grafik teknolojisine sahipti.\u00a0\u00d6n sipari\u015fler i\u00e7in belirlenen fiyat 300 dolar olarak olduk\u00e7a uygun belirlendi.<\/p>\n

2,5 milyon dolar\u0131 a\u015fan \u00fcretken bu kampanyan\u0131n yank\u0131lar\u0131, k\u0131sa s\u00fcrede teknoloji end\u00fcstrisinde bir\u00e7ok ki\u015finin ilgisini \u00e7ekti. Yakla\u015f\u0131k bir y\u0131l sonra, \u015firket Facebook taraf\u0131ndan 2 milyar dolar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sat\u0131n al\u0131nd\u0131. Bu sat\u0131n alma hareketi, unutulan bu eski teknolojinin art\u0131k yeniden g\u00fcndeme gelece\u011fini ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131n buna haz\u0131r hale gelidi\u011fini g\u00f6steriyordu. 2018 y\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda daha geli\u015fmi\u015f bir t\u00fcketici versiyonu 599.99 USD’dan sat\u0131\u015fa sunuldu.<\/p>\n

Bu arada, \u00f6nde gelen di\u011fer oyuncular, Sony, Samsung ve HTC kendi sanal ger\u00e7eklik g\u00f6zl\u00fcklerini piyasaya s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n

\u0130\u015fte en yeni sanal ger\u00e7eklik g\u00f6zl\u00fckleri:<\/p>\n

Google Cardboard<\/h4>\n

Google di\u011fer rakiplerinin aksine yeni bir cihaz \u00fcretmek yerine eski bir teknoloji ile t\u00fcketicileri cezbetmeyi tercih etti. Google Cardboard, uyumlu bir ak\u0131ll\u0131 telefona sahip olan herkesin sanal ger\u00e7eklik deneyimi kazanmas\u0131na olanak tan\u0131yan bir platform olarak piyasaya \u00e7\u0131kt\u0131.\u00a0Sadece 15 dolardan ba\u015flayan fiyatla, kullan\u0131c\u0131lar bir karton kiti sat\u0131n al\u0131yorlar. Ak\u0131ll\u0131 telefonu karton kitin i\u00e7ine takman\u0131z ve bir oyun ba\u015flatman\u0131z olman\u0131z yeterli.<\/p>\n

Samsung Gear VR<\/h4>\n

2017 de, Samsung ve Oculus, Samsung Gear VR’yi geli\u015ftirmek i\u00e7in bir araya geldi. Kit Galaxy S7 gibi ak\u0131ll\u0131 telefonlarla birle\u015fmesi i\u00e7in Google Cardboard’a biraz benziyor. Samsung uyumlu telefonlar Galaxy Note 5, Galaxy S6 edge+, S6 and S6 edge, S7 ve S7 edge.<\/p>\n

Peki Google Kartonuzla yapamayaca\u011f\u0131n\u0131z 199 dolarl\u0131k bir ba\u015fl\u0131kla ne yapabilirsiniz? Birincisi, Gear kulakl\u0131k seti daha iyi kafa izleme i\u00e7in ek sens\u00f6rlerle birlikte daha yumu\u015fak bir dald\u0131rma hissi ve minimum gecikme s\u00fcresi sunuyor. Samsung ve Oculus, yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 ve oyunlar\u0131n\u0131 kalibre ederek ba\u015fl\u0131kla sorunsuz bir \u015fekilde entegre etmesini sa\u011flad\u0131.<\/p>\n

HTC Vive<\/h4>\n

K\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce piyasaya \u00e7\u0131kan HTC Vive, en iyi sanal ger\u00e7eklik deneyiminden birini sundu\u011fu i\u00e7n \u00f6vg\u00fcler ald\u0131. 1080×1200 y\u00fcksek \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckl\u00fc ekran, 70’den fazla sens\u00f6r ve bir \u00e7ift hareket kontrol cihaz\u0131 ile paketlenmi\u015f olan sistem, oyuncular\u0131n 15×15 feetlik bir alanda manevra yapmalar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

Sistem PC’nize ba\u011flan\u0131yor ve g\u00f6rsel alanda ger\u00e7ek nesneleri ve sanal projeksiyonlar\u0131 harmanlayan yerle\u015fik bir \u00f6n y\u00fcz kameras\u0131 bulunuyor. HTC Vive’in en b\u00fcy\u00fck avantaj\u0131 VR alan\u0131n\u0131 g\u00f6zlerinizin ve ba\u015f\u0131n\u0131z\u0131n yan\u0131 s\u0131ra eller ve v\u00fccutla etkile\u015fime ge\u00e7irme yetene\u011fidir.<\/p>\n

Sistemin tamam\u0131 HTC Vive web sitesinde 799 Dolar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sat\u0131l\u0131yor. \u015eu anda, sanal ger\u00e7eklik i\u00e7in 107 tane oyun aras\u0131ndan se\u00e7im yap\u0131labiliyor.<\/p>\n

Sony PlayStation VR<\/h4>\n

Rakipleri taraf\u0131ndan bir t\u00fcrl\u00fc alt edilemeyen Sony, yeni VR cihaz\u0131n\u0131 bu 2018 y\u0131l\u0131 ekim ay\u0131nda piyasaya s\u00fcrece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Kafaya tak\u0131lan ekran, Sony Playstation 4 ile birlikte \u00e7al\u0131\u015facak \u015fekilde tasarland\u0131 ve 120Hz lik yenileme h\u0131z\u0131na sahip 5,7 in\u00e7lik OLED ekran ile donat\u0131lm\u0131\u015f olarak geliyor.<\/p>\n

Ayr\u0131ca MoveEnter denetleyicileri ve kamera gibi Playstation aksesuarlar\u0131yla da uyumlu. Ancak inceleyenlerin baz\u0131lar\u0131 HTC Hive sistemi kadar sorunsuz \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir. Platformun sahip oldu\u011fu en \u00f6nemli avantaj, Sony Playstation sisteminin sunabilece\u011fi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli oyun se\u00e7enekleri. \u00d6n sipari\u015fler Amerika’da 499 $ dan fiyatla sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131 ve k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7erisinde t\u00fckendi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Piyasada sanal ger\u00e7eklik g\u00f6zl\u00fcklerinin birden bire \u00e7o\u011falmas\u0131, \u00f6zellikle oyun d\u00fcnyas\u0131n\u0131n yeni bir d\u00f6neme girdi\u011fini g\u00f6steriyor. Asl\u0131nda Sanal Ger\u00e7eklik (Virtual Reality) yeni bir olgu gibi g\u00f6r\u00fcnse de, yakla\u015f\u0131k 50 y\u0131ld\u0131r teknoloji…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9008,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[3096,3094,3095,3097],"class_list":["post-9007","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-atari","tag-sanal-gerceklik","tag-virtual-reality","tag-vr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9007"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9007"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9007\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11591,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9007\/revisions\/11591"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9008"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9007"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9007"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9007"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}