Oyun ka\u011f\u0131d\u0131 10. y\u00fczy\u0131lda \u00c7in’de geli\u015ftirildi. Bu kartlar, bildi\u011fimiz zarlar\u0131n k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerine uyarlanm\u0131\u015f bir bi\u00e7imiydi. Daha sonra yine \u00c7inliler, \u00fcrettikleri ba\u015fka kartlarla, de\u011fi\u015fik kart oyunlar\u0131 buldular. Bu oyunlar\u0131n \u00e7o\u011fu, para ile oynan\u0131yordu.<\/p>\n
Tu-shu-chi-c’eng Ansiklopedisi’nin alt\u0131nc\u0131 cildinde \u015fu \u015fekilde bir b\u00f6l\u00fcm vard\u0131r: “Liao Hanedan\u0131’n\u0131n tarihine g\u00f6re, \u0130mparator Mu Tsung, Ying-li d\u00f6neminin 19. y\u0131l\u0131nda (M.S. 969), bakanlar\u0131m etraf\u0131na toplayarak onlara \u015fu konu\u015fmay\u0131 yapt\u0131: Bir zamanlar d\u00fck Ch’ien’in evinde k\u00e2\u011f\u0131t oyunlar\u0131 oynan\u0131yordu. Bir s\u00fcre sonra, oyunda \u00e7\u0131kan bir anla\u015fmazl\u0131k sonucu, Siao-ho, onu \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Sonra felaket, felaketi izledi. \u015eimdi g\u00f6r\u00fcyorum ki, bug\u00fcn\u00fcn hocalar\u0131 ve devlet g\u00f6revlileri, ellerinden oyun k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fcyorlar. O b\u00fcy\u00fck felaketten hi\u00e7 ders al\u0131nmad\u0131 m\u0131?”<\/p>\n
\u00c7inlilere ait olan ve d\u00fcnyan\u0131n en eski oyun k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 olarak kabul edilen bir \u00f6rnek, 1905 y\u0131l\u0131nda Dr. A. von Le Coq taraf\u0131ndan T\u00fcrkistan’da, Turfan y\u00f6resinde Sangim Vadisi’nde bulundu. Yan\u0131nda baz\u0131 ba\u015fka maddelerin incelenmesiyle, Uygurlar d\u00f6neminden kalma oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131 (11. y\u00fczy\u0131l).<\/p>\n
Boyu eninin \u00fc\u00e7 kat\u0131 olan bir kart\u0131n arkas\u0131nda, etraf\u0131nda siyah bir \u00e7er\u00e7eveyle \u00e7evrilen bir adam resmi vard\u0131. Avrupa’da ilk oyun kart\u0131n\u0131n nereden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 kesin olarak bilinemiyor. Bu konuda yay\u0131nlanan en eski belge, Pipozzo di Sandro adl\u0131 bir kalyan\u0131n elyazmas\u0131 kitab\u0131 “Trattato del governo della famiglia”n\u0131n sat\u0131rlar\u0131 aras\u0131nda bulundu. 1299 y\u0131l\u0131nda yaz\u0131lan bu kitab\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, “E\u011fer o parayla k\u00e2\u011f\u0131t oyunu oynuyorsa; ona yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feyin k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatmal\u0131s\u0131n” deniliyor.<\/p>\n
Bug\u00fcne ula\u015fabilen en eski oyun k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131 ise, Frans\u0131zlara aittir. Kral 6. Charles’\u0131n Hazine Sorumlusu Charles Poupart, 1392 y\u0131l\u0131n\u0131n Kraliyet Envanteri’ni \u00e7\u0131kar\u0131rken \u015fu notu d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f: “Ressam Jacquemin Gringonneur’a, yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 deste oyun k\u00e2\u011f\u0131d\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak, Kral hazretlerinin emriyle 60 alt\u0131n verildi.” Bu k\u00e2\u011f\u0131tlar, Kral’\u0131n \u00e7\u0131ld\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde s\u00f6ylentilerin \u00e7\u0131kmas\u0131na ve Kraliyet ailesinin kendisine ku\u015fkuyla bakmas\u0131na sebep olmu\u015ftu. “Tarot” t\u00fcr\u00fc oyun k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131ndan 17 adedi halen Paris’ te Ulusal Kitapl\u0131k’ta muhafaza edilmektedir.<\/p>\n
Avrupa’n\u0131n en eski bas\u0131lm\u0131\u015f oyun k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131 ise, 1841 y\u0131l\u0131nda Frans\u0131z antikac\u0131 M. Henin taraf\u0131ndan Lyon’da bulundu. M. Henin, sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 eski bir kitab\u0131n aras\u0131nda 10 adet oyun k\u00e2\u011f\u0131d\u0131na rastlad\u0131. Kahverengi bir m\u00fcrekkeple ana \u00e7izgileri bas\u0131lan bu kartlar\u0131n i\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131, sonradan renklendirilmi\u015fti. Uzmanlar taraf\u0131ndan yap\u0131lan inceleme sonucu, bu kartlar\u0131n 1440 s\u0131ralar\u0131nda Provence y\u00f6resinde bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131. “Piket” denilen bir oyunu oynamak i\u00e7in yap\u0131ld\u0131klar\u0131 da ku\u015fkusuzdu. Bu kartlardan sekizi Britisih Museum’da, ikisi de Cincinnati’deki ABD Oyun Kart\u0131 \u00dcretim \u015eirketi’ndedir. Arka y\u00fcz\u00fcne reklam bas\u0131lan ilk oyun kartlar\u0131 da, 1700 y\u0131l\u0131nda Londra’da bilgin ve matematiksel ara\u00e7lar \u00fcreticisi Thomas Tuttle taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n
1813 y\u0131l\u0131nda Leipzig Sava\u015f\u0131’n\u0131n an\u0131s\u0131na, Almanya’da ilk \u00e7ift ba\u015fl\u0131 kartlar bas\u0131ld\u0131. Destedeki papazlar, sava\u015f\u0131 kazanan d\u00f6rt M\u00fcttefik \u00fclkenin krallar\u0131n\u0131 temsil ediyordu. Valeler ise, sava\u015f alan\u0131nda ordular\u0131 y\u00f6neten mare\u015falleri canland\u0131r\u0131yordu Damlar da krallar\u0131n e\u015fleri Pomona, Flora, D\u00eeana ve Ceres’ti. \u00c7ift ba\u015fl\u0131 oyun kartlar\u0131, 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131na kadar pek az kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n
New York’ta, 1857 y\u0131l\u0131nda Samuel Hart Co. firmas\u0131 taraf\u0131ndan bir Londra kul\u00fcb\u00fc i\u00e7in bas\u0131lan oyun kartlar\u0131n\u0131n i\u00e7ine, ilk kez birer tane de “joker<\/strong>” konuldu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Oyun ka\u011f\u0131d\u0131 10. y\u00fczy\u0131lda \u00c7in’de geli\u015ftirildi. Bu kartlar, bildi\u011fimiz zarlar\u0131n k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerine uyarlanm\u0131\u015f bir bi\u00e7imiydi. Daha sonra yine \u00c7inliler, \u00fcrettikleri ba\u015fka kartlarla, de\u011fi\u015fik kart oyunlar\u0131 buldular. Bu oyunlar\u0131n \u00e7o\u011fu, para…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[1030,531,2811],"class_list":["post-921","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eglence","tag-iskambil","tag-iskambil-kagidi","tag-joker"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/921"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=921"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/921\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6966,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/921\/revisions\/6966"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=921"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}