{"id":9286,"date":"2018-09-27T23:56:26","date_gmt":"2018-09-27T21:56:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=9286"},"modified":"2018-10-02T16:27:17","modified_gmt":"2018-10-02T14:27:17","slug":"charles-babbage-kimdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=9286","title":{"rendered":"Charles Babbage kimdir?"},"content":{"rendered":"

Charles babbage hayat\u0131, icatlar\u0131, fark makinesi, bilgisayar\u0131 nas\u0131l icat etti?<\/h2>\n

\u015eimdiye kadar neredeyse her \u015fey i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z g\u00fc\u00e7l\u00fc masa\u00fcst\u00fc veya diz\u00fcst\u00fc bilgisayarlar i\u00e7in kime te\u015fekk\u00fcr etmeniz gerekti\u011fini ve kimin icat etti\u011fini merak ettiniz mi? Bug\u00fcn\u00fcn bilgisayar \u015firketleri iyiki varlar ve iyi ki bu aletleri yap\u0131yorlar diyebilirsiniz ama asl\u0131nda Charles Babbage’a te\u015fekk\u00fcr etmelisiniz. Ad\u0131 hen\u00fcz size tan\u0131d\u0131k gelmeyebilir, ancak okumaya devam ederseniz, bilgisayar\u0131n\u0131z\u0131 her kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131zda \u201cCharles Babbage\u201d ismi akl\u0131n\u0131za gelecektir.<\/p>\n

Charles Babbage, \u0130ngiltere\u2019de 26 Aral\u0131k 1791\u2019de do\u011fdu. Tam anlam\u0131yla bir polymat idi. Matematik\u00e7i, makine m\u00fchendisi, mucit ve filozof olarak bir\u00e7ok farkl\u0131 bilimsel alana katk\u0131da bulundu, ancak en \u00fcnl\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 programlanabilir bir hesaplama cihaz\u0131 icat etmesidir.\u00a0Charles Babbage \u201cbilgisayar\u0131n babas\u0131\u201d olarak kabul edilir ve ilk mekanik bilgisayar\u0131 yapan insand\u0131r. Tasar\u0131m\u0131 di\u011fer, daha karma\u015f\u0131k makineler i\u00e7in bir \u00f6rnek proje i\u015flevi g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n

1991 y\u0131l\u0131nda, Babbage’\u0131n\u00a0orijinal \u00e7izimlere dayanan \u00e7al\u0131\u015fan (Difference Engine) Fark Makinesi No. 2<\/strong> in\u015faa edildi ve Londra’daki Bilim M\u00fczesi’nde sergileniyor. Fark Makinesi 8000 par\u00e7adan olu\u015fmakta, be\u015f ton a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda ve 11 metre uzunlu\u011fundad\u0131r. Makine, 19. y\u00fczy\u0131l boyunca k\u0131s\u0131tl\u0131 ko\u015fullar alt\u0131nda in\u015fa edildi. 2000 y\u0131l\u0131nda, Bilim M\u00fczesi ayr\u0131ca Babbage’nin fark motoru i\u00e7in tasarlad\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131c\u0131y\u0131 da tamamlad\u0131.<\/p><\/blockquote>\n

Hayat\u0131n\u0131n \u0130lk Y\u0131llar\u0131<\/h3>\n

Charles Babbage’\u0131n do\u011fum yeri ile ilgili bir anla\u015fmazl\u0131klar olsa da Oxford Ulusal Biyografi S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc’nde de belirtildi\u011fi gibi, Babbage, \u0130ngiltere’nin Londra kentinde do\u011fdu.\u00a0Charles Babbage, Betsy Plumleigh Teape ve Benjamin Babbage’\u0131n d\u00f6rt \u00e7ocu\u011fun biriydi. Babas\u0131 bir bankerdi.<\/p>\n

8 ya\u015f\u0131na geldi\u011finde, y\u00fcksek ate\u015fli bir hastal\u0131\u011fa yakaland\u0131. \u0130yile\u015fme s\u00fcrecinden sonra Charles Babbage, Exeter yak\u0131nlar\u0131ndaki Alphington’da bir okula ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in k\u0131rsal alana g\u00f6nderildi. Daha sonra G\u00fcney Devon Totnes’deki Kral Edward VI Gramer Okulu’na kat\u0131ld\u0131, ancak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcye gitmesi\u00a0 nedeniyle eve geri d\u00f6nd\u00fc ve \u00f6zel e\u011fitmenler taraf\u0131ndan e\u011fitildi.<\/p>\n

Daha sonra, Enfield, Middlesex’deki k\u00fc\u00e7\u00fck Holmwood akademisine kat\u0131ld\u0131. Akademinin bir k\u00fct\u00fcphanesi<\/a> vard\u0131 ve orada Babbage\u2019\u0131n matemati\u011fe olan sevgisi \u00e7i\u00e7eklendi. 16 ya da 17 ya\u015f\u0131ndayken Babbage e\u011fitimi i\u00e7in Totnes’e geri d\u00f6nd\u00fc ve Oxford’dan bir \u00f6\u011fretmen tuttu. Bu hoca, Cambridge’e kabul edilebilmesi i\u00e7in Antik Yunan ve Latin edebiyat\u0131, felsefesi ve tarihi konular\u0131n\u0131 i\u00e7eren dersler konusunuda onu e\u011fitti.<\/p>\n

Cambridge Y\u0131llar\u0131<\/h4>\n

Babbage, Cambridge’de Trinity Kolej’de 1810 Ekim’de \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flad\u0131 ve 1812’de Peterhouse Koleji’ne ge\u00e7ti ve burada en iyi matematik\u00e7i onurunu kazand\u0131. \u0130ki y\u0131l sonra 1814’te mezun oldu.<\/p>\n

Cambridge’de iken Analitik toplulu\u011funu olu\u015fturmak i\u00e7in John Herschel ve George Peacock gibi \u00f6nemli isimlerle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ayr\u0131ca, do\u011fa\u00fcst\u00fc olaylar\u0131 ara\u015ft\u0131ran Hayalet Kul\u00fcb\u00fc ve t\u0131marhanedeki insanlara yard\u0131m eden Extrakt\u00f6rler Kul\u00fcb\u00fc gibi kul\u00fcplerin \u00fcyesiydi.<\/p>\n

Cambridge’den sonra<\/h4>\n

Babbage, astronomi alan\u0131nda ders verdi\u011fi Royal Institution’da \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi oldu. 1816’da Kraliyet Bilim Cemiyetinin (Royal Society) bir \u00fcyesi olarak se\u00e7ildi.<\/p>\n

1820’de Babbage, Astronomik Toplulu\u011fa yard\u0131m etti ve 1824’te \u201cMatematiksel ve astronomik tablolar\u0131n hesaplanmas\u0131 i\u00e7in bir makinenin icad\u0131\u201d i\u00e7in Alt\u0131n Madalya kazand\u0131.<\/p>\n

1828’den 1839’a kadar Babbage, Cambridge \u00dcniversitesi’nde Lucasian Matematik Profes\u00f6r\u00fc olarak g\u00f6rev yapt\u0131.<\/p>\n

Babbage ve Fark Makinesi<\/h3>\n

Babbage\u2019\u0131n \u00e7a\u011f\u0131nda denizcilik, bilim ve m\u00fchendislik alanlar\u0131nda\u00a0matematiksel tablolar\u0131n kullan\u0131m\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemliydi. Hesaplamalar el ile yap\u0131l\u0131r ve daha sonra tablolar halinde derlenirdi. Hatalar bazen ya hesaplamada ya da tablolar\u0131n derlenmesinde yap\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n

Babbage, insanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bu hatalar\u0131 tamamen ortadan kald\u0131racak, hesaplamalar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebilecek mekanik bir cihaz tasarlamaya karar verdi. B\u00f6yle bir makine sayesinde her zaman do\u011fru sonu\u00e7lar elde edilecek, zamandan ve paradan tasarruf edilecekti.<\/p>\n

\"fark-makinesi\"<\/p>\n

Fark Makinesi No. 0<\/h4>\n

Babbage, 1819 y\u0131l\u0131nda hesaplama makinesinin ilk k\u00fc\u00e7\u00fck modelini kurmaya ba\u015flad\u0131 ve 1822 y\u0131l\u0131nda tamamland\u0131 (Fark Makinesi 0). Yapt\u0131\u011f\u0131 makine matematik tablolar\u0131n\u0131 hesaplad\u0131 ve yazd\u0131rd\u0131. El g\u00fcc\u00fc ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yordu. Makine, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 matematiksel teori nedeniyle \u201cfark makinesi\u201d (Difference Engine) olarak adland\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Fark Makinesi No. 1<\/h4>\n

\u0130ngiliz h\u00fck\u00fcmeti onun makinesine ilgi duyuyordu ve Babbage’a tam \u00f6l\u00e7ekli bir makine kurmas\u0131 i\u00e7in 1.700 Sterlin para verdi (Fark Makinesi No. 1). Polinom fonksiyonlar\u0131 hesaplamak ve tablolamak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131. Ne yaz\u0131k ki gerekli par\u00e7alar\u0131 yapmak \u00e7ok maliyetliydi. 1832’de \u00e7al\u0131\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc kuruldu. Projeye 17.000 Sterlin harcand\u0131 ancak, tam \u00f6l\u00e7ekli fark motoru \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 1833’te durduruldu. Fark Makinesi No. 1\u00a0 tamamen bitmi\u015f olmas\u0131 halinde, 25.000’den fazla par\u00e7aya sahip olacak, 13 tondan daha a\u011f\u0131r ve 2,4m y\u00fcksekli\u011fe sahip olacakt\u0131.<\/p>\n

Fark Makinesi\u00a0No. 2<\/h4>\n

1837’de, Babbage daha iddial\u0131 bir analitik mekine olu\u015fturmaya karar verdi. Bu, \u00f6nceki fark motorundan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olacak ve tamamland\u0131\u011f\u0131nda genel ama\u00e7l\u0131 hesaplama i\u00e7in ilk \u00e7al\u0131\u015fan bilgisayar olacakt\u0131.<\/p>\n

Kuma\u015flarda karma\u015f\u0131k desenleri dokumada kullan\u0131lan Jakarl\u0131 dokuma tezgah\u0131ndan ilham al\u0131nan bir fikir olan delikli kartlar kullan\u0131larak programlanabilir hale getirilecekti. Bir deneme b\u00f6l\u00fcm\u00fc yap\u0131ld\u0131 ama yine de hi\u00e7bir zaman tamamlanmad\u0131. Ayr\u0131ca yeni makineden elde edilen sonu\u00e7lar\u0131 yazd\u0131rmak i\u00e7in bir yaz\u0131c\u0131 tasarlad\u0131.<\/p>\n

H\u00fck\u00fcmet 1842’de projelerin finansman\u0131n\u0131 durdurmaya karar verdi. 1846 ve 1849 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Babbage yeni geli\u015ftirilmi\u015f bir fark motoru daha tasarlad\u0131.<\/p>\n

Onun makineleri, icat edilen ilk mekanik bilgisayarlar olarak kabul edildi. Ger\u00e7ekte in\u015fa edilmemi\u015f olmalar\u0131 bir tasar\u0131m kusurundan de\u011fil, daha \u00e7ok fon eksikli\u011finden kaynaklan\u0131yordu.\u00a0Tasarlad\u0131\u011f\u0131 makineler mekanik ve hantal olsa da, temel kavram modern bilgisayara benziyordu. Bu nedenle, fark makinesi bilgisayarlar\u0131n \u00f6nc\u00fclerinden biri olarak de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n

Di\u011fer \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131<\/h3>\n
    \n
  • Babbage, 1832 y\u0131l\u0131nda, sanayi \u00fcretimi konusunda (On the Ecor\u0131omy of Machinery and Manufactures) \u201cMakine ve \u0130malat Ekonomisi\u201d \u00fczerine bir kitap yay\u0131nlad\u0131. Kitapta, fabrikalarda i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n avantajlar\u0131n\u0131 kaydeden \u201cBabbage Prensibi\u201d olarak bilinen \u015feyi anlatt\u0131.<\/li>\n
  • 1837’de \u201cYarat\u0131l\u0131\u015fta tezah\u00fcr etti\u011fi gibi Tanr\u0131’n\u0131n g\u00fcc\u00fc, hikmeti ve iyili\u011fi \u00fczerine\u201d adl\u0131 bir ilahiyat kitab\u0131 yazd\u0131.<\/li>\n
  • 1838’de Babbage, lokomotiflerin \u00f6n taraf\u0131na tak\u0131lan pilot olarak adland\u0131r\u0131lan, demiryolu \u00fczerindeki engelleri temizleyen metal \u00e7er\u00e7eveyi (ayn\u0131 zamanda bir inek yakalay\u0131c\u0131s\u0131 olarak da bilinir) icat etti.<\/li>\n
  • Babbage ayr\u0131ca g\u00f6z muayenelerinde kullan\u0131lan oftalmoskopu icat etti.<\/li>\n<\/ul>\n

    \u00d6l\u00fcm\u00fc<\/h4>\n

    1814’te, Babbage Georgiana Whitmore ile evlendi. Birlikte sekiz \u00e7ocu\u011fu oldu, ancak sadece \u00fc\u00e7\u00fc hayatta kald\u0131. Kar\u0131s\u0131 1827’de \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n

    Charles Babbage, 18 Ekim 1871 tarihinde 79 ya\u015f\u0131nda \u00f6ld\u00fc. Londra’daki Kensal Ye\u015fil Mezarl\u0131\u011f\u0131’na g\u00f6m\u00fcld\u00fc. \u00d6l\u00fcm nedeni \u201cb\u00f6brek yetersizli\u011fi\u201d idi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Charles babbage hayat\u0131, icatlar\u0131, fark makinesi, bilgisayar\u0131 nas\u0131l icat etti? \u015eimdiye kadar neredeyse her \u015fey i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z g\u00fc\u00e7l\u00fc masa\u00fcst\u00fc veya diz\u00fcst\u00fc bilgisayarlar i\u00e7in kime te\u015fekk\u00fcr etmeniz gerekti\u011fini ve kimin icat…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12015,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2369,1],"tags":[258,2358],"class_list":["post-9286","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mucitler","category-teknoloji","tag-bilgisayar","tag-charles-babbage"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9286"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9286"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9286\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12150,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9286\/revisions\/12150"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12015"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9286"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9286"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9286"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}