{"id":9365,"date":"2018-02-21T17:03:15","date_gmt":"2018-02-21T15:03:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=9365"},"modified":"2018-10-02T16:29:44","modified_gmt":"2018-10-02T14:29:44","slug":"leonhard-euler-kimdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=9365","title":{"rendered":"Leonhard Euler Kimdir?"},"content":{"rendered":"<h2>Leonhard Euler hayat\u0131, bulu\u015flar\u0131, yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar, eserleri,\u00a0kitaplar\u0131 ve neyi buldu<\/h2>\n<p><strong>Leonhard Euler<\/strong>, 15 Nisan 1707 &#8211; 18 Eyl\u00fcl 1783, \u0130svi\u00e7reli bilim adam\u0131, matematik\u00e7i, fizik\u00e7i, astronom, mant\u0131kc\u0131 ve m\u00fchendis, matemati\u011fin \u00e7e\u015fitli dallar\u0131nda sonsuz hesap ve grafik teorisi gibi \u00f6nemli ve etkili ke\u015fifler yapm\u0131\u015f, ayr\u0131ca topoloji ve analitik say\u0131 teorisi gibi \u00e7e\u015fitli dallara da \u00f6nc\u00fc katk\u0131lar yapm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca modern matematik terminolojisini ve notasyonunu, \u00f6zellikle de matematiksel analiz, matematiksel fonksiyoun kavram\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya ta\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r. Mekanik, ak\u0131\u015fkan dinamikleri, optik, astronomi ve m\u00fczik teorisi alan\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 nedeniyle de bilinir.<\/p>\n<p>18. y\u00fczy\u0131l\u0131n en se\u00e7kin matematik\u00e7ilerinden\u00a0 ve tarihin <a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/category\/bilim-adamlari\/\">en b\u00fcy\u00fck bilim adamlar\u0131ndan<\/a> biri olan Euler,\u00a0 t\u00fcm zamanlar\u0131n en \u00fcretken matematik\u00e7isi olarak kabul edilmektedir. Derlenen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, 60-80 ciltten daha fazlad\u0131r. Yeti\u015fkinlik zaman\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu Saint Petersburg, Rusya ve Prusya&#8217;n\u0131n ba\u015fkenti olan Berlin&#8217;de ge\u00e7irdi.<\/p>\n<p>Pierre-Simon Laplace&#8217;a atfedilen bir a\u00e7\u0131klama Euler&#8217;in matemati\u011fe olan etkisini \u015f\u00f6yle ifade ediyor: &#8220;Euler okuyun, Euler okuyun, o hepimizin efendisidir.&#8221;<\/p>\n<h3>Leonhard Euler&#8217;in \u00c7ocuklu\u011fu<\/h3>\n<p>Leonhard Euler 15 Nisan 1707&#8217;de \u0130svi\u00e7re&#8217;nin Basel kentinde, Reformist Kilisenin papaz\u0131 Paul Euler ve Marguerite n\u00e9e Brucker&#8217;in ilk \u00e7ocuklar\u0131 olarak d\u00fcnyaya geldi. \u0130ki k\u0131z Anna Maria ve Maria Magdalena ve erkek karde\u015fi Johann Heinrich vard\u0131. Leonhard&#8217;\u0131n do\u011fumundan k\u0131sa s\u00fcre sonra, Euller Ailesi Basel&#8217;den Euler&#8217;in \u00e7ocuklu\u011funun \u00e7o\u011funu ge\u00e7irdi\u011fi Riehen kasabas\u0131na ta\u015f\u0131nd\u0131. Paul Euler ve Avrupa&#8217;n\u0131n en \u00f6nde gelen matematik\u00e7ilerinden olan Johann Bernoulli arkada\u015ft\u0131lar. Johann Bernoulli&#8217;nin Leonhard&#8217;a \u00f6nemli etkisi oldu.<\/p>\n<p>Euler&#8217;in resmi e\u011fitimi, anneannesiyle ya\u015famak \u00fczere g\u00f6nderildi\u011fi Basel&#8217;de ba\u015flad\u0131. On\u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131nda 1720&#8217;de Basel \u00dcniversitesi&#8217;ne girdi. 1723&#8217;de Descartes ve Newton felsefelerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ran bir tez ile bir Felsefe Masteri yapt\u0131. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda, Johann Bernoulli&#8217;den Cumartesi \u00f6\u011fleden sonralar\u0131 ders al\u0131yordu. Johann Bernoulli, yeni \u00f6\u011frencisinin inan\u0131lmaz matematik zekas\u0131n\u0131 ke\u015ffetti. Babas\u0131 onun kendisi gibi bir rahip olmas\u0131n\u0131 istiyordu. Bu nedenle\u00a0Euler&#8217;in ana dersleri, teoloji, Yunan ve \u0130branice&#8217;ydi. Ancak Bernoulli babas\u0131n\u0131 Leonhard&#8217;\u0131n b\u00fcy\u00fck bir matematik\u00e7i olaca\u011f\u0131na ikna etti.<\/p>\n<p>1726&#8217;da Euler,\u00a0 sesin yay\u0131lmas\u0131 ile ilgili tezi De Sono&#8217;yu tamamlad\u0131. Tezi sayesinde Basel \u00dcniversitesi&#8217;nde bir g\u00f6rev almay\u0131 hedefliyordu ama\u00a0 ba\u015faramad\u0131. 1727&#8217;de Paris Akademi \u00d6d\u00fcl\u00fc Problem yar\u0131\u015fmas\u0131na girdi. \u00c7\u00f6z\u00fclmesi gereken problem direklerin bir gemiye yerle\u015ftirilmesinin en iyi yolunu bulmakt\u0131. &#8220;Donanma mimarisinin babas\u0131&#8221; olarak bilinen Pierre Bouguer yar\u0131\u015fmay\u0131 kazand\u0131 ve Euler ikinci oldu. Euler sonraki y\u0131llarda bu yar\u0131\u015fmay\u0131 on iki kez kazand\u0131.<\/p>\n<h3>Saint Petersburg Y\u0131llar\u0131<\/h3>\n<p>Johann Bernoulli&#8217;nin iki o\u011flu Daniel ve Nicolaus, Saint Petersburg&#8217;daki \u0130mparatorluk Rus Bilimler Akademisinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. 31 Temmuz 1726&#8217;da Nicolaus, apandisit nedeniyle \u00f6ld\u00fc. Daniel, karde\u015finin matematik \/ fizik b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki yerine ge\u00e7ti.\u00a0Bo\u015falan fizyoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u00e7in de arkada\u015f\u0131 Euler&#8217;i \u00f6nerdi. Kas\u0131m 1726&#8217;da Euler teklifi kabul etti, ancak Basel \u00dcniversitesi&#8217;nde fizik profes\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in ba\u015fvurusu olumsuz sonu\u00e7lanana kadar Saint Petersburg seyahatini erteledi.<\/p>\n<p>Euler, 17 May\u0131s 1727&#8217;de Saint Petersburg&#8217;a geldi. Akademinin t\u0131p b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde (fizyoloji) yapt\u0131\u011f\u0131 orta d\u00fczey \u00f6\u011fretim g\u00f6revinden matematik b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ge\u00e7i\u015f yaparak y\u00fckselmeye ba\u015flad\u0131. Daniel Bernoulli ile s\u0131k s\u0131k yak\u0131n i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Euler, Rus\u00e7ay\u0131 tamamen \u00f6\u011frenerek Saint Petersburg&#8217;da kal\u0131c\u0131 olmaya karar verdi. Ayr\u0131ca Rus Deniz Kuvvetleri&#8217;nde sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlisi olarak ek bir g\u00f6rev ald\u0131.<\/p>\n<p>I. Petro taraf\u0131ndan kurulan Saint Petersburg&#8217;daki Akademi&#8217;nin amac\u0131, Rusya&#8217;daki e\u011fitimin geli\u015ftirilmesi ve bilimsel a\u00e7\u0131dan Bat\u0131 Avrupa ile olan fark\u0131n kapat\u0131lmas\u0131yd\u0131. Sonu\u00e7 olarak, Euler gibi yabanc\u0131 akademisyenlere \u00f6zellikle ilgi g\u00f6steriyordu. Akademi, geni\u015f mali kaynaklara ve Peter&#8217;\u0131n kendisinin ve asillerin \u00f6zel k\u00fct\u00fcphanelerinde bulunan kitaplardan olu\u015fturulan kapsaml\u0131 bir <a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/kutuphaneyi-kim-buldu\/\">k\u00fct\u00fcphaneye<\/a> sahipti. \u00d6\u011fretim \u00fcyesinin y\u00fck\u00fcn\u00fc hafifletmek i\u00e7in akademide \u00e7ok az \u00f6\u011frenci kay\u0131tl\u0131yd\u0131. Akademi ara\u015ft\u0131rmaya \u00f6zellikle \u00f6nem veriyordu. Peter, Euler&#8217;e fak\u00fcltesinde ge\u00e7irece\u011fi zaman\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu bilimsel konular\u0131 takip etme ve ara\u015ft\u0131rma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc sundu.<\/p>\n<p>Euler&#8217;in Akademiye geli\u015f g\u00fcn\u00fcnde Peter \u00f6ld\u00fc. Akademinin ba\u015f\u0131na kocas\u0131n\u0131n ilerici politikalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren kar\u0131s\u0131 Catherine ge\u00e7ti. Babas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra \u00e7arl\u0131\u011f\u0131n ba\u015f\u0131na 12 ya\u015f\u0131ndaki II. Petro ge\u00e7tikten sonra Rus soylular\u0131 daha fazla g\u00fc\u00e7 kazanmaya ba\u015flad\u0131. Asilzadeler, akademinin yabanc\u0131 bilim adamlar\u0131ndan \u015f\u00fcphe duymaya ba\u015flad\u0131lar. B\u00f6ylece akademinin finansman kaynaklar\u0131 kesildi. Finansman\u0131n kesilmesi ve asilzadelerin yabanc\u0131 bilim adamlar\u0131na kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 olumsuz tav\u0131rlar Euler ve meslekta\u015flar\u0131 i\u00e7in bir \u00e7ok zorlu\u011fa neden oldu.<\/p>\n<p>II. Petro&#8217;un \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra durum biraz d\u00fczeldi ve Euler akademideki y\u00fckseli\u015fi h\u0131z kazand\u0131. 1731&#8217;de bir fizik profes\u00f6r\u00fc oldu. \u0130ki y\u0131l sonra, Saint Petersburg&#8217;de kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 sans\u00fcr ve d\u00fc\u015fmanl\u0131ktan b\u0131km\u0131\u015f olan Daniel Bernoulli, Basel&#8217;e geri d\u00f6nd\u00fc. Euler ondan bo\u015falan matematik b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015f\u0131na ge\u00e7ti.<\/p>\n<p>7 Ocak 1734&#8217;de Akademi Gymnasium&#8217;tan bir ressam olan Georg Gsell&#8217;in k\u0131z\u0131 Katharina Gsell (1707-1773) ile evlendi. Gen\u00e7 \u00e7ift Neva Nehri yak\u0131nlar\u0131ndan bir ev sat\u0131n ald\u0131. On \u00fc\u00e7 \u00e7ocuklar\u0131 oldu ama sadece be\u015f tanesi ya\u015fad\u0131.<\/p>\n<h3>Berlin Akademisi&#8217;ndeki \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131<\/h3>\n<p>Euler Rusya&#8217;daki devam eden kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131ktan endi\u015fe duyarak, 19 Haziran 1741&#8217;de St. Petersburg&#8217;tan ayr\u0131ld\u0131. Prusya B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Frederick taraf\u0131ndan Berlin Akademisinde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in teklif ald\u0131 ve Berlin&#8217;e ta\u015f\u0131nd\u0131. Berlin&#8217;de yirmi be\u015f y\u0131l ya\u015fad\u0131 ve burada 380 makale yazd\u0131. Berlin&#8217;de, onu \u00fcnl\u00fc yapan eserleri;\u00a0Sonsuz k\u00fc\u00e7\u00fckler ve sonsuz nicelik gibi kavramlara de\u011findi\u011fi<strong>\u00a0Sonsuzlar Analizine Giri\u015f<\/strong> (The introduction into the analysis of infinity), 1748&#8217;de <strong>Fonksiyonlar<\/strong> (functions) hakk\u0131nda bir metin ve 1755&#8217;de <strong>Diferansiyel Hesaplamalar\u0131n \u0130lkeleri<\/strong> \u00fczerinde yay\u0131nlanan (Institutiones calculi differentialis)&#8217;i yay\u0131nlad\u0131. 1755&#8217;de Kraliyet \u0130sve\u00e7 \u0130limler Akademisine yabanc\u0131 bir \u00fcye olarak se\u00e7ildi.<\/p>\n<p>Buna ek olarak Euler&#8217;den, Anhalt-Dessau Prensesi ve Frederick&#8217;in ye\u011feni olan Friederike Charlotte&#8217;a \u00f6\u011fretmenlik yapmas\u0131 istendi. Euler, 1760&#8217;l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda prensese 200&#8217;\u00fc a\u015fk\u0131n mektup yazd\u0131. Daha sonra bu mektuplar derlenerek\u00a0&#8220;Euler&#8217;in bir Alman Prensesi&#8217;ne Do\u011fal Felsefenin Farkl\u0131 Konular\u0131 \u00dczerine Mektuplar\u0131&#8221; adl\u0131 kitap olu\u015fturuldu. Bu eser, Euler&#8217;in fizik ve matemati\u011fe ili\u015fkin \u00e7e\u015fitli konularda bilgi vermesinin yan\u0131 s\u0131ra, mekanik, optik, akustik ve fiziksel astronomi dallar\u0131n\u0131n temel ilkelerini b\u00fcy\u00fck bir a\u00e7\u0131kl\u0131kla anlatm\u0131\u015ft\u0131r. Euler&#8217;in ki\u015fili\u011fi ve dini inan\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda bilgiler de verdi. Bu kitap, Avrupa&#8217;da ve Amerika&#8217;da yay\u0131mlanarak, matematiksel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan daha \u00e7ok okundu. &#8216;Mektuplar&#8217;\u0131n pop\u00fclerli\u011fi, Euler&#8217;in, bilimsel konular\u0131 etkili bir \u015fekilde izleyici kitlesi ile payla\u015fma kabiliyetine, \u00f6zel bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 bilim adam\u0131 i\u00e7in az rastlanan bir yetene\u011fe tan\u0131kl\u0131k eder niteliktedir.<\/p>\n<p>Euler, Akademi&#8217;nin prestijine b\u00fcy\u00fck katk\u0131s\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen sonunda Frederick&#8217;in \u00f6fkesi ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131 ve Berlin&#8217;i terk etmek zorunda kald\u0131. Prusya kral\u0131&#8217;n\u0131n \u00e7evresi geni\u015f bir entelekt\u00fcel grupla sar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.\u00a0Bu entellekt\u00fcel grup, Euler&#8217;i matematik, rakamlar ve form\u00fcllerin d\u0131\u015f\u0131nda kalan konularda kar\u0131\u015f\u0131k ve k\u00f6t\u00fc bilgilere sahip oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Euler, Frederick&#8217;in yan\u0131nda y\u00fcksek bir prestije sahip Voltaire&#8217;in tam z\u0131tt\u0131 olarak, mevcut toplumsal d\u00fczen veya genel inan\u00e7lar\u0131 hi\u00e7 sorgulayan basit, dindar bir adamd\u0131. Euler vas\u0131fl\u0131 bir tart\u0131\u015fmac\u0131 de\u011fildi ve az bildi\u011fi konular\u0131 tart\u0131\u015fmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131yordu. Bu onu Voltaire&#8217;in sivir zekas\u0131n\u0131n s\u0131k s\u0131k hedefi haline getirdi. Frederick ayr\u0131ca Euler&#8217;in pratik m\u00fchendislik yetenekleri konusunda da hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fram\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<h3>G\u00f6rme yetisini kaybetti<\/h3>\n<p>Euler&#8217;in g\u00f6zleri, matematik kariyeri boyunca daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fti. 1738&#8217;de ge\u00e7irdi\u011fi y\u00fcksek ate\u015fli bir hastal\u0131ktan \u00fc\u00e7 y\u0131l sonra sa\u011f g\u00f6z\u00fc neredeyse k\u00f6r oldu.\u00a0 Ancak Euler, St. Petersburg Akademisi i\u00e7in kartografya \u00fczerindeki \u00f6zenli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 nedeniyle k\u00f6r oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Euler&#8217;in Almanya&#8217;daki kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre boyunca g\u00f6rme yetisi daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fti. Frederick&#8217;in kendisine &#8220;Cyclops&#8221; yani tek g\u00f6zl\u00fc dev lakab\u0131n\u0131 takm\u0131\u015ft\u0131. Euler&#8217;in daha sonra 1766 y\u0131l\u0131nda sol g\u00f6z\u00fcnde bir katarakt geli\u015fti. Birka\u00e7 hafta sonra neredeyse tamamen k\u00f6r oldu. Bununla birlikte, zihinsel hesaplama becerileri ve istisnai haf\u0131zas\u0131yla k\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc telafi etti. Durumunun verimlili\u011fi \u00fczerinde \u00e7ok az etkisi oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Yazarlar\u0131n\u0131n yard\u0131mlar\u0131yla, Euler&#8217;in bir\u00e7ok alanda yapt\u0131\u011f\u0131 verimlilik asl\u0131nda artt\u0131. 1775&#8217;de her hafta ortalama bir matematikle ilgili yaz\u0131 haz\u0131rlad\u0131.<\/p>\n<h3>Rusya&#8217;ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc ve \u00f6l\u00fcm\u00fc<\/h3>\n<p>1760&#8217;da, Yedi Y\u0131l Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131n \u015fiddetlenmesiyle, Euler&#8217;in Charlottenburg&#8217;daki \u00e7iftli\u011fi Rus askerlerince talan edildi. Bu olay\u0131 \u00f6\u011frenen General Ivan Petrovich Saltykov, Euler&#8217;in m\u00fclkiyetinde meydana gelen hasar i\u00e7in tazminat \u00f6dedi, daha sonra Rusya \u0130mparatori\u00e7esi Elizabeth 4000 ruble daha \u00f6deme yapt\u0131. B\u00fcy\u00fck Catherine&#8217;in tahta ge\u00e7mesinin ard\u0131ndan Rusya&#8217;daki siyasi durum istikrarl\u0131 hale geldi. 1766&#8217;da Euler St. Petersburg Akademisine geri d\u00f6nme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 kabul etti. \u015eartlar\u0131 olduk\u00e7a y\u00fcksekti; 3000 ruble&#8217;lik bir y\u0131ll\u0131k maa\u015f, e\u015fi i\u00e7in emeklilik maa\u015f\u0131 ve o\u011fullar\u0131 i\u00e7in y\u00fcksek mevkilerde g\u00f6revler istedi. T\u00fcm bu talepleri kabul edildi ve hayat\u0131n\u0131n geri kalan\u0131n\u0131 Rusya&#8217;da ge\u00e7irdi. Ancak, rusyadaki ikinci maceras\u0131nda 1771&#8217;de St. Petersburg&#8217;da evinde meydana gelen bir yang\u0131nda neredeyse hayat\u0131n\u0131 kaybediyordu. 40 y\u0131ld\u0131r evli oldu\u011fu e\u015fi Katharina&#8217;y\u0131 1773&#8217;te kaybetti.<\/p>\n<p>Kar\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden \u00fc\u00e7 y\u0131l sonra Euler, kar\u0131s\u0131n\u0131n \u00fcyev kar\u015fe\u015fi Salome Abigail Gsell ile evlendi. Bu evlilik \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar devam etti. 1782&#8217;de Amerikan Sanat ve Bilim Akademisinin Yabanc\u0131 Onursal \u00dcyeli\u011fine se\u00e7ildi.<\/p>\n<p>Euler, 18 Eyl\u00fcl 1783&#8217;te St. Petersburg&#8217;da ailesiyle birlikte \u00f6\u011fle yeme\u011finden sonra yeni ke\u015ffedilen gezegen Uran\u00fcs ve y\u00f6r\u00fcngesini bir akademisyen arkada\u015f\u0131 Anders Johan Lexell ile tart\u0131\u015f\u0131yordu. Birka\u00e7 saat sonra ge\u00e7irdi\u011fi beyin kanamas\u0131 sonucu \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n<p>Euler, Goloday Adas\u0131&#8217;ndaki Smolensk Lutheran Mezarl\u0131\u011f\u0131&#8217;nda Katharina&#8217;n\u0131n yan\u0131nda g\u00f6m\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<h3>\u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve Neyi Buldu?<\/h3>\n<p>Geometride \u00fc\u00e7genin y\u00fcksekliklerinin kesi\u015fme noktas\u0131 Euler taraf\u0131ndan bulunmu\u015ftur. Euler trigonometrik fonsiyonlar\u0131n de\u011ferlerini geometrik do\u011frular\u0131n uzunluklar\u0131 olarak ifade etmi\u015ftir. Mesela bir a\u00e7\u0131n\u0131n tanjant (Tan ya da Tg olarak g\u00f6sterilir) de\u011feri bu a\u00e7\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131 kenar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funun, kom\u015fu kenar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funa oran\u0131na e\u015fittir.<\/p>\n<p>Trigonometrik fonksiyonlarla karma\u015f\u0131k (komplex) say\u0131lar aras\u0131nda ki \u00f6zde\u015flik Euler \u00d6zde\u015fli\u011fi olarak an\u0131l\u0131r. Euler komplex say\u0131lar ve onlar\u0131n logaritmalar\u0131 konular\u0131nda da \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalar yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Euler,diferansiel hesap \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 ,\u201dInstituiones calculi differantialis (1755, diferansiel hesab\u0131n ilkeleri) adl\u0131 yap\u0131t\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kullan\u0131lan ders kitaplar\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc olarak g\u00f6sterilir. Euler bu kitab\u0131nda bir kuvvet taraf\u0131ndan yap\u0131lan i\u015fin belirlenmesi, geometrik problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc gibi bir\u00e7ok konuda kendi bulup geli\u015ftirdi\u011fi \u00e7ok say\u0131da belirsiz integral alma y\u00f6ntemi ve t\u00fcrev y\u00f6ntemlerini kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bir Alman Prensesi\u2019ne Mektuplar isimli kitapta mekanik, optik, akustik ve fiziksel astronomi dallar\u0131n\u0131n temel ilkelerini b\u00fcy\u00fck bir a\u00e7\u0131kl\u0131kla anlatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f , Ay ve D\u00fcnya\u2019n\u0131n birbiriyle etkile\u015fimlerine ili\u015fkin problemi i\u00e7ermesi sebebiyle zor bir konu olan Ay hareketi \u00fczerinde uzun s\u00fcreler \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.1753\u2019te \u00f6nerdi\u011fi k\u0131smi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yay\u0131mland\u0131. 1772\u2019de Ay hareketi \u00fczerine yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 ikinci kuram\u0131n\u0131n karma\u015f\u0131k t\u00fcm hesaplar\u0131n\u0131 kafas\u0131nda hesaplamas\u0131, k\u00f6r ge\u00e7irdi\u011fi son y\u0131llar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n<p>1783\u2019te ortaya koydu\u011fu Kuvadratik Kar\u015f\u0131l\u0131k Yasas\u0131 modern say\u0131lar kuram\u0131n\u0131n en \u00f6nemli ta\u015flar\u0131ndan biridir. Ya\u015fam\u0131 boyunca 800\u2019den fazla makale yay\u0131nlad\u0131.<\/p>\n<p>Matematik bilimine u\u00e7suz bucaks\u0131z katk\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra, Euler; ayn\u0131 zamanda bug\u00fcn de kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z matematiksel simgelerin de isim babas\u0131d\u0131r. Bunlara; pi, e say\u0131s\u0131, i say\u0131s\u0131 ve f(x) vb. \u00f6rnek verilebilir.<\/p>\n<p>Varyasyonlar Analizi gibi baz\u0131 matematik dallar\u0131n\u0131 ise kendi ba\u015f\u0131na olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n<h3>Eserleri ve Kitaplar\u0131<\/h3>\n<p>Mekanik \u00dczerine \u0130nceleme (Traite Comple de Mecanique) \u20131735<br \/>\nE\u015f \u00c7evreler Teorisi (Teoroie des \u0130soperriketres)<br \/>\nGezegenlerin ve Kuyrukluy\u0131ld\u0131zlar\u0131n Hareket Teorisi (Theroie du Mmouvement des Plannetes et des Comenes)<br \/>\nSonsuz K\u00fc\u00e7\u00fckler Analize Giri\u015f (\u0130ntroduction in Analysis \u0130nfinitrom) \u2013 1747<br \/>\nDiferansiyel Hesab\u0131n \u0130lkesi (\u0130ntobuones Calculi Difereniolis) \u20131755<br \/>\n\u0130ntegral Hesab\u0131n \u0130lkeleri (\u0130ntobuones Calculi \u0130ntegralis) \u2013 1768 -1770<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Leonhard Euler hayat\u0131, bulu\u015flar\u0131, yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar, eserleri,\u00a0kitaplar\u0131 ve neyi buldu Leonhard Euler, 15 Nisan 1707 &#8211; 18 Eyl\u00fcl 1783, \u0130svi\u00e7reli bilim adam\u0131, matematik\u00e7i, fizik\u00e7i, astronom, mant\u0131kc\u0131 ve m\u00fchendis, matemati\u011fin \u00e7e\u015fitli&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9794,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3117],"tags":[],"class_list":["post-9365","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-insanlari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9365"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9365"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12153,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9365\/revisions\/12153"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9794"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}