Erkekler i\u00e7in ilk umumi tuvalet, Londra’da Fleet Caddesi 95 numarada 2 \u015eubat 1852 g\u00fcn\u00fc hizmete girdi. Dokuz g\u00fcn sonra da Bedford Caddesi 51 numarada han\u0131mlar i\u00e7in bir genel tuvalet a\u00e7\u0131ld\u0131. “Society of Arts” adl\u0131 kurulu\u015f taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan tuvaletlerin fikir babalar\u0131 ise, Trafalgar Alan\u0131’ndaki Nelson An\u0131t\u0131’\u0131n da yapt\u0131ran Sir Samuel Morton Peto ile Noel kartlar\u0131n\u0131n bulucusu ve bir \u00f6nceki y\u0131l yap\u0131lan B\u00fcy\u00fck Sergi’nin d\u00fczenleyicilerinden Sir Henry Cole idi.<\/p>\n
Crystal Palace’da yap\u0131lan tuvaletlerin ne denli \u00f6nemli bir gereksinimi kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, Londra’n\u0131n en i\u015flek caddelerine de bu t\u00fcr tuvaletler yapt\u0131rmaya karar yerdiler. Ku\u015fkusuz, Sir Cole ve Sir Peto, bir toplum hizmetinin yan\u0131 s\u0131ra, k\u00e2rl\u0131 bir yat\u0131r\u0131m\u0131n da sevincim ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Zira, Crystal Palace’daki genel tuvaletlerin 23 haftal\u0131k has\u0131lat\u0131n\u0131n 1790 sterlin oldu\u011funu \u00f6\u011frenmek, onlar\u0131 bu y\u00f6nde bir giri\u015fim yapmaya iten en \u00f6nemli etkenlerden biri olmu\u015ftu. Peto, in\u015faatla bizzat ilgilendi. En kaliteli malzemeleri se\u00e7erek, ger\u00e7ekten \u00e7ok g\u00fczel g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc iki tuvalet yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Bir “genel miid\u00fcr”\u00fcn emrindeki iki personel, tuvaletlerin bak\u0131m sorumlulu\u011funu \u00fcstlendi. \u00c7ok ge\u00e7meden, Londra’n\u0131n orta s\u0131n\u0131f halk\u0131, o g\u00fcne de\u011fin b\u00fcy\u00fck sayg\u0131 besledikleri, hatta biraz da korkarak bakt\u0131klar\u0131 burjuvazinin de kendilerinden farks\u0131z oldu\u011funu anlad\u0131lar. Zira, girdikleri tuvalette, \u00e7ok \u00fcnl\u00fc bir soyluyla yanyana ayn\u0131 i\u015fi yapabiliyorlard\u0131. Tabii, bu durum her iki kesimin de tuvaletlerden uzak kalmas\u0131na neden oldu. Orta s\u0131n\u0131f halk, b\u00fcy\u00fcklerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelerek, onlara sayg\u0131s\u0131zl\u0131k etmekten \u00e7ekiniyor, burjuvalar da a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131ftan insanlarla en uygunsuz yerlerde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p onlar\u0131n d\u00fczeyine inmek istemiyordu. Bunun \u00fczerine tuvaletler, uzun s\u00fcre “i\u015fsiz” kald\u0131.<\/p>\n
1852 y\u0131l\u0131n\u0131n \u015eubat ay\u0131 boyunca, erkekler tuvaletinin yaln\u0131zca 58 m\u00fc\u015fterisi olmu\u015ftu. Han\u0131mlar tuvaleti ise ger\u00e7ekten daha \u015fanss\u0131zd\u0131. Ay sonuna de\u011fin, topu topu 24 han\u0131mefendiye hizmet verebilmi\u015fti. \u00dcstelik bu d\u00f6nemde “The Times” gazetesinde, tuvaletleri tan\u0131tmak \u00fczere \u00fc\u00e7 kez ilan \u00e7\u0131km\u0131\u015f, ayr\u0131ca 50 bin bro\u015f\u00fcr da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131n, Londral\u0131 m\u00fchendislerden William Haywood da, ilk yeralt\u0131 umumi tuvaletini yapt\u0131rd\u0131. Bu tuvaletin bir \u00f6zelli\u011fi de, han\u0131mlarla beylere ait tuvaletlerin yan yana iki bina \u015feklinde olmas\u0131yd\u0131. Haywood, erkekler tuvaletinin ilk m\u00fc\u015fterisi olarak bir penilik \u00fccreti \u00f6dedi. Bu \u00fccret, 1971 y\u0131l\u0131na dek Londra’daki hemen t\u00fcm umumi tuvaletler i\u00e7in ge\u00e7erli oldu ve belki de en istikrarl\u0131 hizmet fiyat\u0131 olarak rekor k\u0131rd\u0131. Ne var ki, 19. y\u00fczy\u0131l Londra’s\u0131nda, insanlar, sokaklardaki tuvaletlere gitmeye \u00e7ekiniyorlard\u0131. Bu y\u00fczden evlerinden olabildi\u011fince az uzakla\u015f\u0131yorlar ya da zorunlu gereksinimlerini kar\u015f\u0131layabilmek i\u00e7in ellerinden geldi\u011fince di\u015flerini s\u0131k\u0131yorlard\u0131. Ger\u00e7i Crystal Palace’\u0131n tuvaleti i\u015f yap\u0131yordu ama, ne de olsa, oras\u0131 kapal\u0131 bir yerdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Erkekler i\u00e7in ilk umumi tuvalet, Londra’da Fleet Caddesi 95 numarada 2 \u015eubat 1852 g\u00fcn\u00fc hizmete girdi. Dokuz g\u00fcn sonra da Bedford Caddesi 51 numarada han\u0131mlar i\u00e7in bir genel tuvalet a\u00e7\u0131ld\u0131….<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[317,22],"tags":[748,557],"class_list":["post-962","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-is-dunyasi","category-toplum","tag-tuvalet","tag-umumi-tuvalet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/962"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=962"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/962\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7334,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/962\/revisions\/7334"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=962"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=962"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=962"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}