{"id":9634,"date":"2018-02-16T17:11:41","date_gmt":"2018-02-16T15:11:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=9634"},"modified":"2018-05-09T14:14:01","modified_gmt":"2018-05-09T12:14:01","slug":"ilk-uzay-yuruyusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=9634","title":{"rendered":"\u0130lk Uzay Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc"},"content":{"rendered":"

18 Mart ilk uzay y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarih olarak her y\u0131l hat\u0131rlanmaktad\u0131r. Uzayda y\u00fcr\u00fcmek i\u00e7in se\u00e7ilen \u015fansl\u0131 ki\u015fi, 30 May\u0131s 1934’de Sovyetler Birli\u011fi’nde do\u011fan Alexei Leonov<\/strong>‘du. Kozmonot olmak i\u00e7in Sovyet Hava Kuvvetleri pilotlar\u0131ndan se\u00e7ilen 20 ki\u015fiden biriydi.<\/p>\n

Asl\u0131nda, tarihi y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn Vostok 11 g\u00f6revinde yap\u0131lmas\u0131 planlan\u0131yordu, ancak o g\u00f6rev iptal edildi; daha sonra Voskhod 2 g\u00f6revi ba\u015flat\u0131ld\u0131. On sekiz ay s\u00fcren e\u011fitimden sonra Leonov, uzayda y\u00fcr\u00fcyen ilk ki\u015fi<\/strong> olmaya haz\u0131rd\u0131.<\/p>\n

Voskhod 2,\u00a0Alexei Leonov ve Pavel Belyayev<\/strong><\/h3>\n

Voskhod 2, 18 Mart 1965<\/strong>‘te f\u0131rlat\u0131ld\u0131. Leonov uzay y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc yapat\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada uzay arac\u0131nda kalan Pavel Belyayev’<\/strong>de ona destek sa\u011fl\u0131yordu.\u00a0Voskhod 2 iki m\u00fcrettebat\u0131n g\u00f6rev ald\u0131\u011f\u0131 ilk uzay gezisi oldu.<\/p>\n

Y\u00f6r\u00fcngeye oturduktan sonra Leonov, EVA (ara\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 etkinlik) s\u0131rt \u00e7antas\u0131 ile uzay gemisine ba\u011fland\u0131. Bu s\u0131rt \u00e7antas\u0131 ona sadece 45 dakika oksijen sa\u011flamaktayd\u0131. Oksijen, nefes al\u0131p vermesini ve v\u00fccudunu serin tutmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yordu. Bu arada, bo\u015faltma valfi vas\u0131tas\u0131yla;\u00a0 \u0131s\u0131, nem ve karbon dioksit uzaya bo\u015falt\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n

Belyayev hava kilidini \u015fi\u015firmek i\u00e7in bas\u0131n\u00e7 uygulamaya ba\u015flad\u0131. hava kilidini tamamen \u015fi\u015firmek yedi dakika s\u00fcrd\u00fc. \u0130lk denemede her \u015fey yolunda gitti ve Leonov, toplam 12 dakika 9 saniye uzay y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc yapt\u0131. Tecr\u00fcbesi s\u0131ras\u0131nda hissettiklerini; “Kendimi, D\u00fcnya’n\u0131n \u00fcst\u00fcnde kanatlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131p y\u00fckselen bir mart\u0131 gibiydim” diyerek tarif etti.<\/p>\n

Maalesef, t\u00fcm iyi g\u00fczel \u015feylerin bir sonu vard\u0131r. Bu nedenle hava bitmeden \u00f6nce uzay arac\u0131na geri d\u00f6nmeliydi. Ama i\u00e7eri geri d\u00f6nme ile ilgili bir sorun vard\u0131.<\/p>\n

\"ilk-uzay-yuruyusu\"<\/p>\n

Hava kilidine do\u011fru geri manevra yapt\u0131, ama sonra elbisesinin son derece sertle\u015fti\u011fini fark etti. Atmosfer bas\u0131nc\u0131n\u0131n olmamas\u0131 nedeniyle elbisenin i\u00e7i oksijenle dolmu\u015ftu. Ayaklar\u0131 ve elleri \u00e7izmelerinden ve eldivenlerinden \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Kendisinin gemiye g\u00fcvenli bir \u015fekilde geri d\u00f6nmesinin son derece zor oldu\u011funu farketti. Elbisesin i\u00e7ine dolan oksijeni bo\u015fatmas\u0131 gerekiyordu.\u00a0Bunu yapman\u0131n tek bir yolu vard\u0131: ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hafif\u00e7e a\u00e7\u0131p oksijenin d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131.<\/p>\n

O anlar i\u00e7in \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi;<\/p>\n

Oksijeni d\u0131\u015far\u0131 salarak hayat\u0131m\u0131 riske edebilece\u011fimi biliyordum, ama ba\u015fka se\u00e7ene\u011fim yoktu. Gemiye tekrar girmeseydim, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 40 dakika i\u00e7inde yine hayat\u0131m\u0131 kaybedecektim.<\/p><\/blockquote>\n

Leonov, \u00f6nce g\u00f6rev kontrol merkezine, yapmak istedi\u011fi riskli \u015feyi bildirmeyi ve yard\u0131m istemeyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Ancak sonra durum hakk\u0131nda bir \u015fey yapabilecek tek ki\u015finin kendisi oldu\u011funu ve insanlar\u0131 yard\u0131m edemeyecekleri bir konuda merak i\u00e7ine sokmak istemedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Kontrol merkezine haber verme karar\u0131ndan vazge\u00e7ti.<\/p>\n

Ba\u015fl\u0131ktan oksijen sal\u0131m\u0131n\u0131 uygularken, elbisesi tehlikeli bir \u015fekilde \u0131s\u0131nmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.\u00a0V\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131 3.2 Fahrenheit (1.8 derece) artt\u0131. Bu s\u0131rada yava\u015f yava\u015f hava kilidine yakla\u015fmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

V\u00fccudunu hareket ettirebilecek kadar oksijeni d\u0131\u015far\u0131 sald\u0131ktan sonra i\u00e7eri girebildi. Fakat hava kilidinin kapa\u011f\u0131n\u0131 tam olarak kapatabilmesi i\u00e7in biraz daha oksijen sald\u0131.\u00a0Kap\u0131 kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Belyayev hava kilidini tekrar bas\u0131n\u00e7 alt\u0131na alabildi. Kalp krizine neden olabilecek kadar heyecanl\u0131 bir ka\u00e7 dakikadan sonra Leonov uzay arac\u0131na geri d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n

D\u00fcnya’da bulunan insanlar ilk uzay y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc televizyondan izlemeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. Leonov’un uzay arac\u0131na geri d\u00f6nme m\u00fccadelesi ise televizyona yans\u0131mad\u0131. Uzay y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcnde bir sorun oldu\u011fu ile ilgili ilk belirtide, televizyonlarda g\u00f6sterilen yay\u0131nlar bir a\u00e7\u0131klama yap\u0131lmadan durdu.<\/p>\n

Leonov, i\u00e7eriye giri\u015fini g\u00f6stermediklerinden dolay\u0131 minnettar oldu\u011funu dile getirdi, “Ailem, uzayda kalmam ve bir daha geri d\u00f6nemeyecek olmamdan dolay\u0131 endi\u015fe ya\u015famad\u0131lar. Bu korkuyu onlara ya\u015fatmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim” dedi.<\/p>\n

Atmosfere Giri\u015f<\/h3>\n

Ne yaz\u0131k ki, bu olay sorunlar\u0131n sadece ba\u015flang\u0131c\u0131yd\u0131. Pavel Belyayev<\/strong>, atmosfere geri giri\u015fin ba\u015flamas\u0131ndan be\u015f dakika \u00f6nce otomatik rehberlik sisteminin \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 farketti. Uzay arac\u0131n\u0131 manuel olarak indirmeleri gerekiyordu ve ekstra manevralar yapmak i\u00e7in yak\u0131t tehlikeli derecede azalm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Gerekli manevralar konusuda Leonov \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n

Pasha (Pavel Belyayev), gemiyi atmosfere giri\u015f i\u00e7in y\u00f6nlendirmeye ba\u015flad\u0131. Bu kolay bir i\u015f de\u011fildi – y\u00f6nlendirme i\u00e7in gerekli optik cihaz\u0131 kullanmak i\u00e7in, uzay arac\u0131n\u0131n her iki koltu\u011funa yatay olarak yatmak zorunda kald\u0131, ben de onu y\u00f6nlendirici lapar\u0131n \u00f6n\u00fcnde sabit tuttum. Ard\u0131ndan, tekrar atomsfere giri\u015f s\u0131ras\u0131nda, uzay arac\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131k merkezinin do\u011fru pozisyonda olmas\u0131 i\u00e7in koltuklar\u0131m\u0131zda, geri do\u011fru manevralar yapmak zorunda kald\u0131k.<\/p><\/blockquote>\n

\u0130ni\u015f sadece teknik a\u00e7\u0131dan de\u011fil politik a\u00e7\u0131dan da sorunluydu. Sovyet topraklar\u0131na inemeyeceklerdi. O s\u0131rada Sovyet Rusya’yla \u00e7ok zay\u0131f ili\u015fkilere sahip olan \u00c7in’e inerlerlerse, uluslararas\u0131 bir olay ortaya \u00e7\u0131kabilirdi. Ayr\u0131ca ini\u015f i\u00e7in falza insan olmayan bir yer se\u00e7mek zorundayd\u0131lar.<\/p>\n

Leonov, g\u00fcvenli ini\u015f i\u00e7in uygun oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc, \u00c7in’de seyrek n\u00fcfuslu bir alan olan\u00a0Perm’i se\u00e7ti.<\/p>\n

D\u00fcnya’n\u0131n atmosferine girdik\u00e7e ek sorunlar ba\u015flad\u0131. Gemi kontrols\u00fcz \u015fekilde d\u00f6nmeye ba\u015flad\u0131. Y\u00f6r\u00fcnge mod\u00fcl\u00fc, ini\u015f mod\u00fcl\u00fcne halen ba\u011fl\u0131yd\u0131. \u0130kisini birbirine ba\u011flayan kal\u0131n bir ileti\u015fim kablosundan dolay\u0131, mod\u00fcller beklendi\u011fi zamanda tam olarak ayr\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

\u0130ki mod\u00fcl\u00fcn birbirlerinin etraf\u0131nda d\u00f6nmesi nedeniyle ilk belirlenen ini\u015f yerinden sapt\u0131lar. D\u00f6n\u00fc\u015f o kadar kuvvetliydi ki kozmonotlara 10 G kadar kuvvet uyguluyordu. O kadar ki, Lenov “g\u00f6zlerimizdeki k\u00fc\u00e7\u00fck kan damarlar\u0131 patlad\u0131” dedi.<\/p>\n

D\u00fcnya’ya \u0130ni\u015f<\/h3>\n

Yakla\u015f\u0131k 62 mil (100 km) y\u00fckseklikte kablo koptu, gemi sabitlendi ve\u00a0Sibirya’n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki Solikamsk’a iki metrelik kar \u00fczerine ba\u015far\u0131yla ini\u015f yapt\u0131.<\/p>\n

Kapa\u011f\u0131 a\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar, patlay\u0131c\u0131 c\u0131vatalar, patlad\u0131ktan sonra a\u00e7\u0131lmas\u0131 gereken kapak s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Pencere d\u0131\u015f\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, kapa\u011f\u0131n b\u00fcy\u00fck bir hu\u015f a\u011fac\u0131na s\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliyorduk. Kapa\u011f\u0131 ileri geri sallayarak yerinden \u00e7\u0131karmaktan i\u00e7in ba\u015fka bir se\u00e7ene\u011fimiz yoktu. Pasha b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanarak kapa\u011f\u0131 c\u0131vatalar\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131ndan temizlemeyi ba\u015fard\u0131. Kayarak a\u015fa\u011f\u0131 indi ve karlar\u0131naras\u0131nda kayboldu.<\/p><\/blockquote>\n

Bu s\u0131rada, Leonov ve Belyayev’in ailelerine, iki ki\u015finin g\u00fcvenli bir yere indi\u011fi ve Moskova’ya d\u00f6nmeden \u00f6nce dinlendi\u011fi s\u00f6ylendi. Fakat, Sovyet yetkililer kurtarma sinyallerini alamad\u0131lar ve nereye indi\u011fine ya da hala hayatta olup olmad\u0131klar\u0131na dair bir fikirleri yoktu.<\/p>\n

Kozmonotlar \u015fansl\u0131yd\u0131, bir kargo u\u00e7a\u011f\u0131 sinyali ald\u0131 ve yerleri tespit edildi. Kurtarma i\u00e7in ilk yap\u0131lan \u015fey, sivil u\u00e7aklar ve helikopterler ile havadan ya\u015fam destek malzemeleri atmak oldu. Ya\u015fam destek malzemelerinin yan\u0131nda kurt derisinden yap\u0131lm\u0131\u015f botlar ve konyak da vard\u0131. (Not: Genel inanc\u0131n aksine, b\u00f6yle bir durumda alkol almak, v\u00fccudu \u0131s\u0131tmas\u0131ndan ziyade hipotermi riskini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rackt\u0131r.)<\/p>\n

Nihayetinde, \u00e7iftle\u015fme d\u00f6neminde kurtlar (Kurtlar\u0131n en agresif olduklar\u0131 d\u00f6nemdir) ve ay\u0131larla dolu bir yerde, Leonov ve\u00a0Pavel <\/strong> , -22 Fahrenheit (-30 C) dercede bir gece ge\u00e7irdiler. \u0130ni\u015f mod\u00fcl\u00fcn\u00fcn kapa\u011f\u0131n\u0131 tekrar kapatman\u0131n hi\u00e7bir yolu yoktu, bu y\u00fczden sadece i\u00e7ine girmek, uzun ve so\u011fuk geceye katlanmak zorunda kald\u0131lar.<\/p>\n

Hava \u00e7ok so\u011fuk olmas\u0131na ra\u011fmen uzay elbisesi s\u0131cakl\u0131k problemi ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. K\u0131yafetin i\u00e7inde terlemeye ba\u015flad\u0131lar.\u00a0Ayak ve el bile\u011fi \u00e7evresinden ter damlamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

\u00c7\u0131r\u0131l \u00e7\u0131plak soyunarak, i\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7\u0131karmak ve s\u0131kmak zorunda kald\u0131k. Ard\u0131ndan, uzay elbisesinin kat\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131ndan da kurtulmam\u0131z gerekiyordu. Elbisenin\u00a0dokuz kat al\u00fcminyum folyo ve dederon ad\u0131 verilen sentetik bir malzemeden olan kat\u0131 k\u0131sm\u0131n\u0131, yumu\u015fak k\u0131sm\u0131ndan ay\u0131rmaya ba\u015flad\u0131k. Elbiselerimizin yumu\u015fak olan k\u0131sm\u0131n\u0131 i\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131 \u00fczerine tekrar giydik.\u00a0Botlar\u0131m\u0131z\u0131 ve eldivenlerimizi giydik.<\/p><\/blockquote>\n

Ertesi g\u00fcn, bir kurtarma ekibi kayaklarla bulundu\u011fumuz yere ula\u015ft\u0131. Bir ba\u015fka ekip bir g\u00fcn sonra geldi, a\u011fa\u00e7lar\u0131 keserek bir kul\u00fcbe yapt\u0131lar.\u00a0Ekibi ve kozmonotlar\u0131 s\u0131cak tutmak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir ate\u015f yakt\u0131lar. Daha sonra hepsi kayakla dokuz kilometrelik uzakl\u0131kta bir helikopterin bekledi\u011fi a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa gitti.<\/p>\n

Leninsk kasabas\u0131na geldiklerinde son bir i\u015fleri kalm\u0131\u015ft\u0131. G\u00f6revleri ile ilgili bilgi vermek. Bas\u0131na bilgi verirken ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcm tehlikesinden hi\u00e7 bahsetmedi,\u00a0hi\u00e7 bir ayr\u0131nt\u0131ya girmedi. Ona bu konuda herhangi bir a\u00e7\u0131klama yapmamas\u0131 s\u00f6ylenmi\u015fti;<\/p>\n

Leonov sadece,<\/p>\n

\u00d6zel bir elbise verilen adam, hayatta kalabilir ve uzayda \u00e7al\u0131\u015fabilir. \u0130lginiz i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p><\/blockquote>\n

\u0130lk uzay y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc ile ilgili olmsuzluklar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 detaylar uzunca bir s\u00fcre gizli kald\u0131.<\/p>\n

Uzay ile ilgili ilgin\u00e7 Bilgiler<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

18 Mart ilk uzay y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarih olarak her y\u0131l hat\u0131rlanmaktad\u0131r. Uzayda y\u00fcr\u00fcmek i\u00e7in se\u00e7ilen \u015fansl\u0131 ki\u015fi, 30 May\u0131s 1934’de Sovyetler Birli\u011fi’nde do\u011fan Alexei Leonov‘du. Kozmonot olmak i\u00e7in Sovyet Hava…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9635,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92,1],"tags":[2342],"class_list":["post-9634","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","category-teknoloji","tag-uzay"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9634"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9634"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9634\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11585,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9634\/revisions\/11585"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9635"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9634"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9634"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9634"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}