{"id":9695,"date":"2018-02-19T02:30:10","date_gmt":"2018-02-19T00:30:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=9695"},"modified":"2018-03-05T21:02:22","modified_gmt":"2018-03-05T19:02:22","slug":"renkleri-kim-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=9695","title":{"rendered":"Renkleri kim buldu"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"_e4b\"><b>Renklerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131,\u00a0<\/b><b>renklerin tarihi<\/b><\/h2>\n<p>Renkleri olu\u015fturan \u015fey pigmentlerdir.\u00a0Bir pigment, dalga boyu se\u00e7ici emilimi sonucunda \u00fczerine uyguland\u0131\u011f\u0131 nesnenin rengini de\u011fi\u015ftiren bir maddedir.\u00a0Tarih \u00f6ncesi \u00e7a\u011flardan beri renklendirme arac\u0131 olarak ocre ve demir oksitler gibi do\u011fal olarak olu\u015fan pigmentler kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Arkeologlar, ilk insanlar\u0131n\u00a0s\u00fcslenmek i\u00e7in v\u00fccutlar\u0131n\u0131\u00a0boyad\u0131lar\u0131 ile ilgili kan\u0131tlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Zambiya Lusaka yak\u0131nlar\u0131ndaki Twin Rivers&#8217;daki bir ma\u011farada 350.000 ila 400.000 y\u0131l aras\u0131nda oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen pigment ve boya \u00f6\u011f\u00fctme ekipmanlar\u0131 bulunmu\u015ftur. Buradan anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi renkler tarih \u00f6ncesi \u00e7a\u011flardan beri biliinmekte ve kullan\u0131lmaktayd\u0131.<\/p>\n<p>Sanayi Devrimi \u00f6ncesinde, sanat ve dekoratif kullan\u0131mlar i\u00e7in mevcut renk aral\u0131\u011f\u0131 teknik a\u00e7\u0131dan s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131. Kullan\u0131lan pigmentlerin \u00e7o\u011fu toprak, mineral veya biyolojik k\u00f6kenli pigmentlerdi. Botanik malzemeler, hayvansal at\u0131klar, b\u00f6cekler ve yumu\u015fak\u00e7alar gibi ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 kaynaklardan uzun i\u015flemler sonucunda\u00a0pigment elde edilebiliyordu. Kullan\u0131labilecek pigment aral\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, baz\u0131 renklerin \u00e7ok maliyetli olmas\u0131 nedeniyle elde edilmesi imkans\u0131zd\u0131. Mavi ve mor nadir olmas\u0131ndan dolay\u0131 sadece kraliyet soyu ve asilzadeler taraf\u0131ndan kullan\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n<h3>Mor Renk<\/h3>\n<p>Biyolojik pigmentlerin elde edilmesi genellikle zordu ve \u00fcretim detaylar\u0131 \u00fcreticiler taraf\u0131ndan gizli tutuldu. Tyrian Purple, birka\u00e7 \u00e7e\u015fit Murex salyangozunun mukusundan yap\u0131lm\u0131\u015f bir pigmentti. Kuma\u015f boyas\u0131 olarak kullan\u0131lan Tyrian Purple, M.\u00d6. 1200&#8217;de Fenikeliler taraf\u0131ndan icat edilmi\u015ftir. \u0130stanbul&#8217;un 1453&#8217;de fethedilmesine kadar,\u00a0 Yunanl\u0131lar ve Romal\u0131lar taraf\u0131ndan \u00fcretilmeye devam edildi. Pigment pahal\u0131 ve \u00fcretmek i\u00e7in karma\u015f\u0131k bir s\u00fcre\u00e7 gerektiriyordu.\u00a0Pigment ile renklendirilen \u00fcr\u00fcnler g\u00fc\u00e7 ve zenginlik ile ili\u015fkilendirildi. M.\u00d6. 4. y\u00fczy\u0131lda yazan Yunan tarih\u00e7i Theopompus, &#8221; Colophon&#8217;da (K\u00fc\u00e7\u00fck Asya&#8217;da) Kuma\u015f\u0131 mor renge boyaman\u0131n bedeli, kuma\u015f\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nca g\u00fcm\u00fc\u015fe e\u015fde\u011ferdi. &#8221; diye belirtmi\u015ftir.<\/p>\n<h3>Mavi Renk<\/h3>\n<p>Mineral pigmentler de uzun s\u00fcren i\u015flemler sonucunda elde ediliyordu. Derinlemesine zengin maviyi elde etmenin tek yolu, ultramarin olarak bilinen bir pigment \u00fcretmek i\u00e7in yar\u0131 k\u0131ymetli bir ta\u015f, lapis lazuli kullanarak yap\u0131ld\u0131.\u00a0 Flaman ressam\u0131 Jan van Eyck, 15. y\u00fczy\u0131lda, resimlerinde genellikle mavi renk kullanm\u0131yordu. Portrenin mavi renklerle boyanmas\u0131 b\u00fcy\u00fck bir l\u00fcks olarak kabul ediliyordu. E\u011fer biri mavi istese, ekstra \u00f6deme yapmak zorundayd\u0131. Van Eyck lapis kulland\u0131\u011f\u0131nda, hi\u00e7bir zaman di\u011fer renklerle kar\u0131\u015ft\u0131rmad\u0131. Onu saf bir bi\u00e7imde, neredeyse dekoratif bir cila olarak uygulad\u0131. Lapis lazuli&#8217;nin fiyat\u0131, sanat\u00e7\u0131lar\u0131 hem mineral (azurite, smalt) hem de biyolojik (indigo) daha ucuz renk pigmentlerini ara\u015ft\u0131rmaya zorlad\u0131.<\/p>\n<h3>K\u0131rm\u0131z\u0131 Renk<\/h3>\n<p>\u0130spanya&#8217;n\u0131n 16. Y\u00fczy\u0131lda Yeni D\u00fcnya&#8217;y\u0131 fethetmesi, Atlas Okyanusunun her iki yakas\u0131nda insanlara yeni pigmentler ve renkler getirdi. Orta ve G\u00fcney Amerika&#8217;da bulunan bir parazit b\u00f6cekten elde edilen bir boya ve pigment Carmine, Avrupa&#8217;da b\u00fcy\u00fck bir stat\u00fcye ve de\u011fere eri\u015fti. Hasat edilmi\u015f, kurutulmu\u015f ve ezilmi\u015f kosineal b\u00f6ceklerden \u00fcretilen karmin (Parlak k\u0131rm\u0131z\u0131), kuma\u015f boya, g\u0131da boyas\u0131, v\u00fccut boyas\u0131 veya kat\u0131 g\u00f6l formunda hemen hemen her t\u00fcrl\u00fc boya veya kozmetikte\u00a0 halen kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Diana Magaloni&#8217;ye g\u00f6re, Florentine Codex k\u0131rm\u0131z\u0131 pigmentlerin \u00e7ok \u00e7e\u015fitli varyasyonlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren \u00e7e\u015fitli ill\u00fcstrasyonlar i\u00e7eriyor. \u00d6zellikle achiotl (a\u00e7\u0131k k\u0131rm\u0131z\u0131) durumunda, boya teknik analizinde, pigment katmanlar\u0131 \u00e7\u0131plak g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclemezken, pigmentin \u00e7ok katmanl\u0131 oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kar. Bu nedenle, birden fazla kat uygulama s\u00fcrecinin ger\u00e7ek rengin kendine g\u00f6re daha belirgin oldu\u011funu kan\u0131tl\u0131yor. Ayr\u0131ca, ayn\u0131 pigmentin \u00e7e\u015fitli tonlar\u0131n\u0131 birbirinin \u00fcst\u00fcne katmanlama i\u015flemi, Aztek sanat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n konunun yo\u011funlu\u011funda de\u011fi\u015fiklikler yaratmalar\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Pigmentin cesur bir uygulamas\u0131, dikkat \u00e7eken ve izleyicinin g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u00f6ne s\u00fcren konuya izleyicinin g\u00f6rsel ilgisini \u00e7eker. Daha zay\u0131f bir pigment uygulamas\u0131 az dikkat \u00e7eker ve daha az g\u00f6rsel g\u00fc\u00e7 sa\u011flar. Bu, Aztek&#8217;lerin pigmentlerin yo\u011funlu\u011funu g\u00fc\u00e7 ve ya\u015fam fikri ile ili\u015fkilendirdi\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Peru yerlileri, en az\u0131ndan M.\u00d6 700&#8217;den beri tekstil i\u00e7in cochineal boyalar \u00fcretiyorlard\u0131, ancak Avrupal\u0131lar daha \u00f6nce hi\u00e7 bu rengi g\u00f6rmemi\u015fti. \u0130spanyollar Aztek imparatorlu\u011funu i\u015fgal etti\u011finde bu renkten yeni ticaret f\u0131rsat\u0131 olarak \u00e7abucak istifade etmi\u015flerdi. Carmine, b\u00f6lgenin g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn yan\u0131nda en de\u011ferli ikinci ihracat alan\u0131 oldu. Cochineal b\u00f6cekten \u00fcretilen pigmentler Katolik kardinallere c\u00fcbbelerini ve \u0130ngilizlere &#8220;Redcoats&#8221; \u0131 ay\u0131rt edici \u00fcniformalar\u0131n\u0131 verdi. K\u0131rm\u0131z\u0131 renk pigmentinin ger\u00e7ek kayna\u011f\u0131 olan bu b\u00f6cek, biyologlar\u0131n kayna\u011f\u0131 ke\u015ffettikleri 18. y\u00fczy\u0131la kadar gizli tutuldu.<\/p>\n<p>Karmin, Avrupa&#8217;da pop\u00fcler iken, mavi, zenginlik ve stat\u00fcyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olan \u00f6zel bir renk olarak kald\u0131. 17. y\u00fczy\u0131l Hollandal\u0131 ustas\u0131 Johannes Vermeer, canl\u0131 tablolar\u0131nda karmina ve Hint sar\u0131s\u0131yla birlikte lapis lazuli mavisini c\u00f6mert\u00e7e kulland\u0131.<\/p>\n<h3>Sentetik Pigmentler<\/h3>\n<p>Bilinen en eski pigmentler do\u011fal minerallerdir. Do\u011fal demir oksitler \u00e7e\u015fitli renkler verir ve bir\u00e7ok Paleolitik ve Neolitik ma\u011fara boyas\u0131nda bulunur. \u0130ki \u00f6rnek, K\u0131rm\u0131z\u0131 Ochre; susuz Fe2O3 ve hidratl\u0131 Sar\u0131 Ochre (Fe203.H20) i\u00e7erir. K\u00f6m\u00fcr, ya da karbon siyah\u0131, ayn\u0131 zamanda tarih \u00f6ncesi \u00e7a\u011flardan beri <strong>siyah<\/strong> bir pigment olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130lk sentetik pigmentlerden ikisi beyaz kur\u015fun (bazik kur\u015fun karbonat, (PbCO3) 2Pb (OH) 2) ve mavi frit (M\u0131s\u0131r Mavisi) idi. Kur\u015fun, sirke (asetik asit, CH3COOH) ile CO2 varl\u0131\u011f\u0131nda birle\u015ftirilerek beyaz kur\u015fun yap\u0131lmaktad\u0131r. Mavi renkli frit, kalsiyum bak\u0131r silikatt\u0131r ve malachite gibi bak\u0131r cevheri ile camdan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu pigmentler M.\u00d6. 2. biny\u0131l gibi erken bir tarihte kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sentetik pigment serilerine daha sonraki premodern ilaveleri aras\u0131nda vermilion, verdigris ve kur\u015fun-kalay-sar\u0131 bulunur.<\/p>\n<p>End\u00fcstriyel ve Bilimsel Devrimler, sentetik pigmentlerin, \u00fcretim ve sanat i\u00e7in geni\u015f bir alanda kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Lapis lazuli&#8217;nin masraflar\u0131 nedeniyle, daha az masrafl\u0131 mavi bir pigment bulmak i\u00e7in \u00e7ok \u00e7aba harcand\u0131.<\/p>\n<p>Prusya mavisi, 1704&#8217;te kazara ke\u015ffedilen ilk modern sentetik pigmenttir. 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131na kadar sentetik ve metalik mavi pigmentler, Frans\u0131z m\u00fcltimarkas\u0131, sentetik bir lapis lazuli formu ve \u00e7e\u015fitli Kobalt ve Cerulean mavilerinin formlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren mavi renk aral\u0131\u011f\u0131na eklenmi\u015ftir. 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda, organik kimyadaki geli\u015fmeler Phthalo Blue&#8217;yu, ezici bir boyama g\u00fcc\u00fc ile sentetik, organometalik bir pigment olarak renklerin aras\u0131na ekledi.<\/p>\n<p>Renk bilimindeki ke\u015fifler yeni end\u00fcstriler, modada ve yiyecek end\u00fcstrisinde de\u011fi\u015fiklikler yaratt\u0131. Mauveine&#8217;in 1856&#8217;daki ke\u015ffi, geni\u015f renk yelpazesinin kayna\u011f\u0131 olan azo ve diazo bile\u015fikleri gibi y\u00fczlerce sentetik boyan\u0131n ve pigmentlerin geli\u015ftirilmesinde \u00f6nc\u00fc oldu. Mauveine, 18 ya\u015f\u0131ndaki bir kimyager <strong>William Henry Perkin<\/strong> taraf\u0131ndan ke\u015ffedildi. Kimya end\u00fcstrisindeki bu ke\u015fif zenginle\u015fmeye yol a\u00e7t\u0131. Gen\u00e7 bilim adam\u0131n\u0131 takip eden organik kimyac\u0131lar\u00a0birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde, Alizarin Crimson&#8217;un \u00fcretiminde yeni bir sentez yapm\u0131\u015flard\u0131. 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonuna dek, k\u0131rm\u0131z\u0131, k\u0131rm\u0131z\u0131ms\u0131, mavi ve mor renklerdeki tekstiller, boyalar ve di\u011fer emtialar ekonomik hale geldi.<\/p>\n<p>Kimyasal pigmentlerin ve boyalar\u0131n geli\u015ftirilmesi, Almanya ve Kuzey Avrupa&#8217;daki di\u011fer \u00fclkelerin yeni bir end\u00fcstriyel refaha kavu\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu, ancak ba\u015fka yerlerde ekonomik da\u011f\u0131lmaya ve d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe neden oldu. \u0130spanya&#8217;n\u0131n eski Yeni D\u00fcnya imparatorlu\u011funda, cochineal renklerin \u00fcretimi binlerce d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretli i\u015f\u00e7i istihdam etti. Kokineal \u00fcretim \u00fczerindeki \u0130spanyol tekeli, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 ve di\u011fer piyasa de\u011fi\u015fiklikleri \u00fcretimi bozan 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131na kadar bir servete sahipti. Organik kimya ve Kimyagerler, karmin i\u00e7in ucuz ikameler yaratt\u0131\u011f\u0131nda bir end\u00fcstri ve bir ya\u015fam bi\u00e7imi olan cochineal renk end\u00fcstrisi son buldu.<\/p>\n<p>End\u00fcstri Devrimi&#8217;nden \u00f6nce bir\u00e7ok rengin ad\u0131 pigmentin \u00fcretildi\u011fi yer ile biliniyordu. Mineraller ve killere dayanan pigmentler genellikle \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015fehir veya b\u00f6lgenin ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yordu. Raw Sienna ve Burnt Sienna, \u0130talya&#8217;n\u0131n Siena kentinden geldi. Raw Umber ve Burnt Umber, Umbria&#8217;dan geldi. Bu pigmentler sentez yapmak i\u00e7in en kolay se\u00e7enekler aras\u0131ndayd\u0131. Kimyagerler orijinallerine dayanan ve orijinal maden cisimlerinden \u00e7\u0131kar\u0131lan renklerden daha tutarl\u0131 olan modern renkler yaratt\u0131lar. Ancak yer isimleri kald\u0131.<\/p>\n<p>Tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel olarak, bir\u00e7ok \u00fcnl\u00fc do\u011fal pigment, sentetik pigmentlerle yer de\u011fi\u015ftirilirken, tarihi isimlerini korudu. Baz\u0131 durumlarda, pop\u00fcler bir modern renge tarihsel bir ad verilmi\u015f oldu\u011fundan, orijinal renk ad\u0131 anlam\u0131 de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. S\u00f6zle\u015fmeye g\u00f6re, tarihsel bir pigmentin yerini alan \u00e7a\u011fda\u015f bir pigment kar\u0131\u015f\u0131m\u0131, olu\u015fan rengin bir renk tonunu \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131yla g\u00f6sterilir; ancak \u00fcreticiler bu ayr\u0131m\u0131 korumak konusunda daima dikkatli de\u011fildirler. A\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rnekler, tarihi pigment isimlerinin de\u011fi\u015fen do\u011fas\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir:<\/p>\n<p>Hint Sar\u0131s\u0131 sadece mango yapraklar\u0131yla beslenen s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n idrar\u0131n\u0131 toplayarak \u00fcretildi. 17. ve 18. y\u00fczy\u0131l Hollandal\u0131 ve Flaman ressamlar\u0131 parlakl\u0131k kalitesi nedeniyle onu genellikle g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 temsil etmek i\u00e7in kulland\u0131lar. Mango yapraklar\u0131 s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n beslenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yetersiz oldu\u011fundan, Hint Sar\u0131&#8217;s\u0131n\u0131 hasat etmek nihayetinde insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 ilan edildi . Hint Sar\u0131&#8217;s\u0131n\u0131n modern renkleri sentetik pigmentlerden yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Aslen yar\u0131 k\u0131ymetli ta\u015f lapis lazuli yerine, al\u00fcminyum silikat ile k\u00fck\u00fcrt imp\u00fcriteleri i\u00e7eren ucuz bir modern sentetik pigment French Ultramarine getirildi. Ayn\u0131 zamanda, lapis lazuli&#8217;den \u00fcretilen tonlara verilen bir di\u011fer isim olan Royal Blue, daha a\u00e7\u0131k ve daha parlak bir renk belirtmek i\u00e7in geli\u015fti ve genellikle Phthalo Blue ve titanyum dioksitten ya da ucuz sentetik mavi boyalardan kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Sentetik ultramarin kimyasal olarak lapis lazuli ile \u00f6zde\u015f oldu\u011fundan, &#8220;renk&#8221; ad\u0131 kullan\u0131lmaz. 1990&#8217;l\u0131 y\u0131llarda tekstil ve haz\u0131r giyim end\u00fcstrisi taraf\u0131ndan da kabul edilen Frans\u0131z Mavisi, ultramarin i\u00e7in bir ba\u015fka tarihi isim oldu ve mavi tarihsel pigment ile ortak bir \u00f6zelli\u011fi olmayan bir mavi tonuna uyguland\u0131.<\/p>\n<p>Titian gibi eski usta ressamlar taraf\u0131ndan koyu k\u0131rm\u0131z\u0131-turuncu rengi i\u00e7in tercih edilen toksik c\u0131va bile\u015fimi olan Vermilion, kadmiyum k\u0131rm\u0131z\u0131s\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli modern pigmentlerle renk paletinde de\u011fi\u015ftirildi. Orijinal Vermilion boya, g\u00fczel sanatlar ve sanat koruma uygulamalar\u0131 i\u00e7in hala sat\u0131n al\u0131nabilse de, hukuki sorumluluk sorunlar\u0131 nedeniyle az say\u0131da \u00fcretici bunu yap\u0131yor. Az say\u0131daki sanat\u00e7\u0131 sat\u0131n al\u0131yor, \u00e7\u00fcnk\u00fc yerli pigmentleri ucuz, daha az toksik olan ve di\u011fer pigmentlerle daha az reaktif olan modern pigmentlerle de\u011fi\u015ftirdi. Sonu\u00e7 olarak, orijinal Vermilion neredeyse kullan\u0131lam\u0131yor. Modern vermilion renkleri, orijinal Vermilion&#8217;tan ay\u0131rt etmek i\u00e7in Vermilion Hue olarak belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n<h3>Renklerin \u00fcretim ve end\u00fcstri standartlar\u0131<\/h3>\n<p>Sentetik pigmentlerin geli\u015ftirilmesinden ve mineral pigmentlerin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik tekniklerin geli\u015ftirilmesinden \u00f6nce, renk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 genellikle tutars\u0131zd\u0131. Modern bir renk end\u00fcstrisinin geli\u015ftirilmesiyle, \u00fcreticiler ve profesyoneller renkleri tan\u0131mlama, \u00fcretme, \u00f6l\u00e7me ve test etme i\u00e7in uluslararas\u0131 standartlar olu\u015fturmak i\u00e7in i\u015fbirli\u011fi yapm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130lk kez 1905 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan <strong>Munsell<\/strong> renk sistemi, renk \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc i\u00e7in objektif y\u00f6ntemler sa\u011flayan bir dizi renk modelinin temelini olu\u015fturdu. Munsell sistemi, belirli bir renk t\u00fcr\u00fcn\u00fcn ve de\u011ferinin gri renkten farkl\u0131 oldu\u011funnu g\u00f6steren renk, de\u011fer (a\u00e7\u0131kl\u0131k) ve kroma (renk safl\u0131\u011f\u0131) \u00fc\u00e7 boyutlu bir renk sistemidir.<\/p>\n<p>20. y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131nda, end\u00fcstride bu standartlar\u0131 yaratmak i\u00e7in uluslararas\u0131 bir hareketin par\u00e7as\u0131 olan pigment kimyas\u0131 i\u00e7in standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f y\u00f6ntemler mevcuttu. Uluslararas\u0131 Standartlar Organizasyonu (ISO), pigmentlerin ve boyalar\u0131n \u00fcretimi i\u00e7in teknik standartlar geli\u015ftirir. ISO standartlar\u0131 \u00e7e\u015fitli end\u00fcstriyel ve kimyasal \u00f6zellikleri ve bunlar\u0131n nas\u0131l test edilece\u011fini tan\u0131mlar. T\u00fcm pigmentlerle ilgili temel ISO standartlar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>ISO-787 Pigmentler ve yay\u0131c\u0131lar i\u00e7in genel test y\u00f6ntemleri.<br \/>\nISO-8780 Da\u011f\u0131l\u0131m \u00f6zelliklerinin de\u011ferlendirilmesi i\u00e7in dispersiyon y\u00f6ntemleri.<br \/>\nDi\u011fer ISO standartlar\u0131, ultramarin pigmentleri, titanyum dioksit, demir oksit pigmentleri ve benzeri gibi kimyasal bile\u015fimlerine dayan\u0131larak belirli s\u0131n\u0131flara veya pigment kategorilerine ili\u015fkindir.<\/p>\n<p>Bir\u00e7ok boya, m\u00fcrekkep, tekstil, plastik ve renk \u00fcreticisi, belirli renkleri \u00fcretirken kulland\u0131klar\u0131 pigmentleri tan\u0131mlamak i\u00e7in bir standart olarak Renk \u0130ndeks Uluslararas\u0131 (CII) &#8216;yi g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak kabul ettiler. \u0130lk olarak 1925 y\u0131l\u0131nda bas\u0131lan ve \u015fimdi Boyalar ve Renkliler Derne\u011fi (Birle\u015fik Krall\u0131k) ve Amerikan Tekstil Chemists and Colorists Birli\u011fi (ABD) taraf\u0131ndan ortakla\u015fa olarak web sitesinde yay\u0131nlanan bu indeks, renklendiriciler \u00fczerindeki g\u00fcvenilir referans olarak uluslararas\u0131 kabul g\u00f6r\u00fcr. 13.000&#8217;den fazla jenerik renk endeksi ad\u0131 alt\u0131nda 27.000&#8217;den fazla \u00fcr\u00fcn\u00fc kapsar.<\/p>\n<p>CII \u015femas\u0131nda, her pigmentin tescilli ve tarihi isimler olmaks\u0131z\u0131n kimyasal olarak tan\u0131mlayan genel bir indeks numaras\u0131 vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Phthalocyanine Blue BN, 1930&#8217;lu y\u0131llarda ke\u015ffedilmesinden beri \u00e7e\u015fitli genel ve tescilli isimlerle bilinmektedir. Avrupa&#8217;n\u0131n \u00e7o\u011funda ftalosiyanin mavisi Helio Blue olarak bilinir veya Winsor Blue gibi tescilli bir isimle daha iyi bilinir. Bir Amerikan boya \u00fcreticisi olan Grumbacher, bir marka olarak alternatif yaz\u0131m (Thanos Blue) kaydetti. Color Index International, \u00fcreticilerin ve t\u00fcketicilerin belirli bir renk \u00fcr\u00fcn\u00fcnde kullan\u0131lan pigmenti (veya boyay\u0131) tan\u0131mlayabilmesi i\u00e7in t\u00fcm bu \u00e7eli\u015fkili tarihi, genel ve tescilli isimleri giderir. CII&#8217;de, t\u00fcm ftalosiyanin mavisi pigmentleri PB15 veya PB16 olarak genel bir renk indeksi numaras\u0131 ile, pigment mavisi 15 ve pigment mavi 16 i\u00e7in k\u0131sa olarak belirlenmi\u015ftir; bu iki say\u0131 biraz daha ye\u015filimsi veya k\u0131rm\u0131z\u0131ms\u0131 mavi \u00fcreten molek\u00fcler yap\u0131da hafif de\u011fi\u015fiklikler yans\u0131t\u0131yor.<\/p>\n<h4>Renk \u00f6rnekleri<\/h4>\n<p>Renk \u00f6rnekleri renkleri do\u011fru bir bi\u00e7imde iletmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Bask\u0131, bilgisayar, plastik ve tekstil gibi farkl\u0131 ortamlar i\u00e7in farkl\u0131 renk \u00f6rnekleri kullan\u0131l\u0131r. Genellikle, en geni\u015f renk tonunu sunan ortam farkl\u0131 ortamlar aras\u0131nda yayg\u0131n olarak kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<h4>Bask\u0131l\u0131 \u00f6rnekler<\/h4>\n<p>Renk tonlar\u0131nda bask\u0131l\u0131 renk \u00f6rnekleri sa\u011flayan bir\u00e7ok referans standartlar\u0131 vard\u0131r. PANTONE, RAL, Munsell vb., Bask\u0131, plastikler ve tekstil gibi farkl\u0131 ortamlardaki renk ileti\u015fiminde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan standartlard\u0131r.<\/p>\n<h4>Plastik \u00f6rnekler<\/h4>\n<p>Plastiklerin renkli masterbatches ve pigmentleri \u00fcreten \u015firketler, enjeksiyon kal\u0131pl\u0131 renk yongalar\u0131nda plastik renk \u00f6rnekleri sunuyor. Bu renk yongalar\u0131, spesifik plastik \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in renk se\u00e7mek ve se\u00e7mek i\u00e7in tasar\u0131mc\u0131ya veya m\u00fc\u015fteriye verilir.<\/p>\n<p>Plastik renk \u00f6rnekleri inci, metalik, floresan, \u0131\u015f\u0131lt\u0131, mozaik vb. Gibi \u00e7e\u015fitli \u00f6zel efektlerde bulunur. Bununla birlikte, bu efektlerin bask\u0131 ve bilgisayar ekran\u0131 gibi di\u011fer ortamlarda \u00e7o\u011falt\u0131lmas\u0131 zordur. \u00e7e\u015fitli \u00f6zel efektleri i\u00e7eren 3D modelleme ile web sitesinde plastik \u00f6rnekler haz\u0131rlad\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<h4><a href=\"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/bilgisayari-kim-buldu\/\">Bilgisayar<\/a> \u00f6rnekleri<\/h4>\n<p>Saf pigmentler, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok spesifik bir \u015fekilde yans\u0131t\u0131r; bu da, bir bilgisayar ekran\u0131ndaki ayr\u0131 \u0131\u015f\u0131k yay\u0131c\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan tam olarak \u00e7o\u011falt\u0131lamaz. Bununla birlikte, pigmentlerin dikkatli \u00f6l\u00e7\u00fcmleri yap\u0131larak yak\u0131ndan yak\u0131nla\u015ft\u0131rmalar yap\u0131labilir. Munsell Renk Sistemi, eksik olan\u0131n iyi bir kavramsal a\u00e7\u0131klamas\u0131 sa\u011flar. Munsell \u00fc\u00e7 boyutlu bir renk \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc sa\u011flayan bir sistem geli\u015ftirdi: ton, de\u011fer (veya a\u00e7\u0131kl\u0131k) ve krom. Bilgisayar ekranlar\u0131 genel olarak pek \u00e7ok pigmentin ger\u00e7ek kromas\u0131n\u0131 g\u00f6sterebilir, ancak ton ve a\u00e7\u0131kl\u0131k g\u00f6reli do\u011frulukla \u00e7o\u011falt\u0131labilir. Bununla birlikte, bir bilgisayar ekran\u0131n\u0131n gama de\u011feri referans de\u011ferinden sapt\u0131\u011f\u0131nda, ton da sistematik olarak \u00f6nyarg\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki yakla\u015f\u0131mlar sRGB renk alan\u0131n\u0131 kullanarak bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme ayg\u0131t\u0131n\u0131 gama 2.2 olarak varsaymaktad\u0131r. Bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme ayg\u0131t\u0131 bu standartlardan saparsa, bu renk \u00f6rnekleri o kadar az do\u011fru olur. Renk \u00d6rnekleri, bir bilgisayar ekran\u0131nda izlemek i\u00e7in Lab renk alan\u0131ndan sRGB renk alan\u0131na \u00e7evrilen \u00e7ok say\u0131da tek pigmentli suluboya boyas\u0131n\u0131n ortalama \u00f6l\u00e7\u00fcmlerini temel al\u0131r. Farkl\u0131 markalar ve ayn\u0131 pigmentin bir s\u00fcr\u00fc rengi de\u011fi\u015febilir. Ayr\u0131ca, pigmentlerin, renk g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc kaynak ayd\u0131nlatman\u0131n spektrumuna ba\u011fl\u0131 olarak metamerizm diye adland\u0131r\u0131lan \u00f6zellikten b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015ftirecek kendi i\u00e7inde karma\u015f\u0131k yans\u0131tma spektrumlar\u0131 vard\u0131r. Pigment \u00f6rneklerinin ortalamal\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcmleri, sadece belirli bir ayd\u0131nlatma kayna\u011f\u0131 alt\u0131nda ger\u00e7ek g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerinin yakla\u015f\u0131klar\u0131n\u0131 verir. Bilgisayar ekran sistemleri, ayd\u0131nlatma kaynaklar\u0131n\u0131n korelasyonlu renk s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6yk\u00fcnmek i\u00e7in kromatik adaptasyon d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc olarak adland\u0131r\u0131lan bir teknik kullan\u0131r ve orijinal olarak g\u00f6r\u00fclen karma\u015f\u0131k spektral kombinasyonlar\u0131 m\u00fckemmel bir \u015fekilde \u00fcretemez. \u00c7o\u011fu durumda, bir pigmentin alg\u0131lanan rengi bilgisayar ekranlar\u0131n\u0131n gam\u0131ndan d\u0131\u015far\u0131ya d\u00fc\u015fer ve ger\u00e7ek g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc yakla\u015f\u0131k olarak belirlemek i\u00e7in gamut haritalama adl\u0131 bir y\u00f6ntem kullan\u0131l\u0131r. Gamut haritalama, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ICC olu\u015fturma amac\u0131nda se\u00e7ilen \u00f6ncelik derecesine ba\u011fl\u0131 olarak ekrandaki rengi olu\u015fturmak i\u00e7in a\u00e7\u0131kl\u0131k, renk tonu veya doygunluk hassasiyetinden herhangi birini verir.<\/p>\n<h3>Biyolojik Pigmentler<\/h3>\n<p>Biyolojide, pigment, bitki veya hayvan h\u00fccrelerinin renkli herhangi bir materyalidir. Cilt, g\u00f6z, k\u00fcrk ve sa\u00e7 gibi bir\u00e7ok biyolojik yap\u0131 pigmentler (melanin gibi) i\u00e7erir. Hayvan derisinin renklenmesi s\u0131kl\u0131kla kromatofor ad\u0131 verilen, ahtapot ve bukalemun gibi hayvanlar\u0131n hayvan\u0131n rengini de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in kontrol edebilece\u011fi uzmanla\u015fm\u0131\u015f h\u00fccreler vas\u0131tas\u0131yla gelir. Bir\u00e7ok ko\u015ful, bitki, hayvan, baz\u0131 protista veya mantar h\u00fccrelerindeki pigmentlerin d\u00fczeylerini veya niteli\u011fini etkiler. \u00d6rne\u011fin, albinizm denilen bozukluk, hayvanlardaki melanin \u00fcretim seviyesini etkiler.<\/p>\n<p>Organizmalarda pigmentasyon, kamuflaj, taklit\u00e7ilik, aposematizm (uyar\u0131), cinsel se\u00e7ilim ve di\u011fer sinyalle\u015fme \u015fekilleri, fotosentez (bitkilerde) ve g\u00fcne\u015f yan\u0131\u011f\u0131ndan korunma gibi temel fiziksel ama\u00e7lar da dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok biyolojik amaca hizmet eder.<\/p>\n<p>Pigment rengi yap\u0131sal renginden, pigment renkleri t\u00fcm g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131nda ayn\u0131 oldu\u011fu halde yap\u0131sal renk, genellikle \u00e7ok tabakal\u0131 yap\u0131lardan dolay\u0131 se\u00e7ici yans\u0131ma veya iridescence&#8217;in sonucudur. \u00d6rne\u011fin, kelebek kanatlar\u0131 tipik olarak yap\u0131sal renk i\u00e7erir, ancak bir\u00e7ok kelebe\u011fin pigment i\u00e7eren h\u00fccreleri de vard\u0131r.<\/p>\n<h4>Metal temelli pigmentler<\/h4>\n<p>Ana madde: \u0130norganik pigmentlerin listesi<br \/>\nKadmiyum pigmentleri: kadmiyum sar\u0131s\u0131, kadmiyum k\u0131rm\u0131z\u0131s\u0131, kadmiyum ye\u015fil, kadmiyum turuncu, kadmiyum sulfoselenid<br \/>\nKrom pigmentleri: krom sar\u0131 ve krom ye\u015fil | viridiyen<br \/>\nKobalt pigmentleri: kobalt menek\u015fesi, kobalt mavisi, ser\u00fclan mavisi, aureolin (kobalt sar\u0131)<br \/>\nBak\u0131r pigmentleri: Azurit, Han mor, Han mavisi, M\u0131s\u0131r mavisi, Malakit, Paris ye\u015fili, Ftalosiyanin Mavi BN, Ftalosiyanin Ye\u015fil G, yuvarlak<br \/>\nDemir oksit pigmentleri: sanguine, caput mortuum, oksit k\u0131rm\u0131z\u0131, k\u0131rm\u0131z\u0131 k\u00fcre, Venedik k\u0131rm\u0131z\u0131, Prusya mavisi<br \/>\nKur\u015fun pigmentleri: kur\u015fun beyaz, cremnitz beyaz, Napoli sar\u0131, k\u0131rm\u0131z\u0131 kur\u015fun, kur\u015fun-kalay sar\u0131<br \/>\nManganez pigmentler: manganl\u0131 menek\u015fe<br \/>\nCiva pigmentleri: vermilion<br \/>\nTitanyum pigmentleri: titanyum sar\u0131, titanyum bej, titanyum beyaz, titanyum siyah\u0131<br \/>\n\u00c7inko pigmentleri: \u00e7inko beyaz, \u00e7inko ferrit, \u00e7inko sar\u0131s\u0131<br \/>\nAl\u00fcminyum pigment: Al\u00fcminyum tozu [24]<\/p>\n<h4>Di\u011fer inorganik pigmentler<\/h4>\n<p>Karbon pigmentleri: karbon siyah\u0131 (asma kabu\u011fu, lamba siyah\u0131 dahil), fildi\u015fi siyah\u0131 (kemik char)<br \/>\nKil topra\u011f\u0131 pigmentleri (demir oksitleri): sar\u0131 sar, \u00e7i\u011f sienna, yanm\u0131\u015f sienna, \u00e7i\u011fneme, yanm\u0131\u015f numara.<br \/>\nUltramarine pigmentler: ultramarine, ultramarine green shade<\/p>\n<h4>Biyolojik ve organik<\/h4>\n<p>Biyolojik k\u00f6kenler: alizarin (sentezlenmi\u015f), alizarin k\u0131z\u0131l\u00f6tesi (sentezlenmi\u015f), gamboge, kokineal k\u0131rm\u0131z\u0131, g\u00fcl bal\u0131\u011f\u0131, indigo, Hint sar\u0131s\u0131, Tyrian mor<br \/>\nBiyolojik olmayan organik: kinakridon, magenta, phthalo ye\u015fil, phthalo mavi, pigment k\u0131rm\u0131z\u0131 170, diarilid sar\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Renklerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131,\u00a0renklerin tarihi Renkleri olu\u015fturan \u015fey pigmentlerdir.\u00a0Bir pigment, dalga boyu se\u00e7ici emilimi sonucunda \u00fczerine uyguland\u0131\u011f\u0131 nesnenin rengini de\u011fi\u015ftiren bir maddedir.\u00a0Tarih \u00f6ncesi \u00e7a\u011flardan beri renklendirme arac\u0131 olarak ocre ve demir&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9697,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[317],"tags":[3122,3123],"class_list":["post-9695","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-is-dunyasi","tag-pigment","tag-renk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9695"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9695"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9695\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10951,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9695\/revisions\/10951"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9697"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9695"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9695"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9695"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}