{"id":9741,"date":"2018-02-19T23:01:49","date_gmt":"2018-02-19T21:01:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=9741"},"modified":"2018-09-28T00:00:20","modified_gmt":"2018-09-27T22:00:20","slug":"kadin-mucitler-ve-icatlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/?p=9741","title":{"rendered":"Kad\u0131n Mucitler ve \u0130catlar\u0131"},"content":{"rendered":"

20. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda, t\u00fcm patentlerin sadece y\u00fczde 10’u kad\u0131n mucitlere verildi. Son birka\u00e7 y\u00fczy\u0131l\u0131n en \u00fcnl\u00fc bulu\u015flar\u0131n\u0131n bir listesini derlendi\u011finde, bu \u00f6\u011felerin yarat\u0131c\u0131lar\u0131 olarak az say\u0131da kad\u0131n ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Bu, kad\u0131nlar\u0131n yarat\u0131c\u0131l\u0131ktan yoksun oldu\u011fu anlam\u0131na gelmiyor tabi ki. Sadece ge\u00e7mi\u015fte kad\u0131nlar\u0131n fikirleri i\u00e7in patent alma konusunda bir\u00e7ok engelle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 ger\u00e7e\u011fini bilmek gerekmektedir. Amerikan kolonilerinde ya\u015fayan Sybilla Masters davas\u0131 bu durumun en g\u00fczel \u00f6ren\u011fidir. Yerli Amerikal\u0131 kad\u0131nlar\u0131 g\u00f6zlemledikten sonra, m\u0131s\u0131r\u0131 un haline getirmenin yeni bir yolunu buldu. Bulu\u015fu i\u00e7in bir patent almak \u00fczere \u0130ngiltere’ye gitti ancak o s\u0131rada yasalar, kad\u0131nlar\u0131n bir m\u00fclkiyet edinme ve hatta patent gibi bir fikri m\u00fclkiyet hakk\u0131na sahip olamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu. Yasada bir mal\u0131n kad\u0131n\u0131n babas\u0131 veya kocas\u0131na ait oldu\u011fu yaz\u0131yordu. 1715’de Sybilla Masters’\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc i\u00e7in bir patent ald\u0131, ancak belgede kocas\u0131n\u0131n ad\u0131 Thomas yaz\u0131yordu.<\/p>\n

Bu t\u00fcr yanl\u0131\u015f m\u00fclkiyet yasalar\u0131, bir\u00e7ok kad\u0131n\u0131n y\u00fczlerce y\u0131l \u00f6nce bulu\u015flar\u0131 i\u00e7in patent almas\u0131n\u0131 engelledi. Kad\u0131nlar\u0131n dahiyane bir fikri ger\u00e7ek bir \u00fcr\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmelerine yard\u0131mc\u0131 olacak teknik e\u011fitim almalar\u0131 da \u00e7ok zordu. Bir\u00e7ok kad\u0131n fikrini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in erkeklerden yard\u0131m istedi\u011finde \u00f6nyarg\u0131 ve alay ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Baz\u0131 kad\u0131nlar, evlerinde hayat\u0131 kolayla\u015ft\u0131racak icatlar yapmas\u0131na ra\u011fmen, icatlar\u0131 ile dalga ge\u00e7ilece\u011fi, ciddiye al\u0131nmayaca\u011f\u0131 veya \u00f6vg\u00fcye lay\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 korkusuyla a\u00e7\u0131klayamad\u0131lar.<\/p>\n

Mary Kies kendi ad\u0131yla patent hakk\u0131 alan ilk Amerikal\u0131 kad\u0131nd\u0131. 1809’da, \u015fapkalarda kullan\u0131lan has\u0131r \u00f6rme y\u00f6ntemi geli\u015ftirdi. \u015eapka New England i\u00e7in ekonomik bir de\u011fer haline geldi. \u00dczerinde ad\u0131 olan Patent belgesini alan Kies, di\u011fer kad\u0131n mucitlere fikirleri i\u00e7in patent alma yolunu a\u00e7t\u0131. Bu makalede, kad\u0131nlar taraf\u0131ndan icat edilen \u015feyleri inceleyece\u011fiz.<\/p>\n

Tabitha Babbitt –\u00a0<\/strong>Daire Testere<\/h3>\n

\"Tabitha-Babbitt-daire-testere\"<\/p>\n

18. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda, 1736 y\u0131l\u0131nda Shakers (Sallanan \u0130nsanlar<\/i>) olarak bilinen bir dini mezhep ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Shakers mezhebine mensup olanlar, toplumsal ya\u015famda ve \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131nda\u00a0cinsiyetler aras\u0131nda\u00a0e\u015fitlik oldu\u011funa inan\u0131yorlard\u0131. Tabitha Babbitt<\/strong> Massachusetts’teki Shakers toplulu\u011funda ya\u015fad\u0131 ve dokumac\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. 1810’da karde\u015flerinin a\u011fa\u00e7 keserken katlanmak zorunda olduklar\u0131 y\u00fck\u00fc hafifletmek i\u00e7in bir yol buldu. Adamlar, testereyi ileri geri \u00e7ekerek a\u011fa\u00e7 kesiyorlard\u0131. Testere her iki y\u00f6nde de \u00e7ekilmesine ra\u011fmen, yaln\u0131zca \u00f6ne do\u011fru \u00e7ekildi\u011finde a\u011fac\u0131 keser; d\u00f6n\u00fc\u015f vuru\u015fu bir i\u015fe yaramaz. Babbitt’e g\u00f6re enerji bo\u015fa harcan\u0131yordu. Bu y\u00fczden kesim at\u00f6lyelerinde kullan\u0131lmak \u00fczere dairesel testerenin bir prototipini haz\u0131rlad\u0131. E\u011firme tekerle\u011fine dairesel bir b\u0131\u00e7ak takt\u0131, b\u00f6ylece testerenin her d\u00f6n\u00fc\u015f hareketi sonu\u00e7 veriyordu. Shakers mezhep kurallar\u0131, d\u0131\u015far\u0131ya a\u00e7\u0131lmay\u0131 uygun g\u00f6rm\u00fcyordu. Bu y\u00fczden Babbitt, yapt\u0131\u011f\u0131 dairesel testere icad\u0131 i\u00e7in patent ba\u015fvurusunda bulunmad\u0131.<\/p>\n

Ruth Wakefield – \u00c7ikolata Par\u00e7ac\u0131kl\u0131 Kurabiye<\/h3>\n

\"Ruth-Wakefield\"<\/p>\n

Hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki \u00e7ok de\u011ferli yemek tarifleri, mutfaktaki kazara geli\u015fen olaylar sonucu yeni bir bulu\u015fla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ancak bu tariflerin en kal\u0131c\u0131 ve en lezzetli \u00f6rneklerinden biri \u00c7ikolatal\u0131 Kurabiye oldu.<\/p>\n

Ruth Wakefield, kocas\u0131yla birlikte Boston d\u0131\u015f\u0131ndaki eski bir pansiyon sat\u0131n almadan \u00f6nce diyetisyen ve yemek \u00f6\u011fretmeni olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Geleneksel olarak, pansiyonlar yorgun gezginlerin, h\u0131zl\u0131ca bir\u015feyler yiyip atlar\u0131n\u0131 dinlendirdikleri yerlerdi. Wakefield ve kocas\u0131, pansiyonun yan\u0131nda bir restoran da \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorlard\u0131. 1930’da bir g\u00fcn Wakefield, konuklar\u0131 i\u00e7in Butter Drop Do kurabiyesi pi\u015firiyordu. Bu kurabiye, kakao ile pi\u015firiliyordu.\u00a0 Wakefield kakonun bitti\u011fini farkedince bir Nestle \u00e7ikolatay\u0131 par\u00e7alad\u0131. \u00c7ikolata par\u00e7alar\u0131n\u0131 yo\u011furdu\u011fu hamurun i\u00e7ine katt\u0131. Pi\u015firdi\u011finde ortaya \u00e7ikolata par\u00e7ac\u0131kl\u0131 kurabiye \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Nestle, bar \u00e7ikolata sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n Bayan Wakefield’in Massachusetts’deki yerinde artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark etti.\u00a0 Wakefield’in yerini ziyaret ederek gezginler aras\u0131nda h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u00fcnl\u00fc olan kurabiyelerle tan\u0131\u015ft\u0131lar. Wakefield’in \u00f6nerisiyle, \u00fcrettikleri \u00e7ikolatalar\u0131n\u0131n kolay k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak \u00e7izgileri eklediler.\u00a0Daha sonra 1939’da Nestle Nestle Toll House Real Semi-Sweet Chocolate Morsels adl\u0131 \u00fcr\u00fcn\u00fc satmaya ba\u015flad\u0131lar. Wakefield’in \u00e7ikolatal\u0131 kurabiye tarifi paketin arkas\u0131na bas\u0131ld\u0131; kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Ruth Wakefield, Nestle’den hayat\u0131 boyunca \u00fccretsiz \u00e7ikolata ald\u0131.<\/p>\n

Bette Nesmith Graham – Daksil\u00a0 (Liquid Paper)<\/strong><\/em><\/h3>\n

\"Bette-Nesmith-Graham\"<\/p>\n

Bette Nesmith Graham \u00e7ok iyi bir yaz\u0131c\u0131 de\u011fildi. Lise terk olmas\u0131 bile, Texas Bank and Trust y\u00f6netim kurulu ba\u015fkan\u0131n\u0131n sekreteri olmas\u0131na engel olmad\u0131. 1950’li y\u0131llard\u0131 ve insanlar elektrikli daktilo ile yeni tan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Sekreterler, yeni model daktilolarda kullan\u0131lan karbon \u015feridin hatalar\u0131 d\u00fczeltmeyi zorla\u015ft\u0131rmas\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck bile olsa yanl\u0131\u015fl\u0131k yapt\u0131klar\u0131 sayfalar\u0131n bir \u00e7o\u011funu yeniden yazmak zorunda kal\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

Bir g\u00fcn, Graham bankan\u0131n cam\u0131ndan kar\u015f\u0131da i\u015f\u00e7ilerin bir tatil ilan\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc boyad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc. Bir s\u00fcre onlar\u0131 izledi. Akl\u0131na, yazd\u0131klar\u0131 hatal\u0131 kelimeleri beyaza boyayarak kapatmak geldi. Blender’\u0131n\u0131 kullanarak su bazl\u0131 tempera boyas\u0131n\u0131, \u015firkette kullan\u0131lan ka\u011f\u0131tlar\u0131n rengi ile ayn\u0131 tonu buluncaya kadar boya ile kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131. Sonunda uygun rengi yakalad\u0131. G\u00fczel bir suluboya f\u0131r\u00e7as\u0131 kullanarak ka\u011f\u0131t \u00fczerindeki hatal\u0131 yerleri h\u0131zla d\u00fczeltti. K\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde, di\u011fer sekreterler, Graham’\u0131n mutfakta \u00fcretmeye devam etti\u011fi \u00fcr\u00fcn i\u00e7in s\u0131raya girdiler. Graham, “Mistake Out” dedi\u011fi \u015feyi yapmak ve di\u011ferlerine da\u011f\u0131tmak i\u00e7in \u00e7ok fazla zaman ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in i\u015finden at\u0131ld\u0131.\u00a0\u0130\u015fsiz kald\u0131ktan sonra, kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131 geli\u015ftirdi. Liquid Paper<\/strong> olarak \u00fcr\u00fcn\u00fcne yeni bir isim buldu ve\u00a0 1958’de patent ald\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Daktilolar ofisteki bilgisayarlar ile yer de\u011fi\u015ftirdi. Fakat hala insanlar daksil yada s\u0131v\u0131 ka\u011f\u0131t kullanmaya devam ediyorlar.<\/p>\n

Grace Murray Hopper – Derleyici ve COBOL Programlama Dili<\/h3>\n

\"Grace-Murray-Hopper\"<\/p>\n

Bilgisayarlardaki tarihsel ilerlemeler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde akla ilk olarak, Charles Babbage<\/a>, Alan Turing ve Bill Gates gibi insanlar\u0131 geliyor. Ancak bu isimlerin yan\u0131nda bir kad\u0131n T\u00fcmamiral Grace Murray Hopper, bilgisayar end\u00fcstrisindeki rol\u00fcnden dolay\u0131 \u00f6vg\u00fcy\u00fc fazlas\u0131yla hak ediyor. T\u00fcmamiral Hopper 1943’te orduya kat\u0131ld\u0131. Harvard \u00dcniversitesi’nde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, burada Birle\u015fik Devletler’deki ilk b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli bilgisayar olan IBM’in Harvard Mark I bilgisayar\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Harvard Mark I bilgisayar\u0131n\u0131 programlayan \u00fc\u00e7 ki\u015fiden biriydi ve onu takip edenlerin yolunu ayd\u0131nlatan bir el kitab\u0131 yazd\u0131. 1950’lerde, T\u00fcmamiral Hopper \u0130ngilizce komutlar\u0131n\u0131 bilgisayar koduna \u00e7eviren derleyiciyi icat etti. Bu ayg\u0131t, programc\u0131lar\u0131n daha kolay ve daha az hatayla kod olu\u015fturabilmesi anlam\u0131na geliyordu. Hopper’\u0131n ikinci derleyicisi Flow-Matic, piyasada bulunan ilk bilgisayarlar olan UNIVAC I ve II’yi programlamak i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131. T\u00fcmamiral Hopper, ilk bilgisayar programlama dillerinden Common Business-Oriented Language (COBOL) ‘un geli\u015fimini de denetledi. Hopper, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in pek \u00e7ok \u00f6d\u00fcl ald\u0131; bunlar aras\u0131nda, isminin bir Amerikan sava\u015f gemisine verilmesi de vard\u0131.<\/p>\n

Martha Coston – Renkli \u0130\u015faret Fi\u015fe\u011fi<\/h3>\n

\"Martha-Coston\"<\/p>\n

Martha Coston 1847’de e\u015fi \u00f6l\u00fcp dul kald\u0131\u011f\u0131nda sadece 21 ya\u015f\u0131ndayd\u0131. Bakmas\u0131 gereken d\u00f6rt \u00e7ocu\u011fu vard\u0131, ancak bunu nas\u0131l yapaca\u011f\u0131na ili\u015fkin hi\u00e7 bir fikri yoktu.\u00a0\u00d6len kocas\u0131n\u0131n defterlerine bakarken, Gemilerin gece ileti\u015fim kurmak i\u00e7in kullanabilece\u011fi bir i\u015faret sistemi i\u00e7in planlar buldu. Daha sonra Coston, sistemin test edilmesi i\u00e7in bir ka\u00e7 yere ba\u015fvurduysa da ba\u015far\u0131s\u0131z oldu.<\/p>\n

Coston azimliydi. Sonraki 10 y\u0131l boyunca kocas\u0131n\u0131n tasar\u0131m\u0131n\u0131 revize ederek renkli bir i\u015faret sistemi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bilim adamlar\u0131<\/a> ve askeri g\u00f6revlilerle isti\u015farelerde bulundu, ancak fi\u015fekleri daha parlak ve uzun s\u00fcreli parlamalar\u0131n\u0131 sa\u011flaman\u0131n yollar\u0131n\u0131 bulamad\u0131. Bir gece \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 bir havai fi\u015fek g\u00f6sterisi izlemeye g\u00f6t\u00fcrd\u00fc ve fi\u015fek sistemine bir miktar piroteknik uygulama fikri o zaman akl\u0131na geldi. \u0130\u015faret fi\u015fe\u011fi sistemi nihayet \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ve ABD Donanmas\u0131 haklar\u0131n\u0131 ondan sat\u0131n ald\u0131. Coston’un renkli fi\u015fek sistemi \u0130\u00e7 Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda yo\u011fun \u015fekilde kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Ne yaz\u0131k ki fi\u015fek sistemi Coston’un ailesine bakabilmesi i\u00e7in iyi bir yol olmad\u0131. Askeri belgelere g\u00f6re Coston, \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Deniz Kuvvetleri i\u00e7in maliyetini kendi cebinden kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 1.200.000 fi\u015fek \u00fcretti. 120 bin dolar bor\u00e7land\u0131. Sadece 15 bin dolar \u00f6deme alabildi. Coston, otobiyografisinde bir kad\u0131n oldu\u011fu i\u00e7in donanman\u0131n \u00f6deme yapmay\u0131 reddetti\u011fini yazd\u0131.<\/p>\n

Margaret Knight – Kare Tabanl\u0131 Ka\u011f\u0131t Torba (Kese Ka\u011f\u0131d\u0131)<\/h3>\n

\"Margaret-Knight\"<\/p>\n

Margaret Knight ka\u011f\u0131t torbay\u0131 icat etmedi, ancak ilk ka\u011f\u0131t torbalar\u0131 e\u015fyalar\u0131 ta\u015f\u0131mak i\u00e7in o kadar da i\u015fe yaram\u0131yordu. Daha \u00e7ok zarf gibiydiler, bu y\u00fczden bug\u00fcnk\u00fc marketlerde kulanman\u0131n imk\u00e2n\u0131 yoktu. Knight, ka\u011f\u0131t torbalar\u0131n kare bir tabana sahip olmas\u0131 gerekti\u011fini fark etti; a\u011f\u0131rl\u0131k bu \u015fekilde tabana yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, daha fazla \u015fey ta\u015f\u0131nabilirdi.<\/p>\n

1870’de kare \u015feklinde altl\u0131klar\u0131 kesip katlay\u0131p ka\u011f\u0131t torbalar\u0131n alt\u0131na yap\u0131\u015ft\u0131racak ah\u015faptan bir makine olu\u015fturdu. Patent ba\u015fvurusunda kullan\u0131lacak bir demir prototipi \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, tasar\u0131m\u0131n\u0131n birka\u00e7 ay \u00f6nce ah\u015fap makinesini g\u00f6ren Charles Annan adl\u0131 bir adam taraf\u0131ndan \u00e7al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 farketti. Annan’a kar\u015f\u0131 bir patent yasaklama davas\u0131 a\u00e7t\u0131. Annan, bir kad\u0131n\u0131n b\u00f6ylesine karma\u015f\u0131k bir makine geli\u015ftirebilmesinin imkans\u0131z oldu\u011funu iddia etti. Knight aksini ispatlamak i\u00e7in notlar\u0131n\u0131 ve eskizlerini kulland\u0131 ve 1871’de davay\u0131 kazanarak cihaz\u0131 i\u00e7in patent ald\u0131.<\/p>\n

Knight’un ilk patenti bu de\u011fildi. Knight 12 ya\u015f\u0131ndayken, yaralanmalar\u0131 engellemek i\u00e7in tehlike an\u0131nda otomatik olarak end\u00fcstriyel makinelerin durmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir durdurma hareketi cihaz\u0131 geli\u015ftirmi\u015fti. Hayat\u0131 boyunca Knight 20’den fazla icad\u0131 i\u00e7in patent ald\u0131.<\/p>\n

Josephine Cochrane – Bula\u015f\u0131k Makinesi<\/h3>\n

\"josephine-cochrane\"<\/p>\n

\u0130lk bula\u015f\u0131k makinesinin hayat\u0131n\u0131 \u00e7\u0131plak elle bula\u015f\u0131k y\u0131kamakla harcam\u0131\u015f birisi taraf\u0131ndan icat edildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz. Asl\u0131nda, ilk bula\u015f\u0131k makinesini icat eden ve patentini alan Josephine Cochrane, elle bula\u015f\u0131k y\u0131kamak i\u00e7in neredeyse hi\u00e7 zaman harcamad\u0131. Onun icat fikrinin arakas\u0131nda ak\u015fam yeme\u011finden sonra hizmetk\u00e2rlar\u0131n\u0131n s\u00fcsl\u00fc yadig\u00e2r porselen \u00e7inilerinden birini k\u0131rmas\u0131 \u00fczerine ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131.<\/p>\n

Cochrane e\u011flendirmeyi seven sosyal bir ki\u015fiydi, ancak kocas\u0131 1883’te \u00f6ld\u00fckten sonra b\u00fcy\u00fck bir bor\u00e7la ba\u015fba\u015fa kald\u0131. \u00c7ok sevdi\u011fi porselen \u00e7inilerini\u00a0 satmaktansa, d\u00fczg\u00fcn y\u0131kayacak bir makine yapmaya odakland\u0131. Makinas\u0131, tel rafl\u0131, tabaklara uygulanan g\u00fc\u00e7l\u00fc su bas\u0131nc\u0131na dayan\u0131yordu. 1886’da bula\u015f\u0131k makinesi i\u00e7in bir patent ald\u0131. Cochrane, makinay\u0131 yapmas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc kadar zor olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u00a0s\u00f6yledi. Bir\u00e7ok evde makineyi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in gerekli olan s\u0131cak su \u0131s\u0131t\u0131c\u0131lar\u0131ndan yoktu. \u0130lk m\u00fc\u015fteriler sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fc olan bireysel kullan\u0131c\u0131lar oldu. Cochrane, b\u00fcy\u00fck oteller ve restoranlardan randevu istedi, bula\u015f\u0131k makinesinin birka\u00e7 d\u00fczine \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fi kolayca yapabildi\u011fini anlatarak satt\u0131. Bununla birlikte, daha \u00e7ok say\u0131da kad\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131na girdi\u011finde zamanla daha fazla hane halk\u0131 bula\u015f\u0131k makinesi sat\u0131n ald\u0131.<\/p>\n

Mary Anderson – Cam Silece\u011fi<\/h3>\n

\"Mary-Anderson\"<\/p>\n

20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda Mary Anderson ilk kez New York’a gitti. O zamanlar, bug\u00fcn turistlerin g\u00f6rd\u00fcklerinden \u00e7ok daha farkl\u0131 bir New York \u015fehri vard\u0131. Taksi korna \u00e7alm\u0131yor, \u00f6\u011fleden sonra trafikte binlerce araba yar\u0131\u015fm\u0131yordu. Arabalar hen\u00fcz Amerikan r\u00fcyas\u0131 haline gelmemi\u015fti. Anderson NewYork gezisini yaparken\u00a0olduk\u00e7a az say\u0131da araba g\u00f6rd\u00fc. Ancak Alabama’l\u0131 bu kad\u0131n her otomobil i\u00e7in standart haline gelen bir \u015fey icat etmek i\u00e7in karar\u0131n\u0131 \u00e7oktan vermi\u015ft.<\/p>\n

Seyahatinde, Anderson karla kapl\u0131 olan \u015fehirde tramvaya bindi. Yolda giderken bir araba s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00f6n cam\u0131ndaki kar\u0131 silmek i\u00e7in birka\u00e7 dakika bindi\u011fi tramvay\u0131 durdurmas\u0131 gerekti. O zamanlar, araban\u0131n cam\u0131ndan ya\u011fmur ve kar temizlemenin s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin u\u011fra\u015fmak zorunda olduklar\u0131 \u015feyler aras\u0131nda oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu. Eve d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde, Anderson, arac\u0131n i\u00e7indeki bir kola tutturulmu\u015f bir mil \u00fczerinde hareket eden bir silecek geli\u015ftirdi. S\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn cam\u0131 temizlemesi gerekti\u011finde kolu \u00e7ekiyor ve silecek camdan kar\u0131 ve ya\u011fmur suyunu siliyordu. Anderson, 1903 y\u0131l\u0131nda cihaz\u0131yla ilgili patenti ald\u0131. \u0130cad\u0131ndan ancak 10 y\u0131l sonra bir araba sahibi olabildi.<\/p>\n

Rachel Fuller Brown ve Elizabeth Lee Hazen – Nistatin<\/h3>\n

\"Rachel-Fuller-Brown-ve-Elizabeth-Lee-Hazen\"<\/p>\n

Rachel Fuller Brown ve Elizabeth Lee Hazen, uzak mesafe profesyonel i\u015f ili\u015fkisinin verimli sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fini kan\u0131tlad\u0131. Hem Brown hem de Hazen, 1940’larda New York Eyalet Sa\u011fl\u0131k Dairesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ancak Hazen, New York City’de, Brown da Albany’da bulunuyordu. Aralar\u0131ndaki kilometrelerce uzakl\u0131\u011fa ra\u011fmen, Brown ve Hazen, mantar ile m\u00fccadelede ba\u015far\u0131l\u0131 olan\u00a0ilk ilac\u0131n \u00fczerinde i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131lar.<\/p>\n

New York’ta, Hazen toprak numunelerini test ederek i\u00e7inde bulunan organizmalar\u0131n herhangi birinin mantarlara tepki g\u00f6sterip g\u00f6steremeyece\u011fini test etti. Aktivite olursa, Hazen, topra\u011f\u0131n numunesini Brown’a g\u00f6nderirdi. Brown, reaksiyona neden olan topraktaki maddeyi \u00e7\u0131karmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Brown aktif maddeyi bulduktan sonra sonu\u00e7lar\u0131 Hazen’e mektupla geri g\u00f6nderiyordu. Hazen bunu mantarlara kar\u015f\u0131 tekrar kontrol ediyordu. Organizma mantarlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fcyse toksisite a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendiriliyordu. Numunelerin \u00e7o\u011fu insan kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in \u00e7ok zehirli oldu\u011funu kan\u0131tlad\u0131, ancak nihayet Brown ve Hazen, 1950’de etkili bir mantar \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc ila\u00e7 yapmay\u0131 ba\u015fard\u0131. New York State’den esinlenerek ilac\u0131 Nystatin olarak adland\u0131rd\u0131lar. \u00c7e\u015fitli ticari isimler alt\u0131nda sat\u0131lan ila\u00e7, cilt, vajina ve ba\u011f\u0131rsak sistemini etkileyen mantar enfeksiyonlar\u0131n\u0131 tedavi etmekte kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca ila\u00e7 Hollanda karaa\u011fa\u00e7 hastal\u0131\u011f\u0131 bula\u015fan a\u011fa\u00e7larda ve k\u00fcften etkilenen tablolarda da kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Stephanie Kwolek – Kevlar (\u00c7elik Yelek)<\/h3>\n

\"Stephanie-Kwolek\"<\/p>\n

Stephanie Kwolek t\u0131p fak\u00fcltesine gitmek i\u00e7in yeterli paray\u0131 biriktirebilmek i\u00e7in 1946 y\u0131l\u0131nda DuPont’ta g\u00f6reve ba\u015flad\u0131. Amac\u0131 yeterli miktarda paray\u0131 biriktirdi\u011finde i\u015fi b\u0131rakmakt\u0131. 18 y\u0131l sonra 1964’te polimerleri ekstra g\u00fc\u00e7l\u00fc sentetik liflere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmenin yollar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131rken h\u00e2l\u00e2 orada \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.<\/p>\n

Kwolek, \u00e7ubuk benzeri hepsi bir y\u00f6nde dizilmi\u015f polimer molek\u00fcllerin \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.\u00a0Kundakl\u0131 demetleri olu\u015fturan molek\u00fcllere k\u0131yasla, Kwolek, bu polimerlerin test edilebilecek bir \u00e7\u00f6z\u00fcme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi \u00e7ok zor olsa da, \u00fcniform \u00e7izgilerin malzemeyi daha g\u00fc\u00e7l\u00fc hale getirece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Nihayet \u00e7ubuk benzeri molek\u00fcller ile b\u00f6yle bir \u00e7\u00f6z\u00fcm haz\u0131rlad\u0131, ancak \u015fimdiye kadar yapm\u0131\u015f oldu\u011fu di\u011fer t\u00fcm molek\u00fcler \u00e7\u00f6z\u00fcmlerden farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. Bir sonraki ad\u0131m, lifleri \u00fcretecek bir makine olan spinneret ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmakt\u0131. Spinneret operat\u00f6r\u00fc, daha \u00f6ncekilerden farkl\u0131 olan bu liflerin makineyi bozaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in Kwolek’\u00fcn makineyi kullanmas\u0131na izin vermedi.<\/p>\n

Kwolek inat etti ve sonunda makineyi kullanarak, ince ince dokuyarak \u00e7elikten daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir elyaf elde etti. Bu malzemeye Kevlar ad\u0131 verildi. Kevlar kur\u015fun ge\u00e7irmez yelek yapmakta kullan\u0131l\u0131r, bu y\u00fczden Kwolek t\u0131p fak\u00fcltesine gidemese de, icad\u0131 ile \u00e7ok say\u0131da hayat kurtarm\u0131\u015ft\u0131r. Kevlar ayr\u0131ca kayaklar, radyal lastikler, fren balatalar\u0131, asma k\u00f6pr\u00fc kablolar\u0131, kasklar ve y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f ve kamp g\u00fcvenlik malzemelerinin \u00fcretimi i\u00e7in de kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

20. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda, t\u00fcm patentlerin sadece y\u00fczde 10’u kad\u0131n mucitlere verildi. Son birka\u00e7 y\u00fczy\u0131l\u0131n en \u00fcnl\u00fc bulu\u015flar\u0131n\u0131n bir listesini derlendi\u011finde, bu \u00f6\u011felerin yarat\u0131c\u0131lar\u0131 olarak az say\u0131da kad\u0131n ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Bu,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9768,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2369],"tags":[],"class_list":["post-9741","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mucitler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9741"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9741"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9741\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12020,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9741\/revisions\/12020"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9768"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9741"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9741"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9741"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}