Sir Isaac Newton<\/strong>, 25 Aral\u0131k 1642 – 20 Mart 1727,\u00a0 \u0130ngiliz matematik\u00e7i, astronom, teolog, yazar ve fizik\u00e7idir (kendi zaman\u0131nda “do\u011fa filozofu” olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r). T\u00fcm zamanlar\u0131n en etkili bilim adamlar\u0131ndan biri olarak kabul edilmektedir ve bilimsel devrimin \u00f6nemli bir fig\u00fcr\u00fc haline gelmi\u015ftir. \u0130lk olarak 1687’de yay\u0131nlanan Philosophi\u00e6 Naturalis Principia Mathematica (“Do\u011fal Felsefenin Matematik Prensipleri”) adl\u0131 kitab\u0131 klasik mekani\u011fin temellerini atm\u0131\u015ft\u0131r. Newton ayr\u0131ca optik bilimine \u00f6nc\u00fc katk\u0131lar yapm\u0131\u015ft\u0131r. \u00a0Gottfried Wilhelm Leibniz ile birlikte Sonsuz k\u00fc\u00e7\u00fckler,\u00a0Kalk\u00fcl\u00fcs hesaplamalar\u0131n\u0131n babas\u0131 olarak an\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n Newton’un, hareket kanunlar\u0131 ve evrensel \u00e7ekim g\u00fcc\u00fc yasas\u0131 form\u00fclleri, kendinden sonraki \u00fc\u00e7 y\u00fczy\u0131l boyunca bilim adamlar\u0131n\u0131n<\/a> fiziki evreni anlamalar\u0131na yard\u0131m etmi\u015f ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmi\u015ftir.<\/p>\n Newton’un \u00e7ekim yasas\u0131 ile ilgili matematiksel a\u00e7\u0131klamalar\u0131 Keperler’in gezegenlerin hareket yasas\u0131n\u0131n ge\u00e7erlili\u011fi hakk\u0131ndaki son \u015f\u00fcpheleri ortadan kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Kuyruklu y\u0131ld\u0131zlar\u0131n y\u00f6r\u00fcngelerini, gelgitleri, ekinokslar\u0131n d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc ve di\u011fer do\u011fal fenomenleri hesaplayarak G\u00fcne\u015f Sistemi’nin helyosentrik modelini ve d\u00fcnyada \u00e7evresinde dola\u015fan g\u00f6ksel cisimlerin ayn\u0131 prensiplerle hareket etti\u011fini ispatlad\u0131. Newton’un, D\u00fcnya’n\u0131n e\u011fik k\u00fcre bi\u00e7iminde oldu\u011fu teorik tahmini, daha sonra Maupertuis, La Condamine ve di\u011ferlerinin jeodezik \u00f6l\u00e7\u00fcmleri ile do\u011frulanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece K\u0131ta Avrupas\u0131 bilim insanlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu, Newton mekani\u011finin Descartes’\u0131n \u00f6nceki sisteminden \u00fcst\u00fcn oldu\u011funa ikna olmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n Newton, ilk pratik teleskopu icat etmi\u015ftir. Ayr\u0131ca bir prizman\u0131n beyaz \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr spektrumun renklerine indirgeyerek yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlem \u00fczerine sofistike bir renk teorisi geli\u015ftirdi. Newton’un \u0131\u015f\u0131kla ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 toplanarak 1704’te Opticks adl\u0131 kitab\u0131 yay\u0131mland\u0131. Ampirik bir so\u011futma yasas\u0131n\u0131 form\u00fcle etti. Ses h\u0131z\u0131n\u0131n ilk teorik hesaplamas\u0131n\u0131 yapt\u0131 ve Newtoncu ak\u0131\u015f kavram\u0131n\u0131 ba\u015flatt\u0131.<\/p>\n Newton, Matematik biliminde Kalk\u00fcl\u00fcs \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ek olarak, g\u00fc\u00e7 serilerinin incelenmesine katk\u0131da bulundu. Binom teoremini tamsay\u0131 olmayan \u00fcsler i\u00e7in genelle\u015ftirdi. Bir fonksiyonun k\u00f6klerini yakla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bir y\u00f6ntem geli\u015ftirdi ve k\u00fcbik d\u00fczlem e\u011frilerinin \u00e7o\u011funu s\u0131n\u0131fland\u0131rd\u0131.<\/p>\n Newton,Cambridge \u00dcniversitesi’nde Lucasian Matematik Profes\u00f6r\u00fc olan ikinci ki\u015fiydi.\u00a0Newton; Baba, O\u011ful ve Kutsal Ruh \u00dc\u00e7l\u00fc Doktrinini ve \u0130ngiltere Kilisesi’nden kutsal emirler almay\u0131 reddeden dindar ama al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir Hristiyand\u0131. Matematik bilimleri konusundaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, Newton zaman\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu simya ve \u0130ncille ilgili kronolojiye ay\u0131r\u0131yordu. Bu alandaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu yay\u0131nlayamadan \u00f6ld\u00fc. Politika ve \u015fahsen Whig partisine ba\u011fl\u0131 olan Newton, 1689-90 ve 1701-02 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Cambridge \u00dcniversitesi i\u00e7in iki k\u0131sa s\u00fcreli\u011fine Parlamento \u00dcyesi olarak g\u00f6rev yapt\u0131. 1705’te Krali\u00e7e Anne taraf\u0131ndan \u015f\u00f6valye ilan edildi. Hayat\u0131n\u0131n son otuz y\u0131l\u0131nda Kraliyet Darphanesi M\u00fcd\u00fcr\u00fc (1696-1700),\u00a0 Master (1700-1727) ve Londra Kraliyet Cemiyeti (Royal Society) Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revlerinde bulundu (1703-1727).<\/p>\n Isaac Newton, 25 Aral\u0131k 1642, \u0130ngiltere’nin Lincolnshire \u015fehrinde Woolsthorpe Manor k\u00f6y\u00fcnde do\u011fdu. Kendisine, o do\u011fmadan \u00fc\u00e7 ay \u00f6nce \u00f6len babas\u0131 Isaac Newton’\u0131n ad\u0131 verildi. Erken do\u011fan Newton k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ocuktu; Annesi Hannah Ayscough, do\u011fdu\u011funda bir teneke kupa i\u00e7ine s\u0131\u011fabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. Newton \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131ndayken annesi yeniden evlendi ve yeni kocas\u0131 Reverend Barnabas Smith ile birlikte ya\u015famaya ba\u015flad\u0131. O\u011flu, anneannesi Margery Ayscough’\u0131n yan\u0131nda kald\u0131. Gen\u00e7 Isaac \u00fcvey babas\u0131n\u0131 hi\u00e7 sevmedi ve\u00a0onunla evlendi\u011fi i\u00e7in annesine kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131k besledi. Newton’un annesinin ikinci evlili\u011finden \u00fc\u00e7 \u00e7ocu\u011fu oldu.<\/p>\n Yakla\u015f\u0131k 12 ya\u015f\u0131ndan 17 ya\u015f\u0131na kadar Newton, Latince ve Yunanca \u00f6\u011frendi\u011fi ve ona matematik temelini kazand\u0131ran Grantham’\u0131n Kral Okulu’nda e\u011fitim ald\u0131. Annesi ikinci kez dul kal\u0131nca, onu Woolsthorpe-Colsterworth’de bir \u00e7ift\u00e7i olmas\u0131 i\u00e7in Ekim 1659’da okuldan ald\u0131. Newton tarla i\u015flerinden nefret ederdi. Kral Okulu’nda \u00f6\u011fretmeni olan Henry Stokes, annesini okula geri g\u00f6ndermeye ikna edince e\u011fitimini tamamlayabildi. Okulda g\u00fcne\u015f saati ve yel de\u011firmeni modellemeleri yaparak farkl\u0131 bir \u00f6\u011frenci oldu\u011funu kan\u0131tlad\u0131. Derslerinde \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131yd\u0131 ve her zaman \u00fcst s\u0131ralarda yer alan \u00f6\u011frenci oldu.<\/p>\n Haziran 1661’de Cambridge’de Trinity College’a, orada daha \u00f6nce okumu\u015f olan amcas\u0131 Rev William Ayscough’un tavsiyesi \u00fczerine kabul edildi. 1664’te burs kazanana kadar u\u015fakl\u0131k yaparak para kazand\u0131. Burs kazanmas\u0131 Master derecesini alabilmesi i\u00e7in ona d\u00f6rt y\u0131l daha garanti verdi. O tarihte, kolej e\u011fitimi Aristoteles’in \u00f6\u011fretilerini temel al\u0131yordu. Newton, Aristo<\/a>‘nun \u00f6\u011fretilerinin yan\u0131nda Descartes gibi modern filozoflar, Galileo ve Thomas Street gibi g\u00f6kbilimciler ve Kepler’in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 da \u00f6\u011frendi. Mekanik felsefeyle ilgili “Quaestiones” i yazd\u0131. 1665 y\u0131l\u0131nda, sonraki geli\u015ftirmeleriyle kalk\u00fcl\u00fcse d\u00f6n\u00fc\u015fen genelle\u015ftirilmi\u015f binom teoremini ke\u015ffetti. Newton, A\u011fustos 1665’de BA derecesini almas\u0131ndan k\u0131sa s\u00fcre sonra, B\u00fcy\u00fck Londra Vebas\u0131’na, kar\u015f\u0131 bir \u00f6nlem olarak \u00fcniversite ge\u00e7ici olarak kapand\u0131. Sonraki iki y\u0131l boyunca Newton’un Woolsthorpe’deki evinde yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel \u00e7al\u0131\u015fmalarla, kalk\u00fcl\u00fcs, optik ve yer\u00e7ekimi kanunu hakk\u0131ndaki teorilerini geli\u015ftirdi.<\/p>\n Nisan 1667’de Cambridge’e d\u00f6nd\u00fc ve Ekim ay\u0131nda Trinity’nin bir \u00fcyesi olarak se\u00e7ildi.<\/p>\n \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131, Trinity’nin ba\u015f\u0131nda olan Lucasian Profes\u00f6r\u00fc Isaac Barrow’u \u00e7ok etkiledi. 1669’da Newton, MA’s\u0131n\u0131 almas\u0131ndan sadece bir y\u0131l sonra onun yerine ge\u00e7ti. 1672’de Kraliyet Cemiyeti (FRS) \u00dcyesi olarak se\u00e7ildi.<\/p>\n Newton, Leibniz’le kalk\u00fcl\u00fcs’\u00fcn geli\u015fimi konusunda \u00e7eki\u015fmeleri ya\u015fad\u0131. \u00c7o\u011fu modern tarih\u00e7i, Newton ve Leibniz’in \u00e7ok farkl\u0131 g\u00f6sterimlerle olsa da her ikisinin ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak Kalk\u00fcl\u00fcs\u00fc geli\u015ftirdi\u011fine inanmaktad\u0131r.<\/p>\n Baz\u0131 tarih\u00e7iler taraf\u0131ndan ise, Newton’un 1693 y\u0131l\u0131na kadar Kalk\u00fcl\u00fcs konususnda neredeyse hi\u00e7bir \u015fey yay\u0131nlamad\u0131\u011f\u0131 ve 1704 y\u0131l\u0131na kadar tam bir hesaplama yapmad\u0131\u011f\u0131, buna kar\u015f\u0131l\u0131k Leibniz’in y\u00f6ntemlerinin tam metnini 1684 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. (Leibniz’in notasyonu ve “Diferansiyel Y\u00f6ntem”i, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde K\u0131ta\u00a0 Avrupas\u0131ndaki \u200b\u200bmatematik\u00e7iler ve 1820’den sonra da \u0130ngiliz matematik\u00e7ileri taraf\u0131ndan benimsenmi\u015ftir.)<\/p>\n Fakat bu teori, 1687’de yay\u0131nlanan Principia’n\u0131n 1. Kitab\u0131’n\u0131nda ve\u00a0 1684’te Gyrum’daki De Motu corporum (“Y\u00f6r\u00fcngedeki cisimlerin hareketi \u00fczerine”) gibi \u00f6nc\u00fcl el yazmalar\u0131nda yer alan kalk\u00fcl\u00fcs kapsamlar\u0131n\u0131 dikkate almam\u0131\u015ft\u0131r. Principia, kalk\u00fcl\u00fcs dilinde ya da Newton’un (daha sonra) ‘nokta’ g\u00f6sterimi yazacak \u015fekilde yaz\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmada, kalk\u00fcl\u00fcs daha \u00e7ok geometri formunda kaybolan k\u00fc\u00e7\u00fck miktarlar\u0131n oranlar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 de\u011ferleri hesplamak i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Principia’n\u0131n i\u00e7inde Newton, bunu “ilk ve son oranlar metodu” ad\u0131 alt\u0131nda g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n Newton tart\u0131\u015fmalar ve ele\u015ftirilerinden \u00e7ekindi\u011fi i\u00e7in kalk\u00fcl\u00fcs hesaplar\u0131n\u0131 yay\u0131nlamaya konususnda isteksiz oldu\u011funu \u0130svi\u00e7reli matematik\u00e7i Nicolas Fatio de Duillier’e anlatt\u0131. 1691’de Duillier, Newton’un Principia’s\u0131n\u0131n yeni bir versiyonunu yazmaya ba\u015flad\u0131 ve Leibniz’e bu kitapla ile kar\u015f\u0131l\u0131k vermeyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. 1693’te Duillier ile Newton aras\u0131ndaki arkada\u015fl\u0131k bozuldu ve kitap asla tamamlanamad\u0131.<\/p>\n 1699’dan ba\u015flayarak Newton’un \u00fcyesi oldu\u011fu Kraliyet Cemiyetinin di\u011fer \u00fcyeleri Leibniz’i intihal (Eser H\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131) yapmakla su\u00e7lad\u0131. 1711’de Kraliyet Cemiyeti’nin yapt\u0131\u011f\u0131 bir a\u00e7\u0131klama ile Kalk\u00fcl\u00fcs\u00fcn ger\u00e7ek ke\u015ffedicisinin Newton oldu\u011funu ve Leibniz’in sahtekar oldu\u011funu\u00a0ilan etti. Bundan sonra \u00e7at\u0131\u015fma daha da b\u00fcy\u00fcd\u00fc. B\u00f6ylece Newton ve Leibniz aras\u0131nda, Leibniz’in 1716’da \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar s\u00fcren ve hayatlar\u0131n\u0131 g\u00f6lgeleyen ac\u0131 tart\u0131\u015fmalar ba\u015flad\u0131.<\/p>\n Newton genellikle herhangi bir \u00fcs i\u00e7in ge\u00e7erli olan genelle\u015ftirilmi\u015f binom teoremi ile an\u0131lmaktad\u0131r. Newton; Newton \u00d6zde\u015fli\u011fi, Newton Metodu, k\u00fcbik d\u00fczlem e\u011frilerinin (iki de\u011fi\u015fkenli \u00fc\u00e7 dereceli polinomlar) s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ke\u015ffetti.\u00a0Sonlu farklar teorisine \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flad\u0131. Kesir endeksleri kullanan ilk ki\u015fi oldu. Diyofantus denklemine \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmek i\u00e7in koordinat geometrisini kulland\u0131. Harmonik serilerin k\u0131smi toplamlar\u0131n\u0131 logaritmalara<\/a> (Leonhard Euler<\/a>‘in toplam form\u00fcl\u00fcn\u00fcn \u00f6nc\u00fcl\u00fc) g\u00f6re yakla\u015f\u0131k olarak hesaplad\u0131. G\u00fc\u00e7 serilerini s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 bir \u015fekilde kulland\u0131 ve g\u00fc\u00e7 serilerine tekrar de\u011finen ilk ki\u015fi oldu. Newton’un sonsuz serisi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, Simon Stevin’in ondal\u0131klar\u0131ndan esinlenmi\u015ftir.<\/p>\n 1667’de Newton MA’y\u0131 kazand\u0131 ve 1667’de “College of the Holy and Undivided Trinity” ye yeniden se\u00e7ildi. “Teolojiyi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131n merkezi olarak ayarlayaca\u011f\u0131m ve bu t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc zaman (7 y\u0131l) geldi\u011finde kutsal emir sayacak ve \u00fcniversiteden istifa edece\u011fim” \u015feklinde yemin etti. Bu noktaya kadar din konusunda fazla d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015fti ve \u0130ngiltere Kilisesi’nin temelini olu\u015fturan otuz dokuz makalelik doktrini iki kez imzalam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Barrow’un tavsiyesi \u00fczerine 1669’da Lucasian Mathematics Profes\u00f6r\u00fc olarak atand\u0131. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda, Cambridge veya Oxford’daki herhangi bir \u00f6\u00fcretim g\u00f6revlisi kutsal emir almak ve bir Anglikan rahibin emrine girmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcyd\u00fc. Lucasian profes\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131, sahibinin kilisede aktif olmamas\u0131n\u0131 (muhtemelen bilim i\u00e7in daha fazla zamana sahip olmak i\u00e7in) gerektiriyordu. Newton, bunun kendisinin yerine getirilmesi gereklili\u011finden muaf tutulmas\u0131 gerekti\u011fini ve izin verilmesi gereken Charles II’nin bu arg\u00fcman\u0131 kabul etti\u011fini savundu. B\u00f6ylece Newton’un dini g\u00f6r\u00fc\u015fleri ile Anglikan ortodokslu\u011fu aras\u0131nda bir \u00e7at\u0131\u015fma \u00f6nlenmi\u015f oldu.<\/p>\n Barrow’un tavsiyesi \u00fczerine 1669’da Lucasian Mathematics Profes\u00f6r\u00fc olarak atand\u0131. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda, Cambridge veya Oxford’daki bir \u00fcniversitedeki herhangi bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 kutsal emir almak ve bir Anglikan rahibin rahibine girmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Bununla birlikte, Lucas profes\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131 kilisede aktif olarak g\u00f6revler almas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7iyordu. Newton, bilim ad\u0131na daha fazla zamana sahip olmak i\u00e7in kendisinin kilisede yerine getirmesi gereken g\u00f6revlerden muaf tutulmas\u0131 ve izin verilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi. \u0130ngiltere, \u0130sko\u00e7ya ve \u0130rlanda kral\u0131 Charles II’nin bu Newtonun arg\u00fcman\u0131n\u0131 kabul etti. B\u00f6ylece Newton’un dini g\u00f6r\u00fc\u015fleri ile Anglikan ortodokslu\u011fu aras\u0131nda bir \u00e7at\u0131\u015fma \u00f6nlenmi\u015f oldu.<\/p>\n Newton, 1666’da, prizman\u0131n farkl\u0131 renkleri farkl\u0131 a\u00e7\u0131larla k\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemledi. Bu, renklerin \u0131\u015f\u0131\u011fa has bir \u00f6zellik oldu\u011fu sonucuna vard\u0131. B\u00f6ylece \u00f6nceki y\u0131llarda tart\u0131\u015f\u0131lan bir noktay\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturmu\u015f oldu.<\/p>\n 1670’den 1672’ye kadar Newton optik \u00fczerine dersler verdi. Bu d\u00f6nemde, bir prizma taraf\u0131ndan \u00fcretilen \u00e7ok renkli spektrumun bir lens ve bir ikinci prizma ile beyaz \u0131\u015f\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilece\u011fini g\u00f6steren \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131. Modern bilim, Newton’un beyaz \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n yeniden sentezinin ve yeniden sentezlenmesinin, par\u00e7ac\u0131k simyas\u0131na bor\u00e7lu oldu\u011funu ortaya koydu.\u00a0Renklerin, kendileri renk \u00fcreten nesneler yerine, zaten renkli \u0131\u015f\u0131kla etkile\u015fime giren nesnelerin sonucu oldu\u011funu g\u00f6zlemledi. Bu, Newton’un renk teorisi olarak bilinir.<\/p>\n Bu \u00e7al\u0131\u015fmadan, herhangi bir k\u0131r\u0131lma teleskopunun lensinin, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n renk sapmalar\u0131 nedeniyle zarar g\u00f6rece\u011fi sonucuna vard\u0131. Konseptin bir kan\u0131t\u0131 olarak, bu sorunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in mercek yerine yans\u0131t\u0131c\u0131 aynalar kullanarak bir teleskop in\u015fa etti.\u00a0 G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Newton teleskobu olarak bilinen ilk fonksiyonel yans\u0131t\u0131c\u0131 teleskop tasar\u0131m\u0131d\u0131r. 1668 sonlar\u0131nda, bu ilk yans\u0131tan teleskopu \u00fcretmeyi ba\u015fard\u0131. Yakla\u015f\u0131k sekiz in\u00e7 uzunlu\u011fundayd\u0131.\u00a0Daha net ve daha b\u00fcy\u00fck g\u00f6r\u00fcnt\u00fc veriyordu. 1671’de, Kraliyet Cemiyeti’ne yans\u0131tma teleskopunu g\u00f6sterdi. Onlar\u0131n ilgisi, daha sonra Opticks<\/strong> adl\u0131 eseri haline getirdi\u011fi Of Colors<\/strong>\u00a0adl\u0131 notalar\u0131n\u0131 yay\u0131nlamaya te\u015fvik etti. Robert Hooke Newton’un fikirlerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131 ele\u015ftirdi\u011finde, Newton o kadar rahats\u0131z oldu ki, halka a\u00e7\u0131k tart\u0131\u015fmadan \u00e7ekildi.<\/p>\n 1704’te Newton, Optik’ler eserini yay\u0131mlad\u0131 ve burada kendi \u0131\u015f\u0131k teorisini a\u00e7\u0131klad\u0131. I\u015f\u0131\u011f\u0131n son derece ince par\u00e7ac\u0131klardan olu\u015ftu\u011funu, s\u0131radan maddenin daha b\u00fcy\u00fck par\u00e7ac\u0131klardan olu\u015ftu\u011funu ve simyasal bir d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye tabi oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131. Newton, ayn\u0131 zamanda, bir cam k\u00fcresi kullanarak s\u00fcrt\u00fcnmeli elektrostatik jenarat\u00f6r\u00fcn ilkel bir formunu olu\u015fturdu.<\/p>\n “Newton, prizmalar ve ayarlanabilir lazerlere ait optikler” ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir makalede, Newton’un Opticks adl\u0131 kitab\u0131nda bir prizmay\u0131 bir kiri\u015f geni\u015fletici olarak kullanan bir diyagram\u0131 ilk kez g\u00f6sterdi\u011fi belirtildi. Ayn\u0131 kitapta, diyagramlar vas\u0131tas\u0131yla \u00e7oklu prizma dizilerinin kullan\u0131m\u0131n\u0131 tan\u0131mlad\u0131. Newton’un \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan yakla\u015f\u0131k 278 y\u0131l sonra, \u00e7ok-prizma \u0131\u015f\u0131n\u0131 geni\u015fleticiler, dar-\u00e7izgi geni\u015fli\u011fi ayarlanabilir lazerler geli\u015ftirmenin merkezinde yer ald\u0131. Ayr\u0131ca, bu prizmatik kiri\u015f geni\u015fleticilerinin kullan\u0131lmas\u0131, \u00e7oklu prizma da\u011f\u0131l\u0131m teorisine yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n Newton’dan sonra \u00e7ok \u015fey de\u011fi\u015fti. Young ve Fresnel, Newton’un par\u00e7ac\u0131k teorisini Huygens’in dalga teorisiyle birle\u015ftirerek, rengin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n dalga boyunun g\u00f6r\u00fclebilen k\u0131sm\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Bilim, renk alg\u0131s\u0131 ile matematiksel optik aras\u0131ndaki fark\u0131 zamanla kavramaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n 1679’da Newton, yer\u00e7ekimini g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak mekanik,\u00a0Gezegen hareketinin Kepler kanunlar\u0131na atfen gezegenlerin y\u00f6r\u00fcngelerindeki etkisi\u00a0 \u00fczerine olan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na d\u00f6nd\u00fc.\u00a0John Flamsteed ile yaz\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 1680-1681 k\u0131\u015f\u0131nda bir kuyrukluy\u0131ld\u0131z\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 Newton’un astronomik konulardaki ilgisini yeniden canland\u0131rd\u0131.\u00a0Newton, gezegensel y\u00f6r\u00fcngelerin eliptik \u015feklinin, yar\u0131\u00e7ap vekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn karesi ile ters orant\u0131l\u0131 olan bir merkezcil kuvvetten kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren istap \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 (Newton’un evrensel \u00e7ekim yasas\u0131).<\/p>\n Newton, sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 Edmond Halley’e ve Aral\u0131k ay\u0131nda 1638’de Royal Society (Kraliyet Cemiyeti)’ne bildirdi.<\/p>\n Principia 5 Temmuz 1687’de Edmond Halley’in te\u015fvik ve mali yard\u0131m\u0131yla yay\u0131nland\u0131. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada Newton, \u00fc\u00e7 evrensel hareket yasas\u0131n\u0131 anlatt\u0131.\u00a0Yer\u00e7ekimi olarak bilinen ve evrensel \u00e7ekim kanununu tan\u0131mlayan efekt i\u00e7in Latince “gravitas” (a\u011f\u0131rl\u0131k) kelimesini kulland\u0131.<\/p>\n Ayn\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada Newton, ‘ilk ve son oranlar’\u0131 kullanarak geometriye dayanan bir analiz y\u00f6ntemi sundu, havadaki ses h\u0131z\u0131ndaki ilk analitik belirlemeyi (Boyle yasas\u0131na dayanarak) yapt\u0131.<\/p>\n Newton G\u00fcne\u015f Sistemi konusundaki helyosentrik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc biraz daha modern bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n Principia ile Newton uluslararas\u0131 alanda tan\u0131nmaya ba\u015flad\u0131. \u0130svi\u00e7re do\u011fumlu matematik\u00e7i Nicolas Fatio de Duillier de dahil olmak \u00fczere b\u00fcy\u00fck bir hayran kitlesi edindi.<\/p>\n Descartes, Newton’un matematik\u00e7i olmas\u0131 \u00fczerindeki en \u00f6nemli ki\u015fi oldu. Newton, d\u00fczlemde k\u00fcbik e\u011frileri s\u0131n\u0131fland\u0131rd\u0131. 78 k\u00fcbik t\u00fcrden 72’sini buldu. Ayr\u0131ca, onlar\u0131 farkl\u0131 denklemleri tatmin ederek d\u00f6rt tipe ay\u0131rd\u0131. 1717’de muhtemelen Newton’un yard\u0131m\u0131yla Stirling, her k\u00fcp\u00fcn bu d\u00f6rt t\u00fcre ait oldu\u011funu kan\u0131tlad\u0131. Newton ayr\u0131ca, d\u00f6rt t\u00fcr\u00fcn birinden d\u00fczlem izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ile elde edilebilece\u011fini iddia etti ve bu iddias\u0131n\u0131 1731’de kan\u0131tland\u0131.<\/p>\n 1690’l\u0131 y\u0131llarda, Newton \u0130ncil’in edebi ve simgesel yorumu ile ilgili birka\u00e7 dini b\u00f6l\u00fcm yazd\u0131.<\/p>\n Newton, 1689-90 ve 1701-2 y\u0131llar\u0131nda Cambridge \u00dcniversitesi ad\u0131na \u0130ngiltere Parlamentosu \u00fcyesiydi, ancak herhangi bir etki g\u00f6stermedi. Hatta oradaki g\u00f6revi i\u00e7in “tek yapt\u0131\u011f\u0131, odan\u0131n so\u011fuk oldu\u011fu hakk\u0131nda \u015fikayet etmek ve pencerenin kapat\u0131lmas\u0131n\u0131 istemekti”\u00a0 diye de\u011ferlendirmeler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Newton, 1696’da Kraliyet Darphane m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6revini \u00fcstlenmek \u00fczere Londra’ya ta\u015f\u0131nd\u0131.\u00a0Newton, belki de Thomas Neale’nin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan 1699’da Newton’un hayat\u0131n\u0131n son 30 y\u0131l\u0131 boyunca, etkili bir konumu nedeniyle, Darphane i\u00e7in en iyi bilinen usta oldu.\u00a01701’de Cambridge’deki g\u00f6revinden \u00e7ekildi ve d\u00f6viz de\u011fi\u015fim reformu yapt\u0131. Kalpazanlar\u0131 cezaland\u0131rd\u0131.<\/p>\n Newton, 1703’te Kraliyet Cemiyeti’nin Ba\u015fkan\u0131 ve Frans\u0131z Acad\u00e9mie des Sciences’\u0131n bir orta\u011f\u0131 oldu.<\/p>\n Nisan 1705’te, Krali\u00e7e Anne, Cambridge’deki Trinity College’a ziyareti s\u0131ras\u0131nda Newton’a \u015f\u00f6valyelik \u00fcnvan\u0131 verdi.\u00a0Sir Francis Bacon’dan sonra, Newton, \u015f\u00f6valyelik \u00fcnvan\u0131 kazanan ikinci bilim insan\u0131yd\u0131.<\/p>\n Newton, hayat\u0131n\u0131n sonuna do\u011fru, 1727’de \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar ye\u011feni Catherine Barton Conduitt ve kocas\u0131yla birlikte Winchester yak\u0131nlar\u0131ndaki Cranbury Park’ta ikamet etti.<\/p>\n Newton, 20 Mart 1727’de Londra’da uykusunda \u00f6ld\u00fc. Cenazesi Westminster Abbey’e g\u00f6m\u00fcld\u00fc. Bek\u00e2r bir adam olarak, son y\u0131llar\u0131nda servetinin \u00e7o\u011funu akrabalar\u0131na da\u011f\u0131tt\u0131. \u00c7al\u0131\u015fma notlar\u0131 John Conduitt ve Catherine Barton’a verildi. \u00d6l\u00fcm\u00fcnden sonra, Newton’un sa\u00e7lar\u0131 incelenmi\u015f ve muhtemelen onun simya \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan kaynaklanan c\u0131va i\u00e7erdi\u011fi tespit edilmi\u015ftir. C\u0131va zehirlenmesi, Newton’un ge\u00e7 d\u00f6nem hayat\u0131ndaki tuhafl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Isaac Newton hayat\u0131, bulu\u015flar\u0131, icatlar\u0131, eserleri,\u00a0kitaplar\u0131 ve neyi buldu Sir Isaac Newton, 25 Aral\u0131k 1642 – 20 Mart 1727,\u00a0 \u0130ngiliz matematik\u00e7i, astronom, teolog, yazar ve fizik\u00e7idir (kendi zaman\u0131nda “do\u011fa filozofu”…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9854,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3117],"tags":[],"class_list":["post-9808","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-insanlari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9808"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9808"}],"version-history":[{"count":22,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9808\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12009,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9808\/revisions\/12009"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9854"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9808"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9808"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ilkkimbuldu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9808"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Isaac Newton’un \u00c7ocuklu\u011fu<\/h3>\n
Isaac Newton’un Orta Ya\u015flar\u0131\u00a0 – Matematik \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131<\/h3>\n
Isaac Newton’un Optik \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 –\u00a0Teleskop \u0130cad\u0131<\/a><\/h3>\n
Isaac Newton’un Mekanik<\/a> ve Yer \u00c7ekimi<\/a> \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131<\/h3>\n
K\u00fcbiklerin s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131<\/h4>\n
Isaac Newton’un Ya\u015fl\u0131l\u0131k Y\u0131llar\u0131<\/h3>\n
Isaac Newton’un\u00a0\u00d6l\u00fcm\u00fc<\/h3>\n