Ekometre’yi kim buldu

Ses dalgalarının yardımıyla, okyanusların derinliklerini ölçmeye ve belirli derinliklerde neler bulunduğunu anlamaya yarayan ekometri yöntemine yönelik çalışmalara, 1912 yılında Titanik gemisinin bir buzdağına çarparak 1513 yolcusuyla birlikte sulara gömülmesinden sonra ilgi duyuldu.

İngiliz iklimbilimcisi L.F.Richardson, ses dalgalarının bir cisme çarparak geri dönmesi sistemine dayanan yankı metoduyla, derinliklerin taranması fikrini ortaya attı. ABD’li Profesör Reginald Fessenden, Birinci Dünya Savaşı’ndan önce ilk başarılı deneyleri gerçekleştirdi. 1930’lardan itibaren de, denizlerin dibini taramak için yüzyıllardır kullanılan ilkel çubuk yönteminden vazgeçilerek eko sistemi uygulanmaya başlandı.

Reginald Aubrey Fessenden (1866 – 1932, Hamilton, Bermuda), radyo teknolojisinin öncülerinden olan Kanada asıllı ABD’li mucit. Uzun erimli ilk radyo yayınını gerçekleştirmiştir.

Ontario ve Port Hope’taki Trinity College School’da ve Québec’te Lennoxville’deki Bishop’s Üniversitesi’nde öğrenim gören Fessenden, daha sonra Bermuda’daki Whitney Enstitüsü’nün yöneticiliğine atandı. Burada bilimsel konularla ilgilenmeye başladı ve bir süre sonra enstitüden ayrılarak New York’a geçti. Burada Thomas Edison’un makine imalathanesinde araştırmacı olarak çalışmaya başlayan Fessenden, bir süre sonra Thomas Edison ile tanıştı ve 1887’de New Jersey’de Orange’daki Edison Laboratuvarı’nın baş kimyagerliğine getirildi. 1890’da baş elektrikçi olarak Pittsfield’deki westinghouse fabrikasına geçti. 1892’de de akademik yaşama döndü. Önce Indiana’da West Lafayette’teki Purdue Üniversitesi’nde, daha sonra da Pennsylvania’daki Batı Üniversitesi’nde (bugün Pittsburgh Üniversitesi) elektrik profesörlüğü yaptı ve çalışmalarıno telsiz haberleşme sorunları üzerinde yoğunlaştırdı.

Fessenden, 1900’de üniversiteden ayrılarak, hava tahminlerinde telsiz telgraftan yararlanmak isteyen ABD Hava Tahmin Bürosu için telsiz telgraf deneyleri yapmaya başladı. Daha sonra ses iletimi konusuna eğildi ve radyo dalgalarının genliğini ses dalgaları biçiminde modüle etmek için, ses dalgalarıyla aynı frekansta titreşen elektrik dalgalarını sabit radyo frekansları üzerine yükleme düşüncesini geliştirdi. Fessenden ayrıca telsiz telefonlarda kullanılmak üzere duyarlı bir elektrolitik radyo detektörü de geliştirdi.

1902’de buluşlarını ürüne dönüştürmek için iki ortağı ile birlikte, National Electric Signalling Company’yi kurdu. 1906’da General Electric Company’den Ernst Alexanderson’ı, telsiz telefonunun gerçekleşmesini olanaklı kılan yüksek frekanslı (50,000 hertz) bir alternatör yapmaya yöneltti ve kendisi de hemen Massachusetts’teki Brant Rock’ta bir verici istasyonu kurdu. 24 Aralık 1906’da Virginia, Norfolk gibi uzak yerlerdeki telsiz operatörleri, Brant Rock’tan gelen müzik ve haber yayınını alıcılarında duyduklarında şaşkına döndüler. Aynı yıl Fessenden, Brant Rock ile İskoçya arasında, iki yönlü ilk okyanusaşırı telsiz telgraf haberleşmesini gerçekleştirdi.

1902’de, yüksek frekanslı telsiz sinyallerini, daha kolay bir biçimde denetlenebilen ve güçlendirilebilen düşük frekanslı sinyallere dönüştürmeyi başardı. Ayrıca radyopusula, yankılı iskandil denizaltı sinyal aygıtları ve savaş gemileri için turboelektrik yönlendirici gibi bir dizi başka aygıt da geliştirmiştir.

Paylaşın Bilgi Çoğalsın